Een lang gekoesterde droom van veel cryptoliefhebbers gaat woensdag in vervulling. Vanaf dan is het mogelijk om via een gereguleerde beurs te handelen in een relatief eenvoudig beleggingsproduct voor meerdere digitale valuta’s.
Zwitserland heeft de primeur. Op de SIX Swiss Exchange wordt dan een zogeheten exchange traded product (etp) gelanceerd. Zulke producten volgen de koers van een bepaalde index, in dit geval een mandje met de vijf grootste cryptovaluta’s. Zo wordt het voor beleggers mogelijk om in meerdere cryptovaluta’s te beleggen zonder ze daadwerkelijk fysiek in handen te hebben.
Institutionele beleggers die bijvoorbeeld alleen in effecten mogen handelen, kunnen zo ook actief worden op de cryptomarkt, zegt bestuursvoorzitter Hany Rashwan van Amun tegen de Financial Times. ‘Het zal ook toegang bieden voor particuliere beleggers die nu geen toegang hebben tot cryptobeurzen vanwege lokale regelgeving.’
De hoop van cryptofans is dat de komst van dit product op de doorsnee beurs de markt voor digitale valuta’s vergroot en de koersen stut. Dat lijkt nodig ook, want veel digitale munten staan dit jaar op een flink verlies. De bitcoin, de grootste in deze soort, stond eind vorig jaar volgens gegevens van Bloomberg nog op een hoogtepunt van $20.000 per stuk. Vorige week verloor de munt behoorlijk en maandag zakte de koers tot onder de $5000.
Tot op heden stuitten veel initiatieven voor indexproducten op crypto’s telkens op verzet van toezichthouders. Vooral in de Verenigde Staten zijn veel voorstellen gedaan voor bitcoin-etf’s. Zo kwamen de gebroeders Winkelvoss, die bekend zijn van hun claim dat Mark Zuckerberg het idee voor Facebook van hen had gestolen, tweemaal met plannen. De Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) lag tot op heden dwars, ook bij een voorstel van fondsenhuis VanEck. De toezichthouder vindt dat de bitcoinmarkt te fragiel is en dat bitcoinbeleggers te weinig beschermd worden tegen fraude en andere vormen van manipulatie met de munt.
Ook de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft zo zijn twijfels over cryptovaluta’s. De toezichthouder waarschuwde vooral voor zogeheten initial coin offerings. Dat zijn een soort beursgangen van cryptovaluta’s, waarmee wereldwijd veel geld wordt verdiend.
Bitcoin Tracker One
In Zwitserland keurt de regelgever zo’n product nu dus wel goed. Vergelijkbare producten waren er wel, maar die volgen veelal de koersbewegingen van één cryptomunt. De twee bekendste Europese voorbeelden zijn de Bitcoin Tracker One en de Ether Tracker One, die op de Zweedse beurs zijn geplaatst door uitgever XBT Provider. Beleggers staken tot nu toe ruim 341 miljoen dollar in deze producten.
Dat zijn echter wel exchange traded notes (etn’s). Net als exchange traded fund (etf) volgen die de koers van een onderliggende waarde, bijvoorbeeld de bitcoin. Maar een note-uitgever koopt die onderliggende waarde niet zelf. In plaats daarvan belooft de uitgever het rendement van die onderliggende waarde uit te keren. Dat maakt een note tot een schuldbewijs en dat heeft een nadeel. Want als de uitgever omvalt, is een belegger zijn geld kwijt.
Ook de etp-structuur waar Amun gebruik van maakt, is volgens de Zwitserse beurs een vorm van een ‘schuldbewijs’. Maar de uitgever stelt dat de onderliggende waarde bij het Zwitserse product wel degelijk fysieke crypto’s zijn. Het mandje munten is voor grofweg de helft gevuld met bitcoin, de andere helft bestaat uit ethereum, ripple, bitcoin cash en litecoin. ‘Cryptomunten worden gekocht en opgeslagen bij een onafhankelijke, gekwalificeerde bewaarbank’, zegt Amun-bestuurder Rashwan in een schriftelijke reactie.
Het Nederlandse Flow Traders is naast Jane Street aangesteld als zogeheten authorised participant, wat in feite betekent dat het bedrijf vraag en aanbod bij elkaar brengt en zich opstelt als market maker. Flow stapte al eerder in de cryptomarkt. ‘Het past heel goed bij onze initiatieven om ons als handelaar te profileren in alle onderliggende waarden’, zegt een woordvoerder.
Beleggers moeten wel diep in de buidel tasten voor de tracker, die een beheervergoeding kent van 250 basispunten (2,5 procent). Dat is relatief hoog in de wereld van de indexfondsen, waarin de bekendste producten voor niet meer dan tien basispunten over de toonbank gaan. Beleggers kunnen het fonds vanaf woensdag vinden onder de ticker ‘HODL5’. Dat is een verwijzing naar de bekende term die beleggers in de volatiele cryptowereld elkaar vaak onder de riem steken: hold on for dear life.