Beleggers op de Amsterdamse beurs reageren dit kwartaal uitzonderlijk heftig op de cijfers die bedrijven presenteren. De koersuitslagen in de Midkap- en AEX-index zijn gemiddeld bijna twee keer zo groot als vorig jaar, terwijl de meeste kwartaalcijfers geen schokkende verrassingen bevatten. Dat blijkt uit berekening van Het Financieele Dagblad
Het is een duidelijk teken dat het sentiment op de beurs, waar de koersen tot voor kort alleen maar omhoog leken te kunnen, blijvend is gekeerd, constateren vermogensbeheerders. Beleggers reageren nerveuzer dan ze de afgelopen kwartalen hebben gedaan, in de veronderstelling dat de piek is bereikt.
Uitslagen heftiger
Dat leidt ertoe dat ook op positieve cijfers scherpe dalingen volgen — koersverliezen van 10% of meer in één dag zijn daarbij geen uitzondering. Doorgaans reageren de beurskoersen van bedrijven alleen heftig op bedrijfscijfers als die (slecht) nieuws bevatten wat nog niet in de koers is verwerkt, maar daar was bij de cijferregen over het eerste kwartaal nauwelijks sprake van.
Een goed voorbeeld is BE Semiconductor Industries, kortweg Besi. Dit Midkap-bedrijf uit Duiven maakt machines voor chipfabrikanten. Op de dag dat Besi zijn kwartaalcijfers presenteerde verloor het maar liefst 17% van zijn beurswaarde, terwijl die cijfers allesbehalve tegenvielen. Alleen de verwachting over de groei van de omzet was iets lager dan waarop analisten hadden gerekend. De koers van Besi is sinds de cijferpresentatie op 26 april niet terug omhoog geklommen.
‘Piekangst’ is de term voor de zenuwachtige reactie van beleggers op positieve cijfers. ‘Piekangst is momenteel het modewoord in de markt,’ zegt Joost van Leenders, beleggingsstrateeg bij vermogensbeheerder Kempen Capital Management. ‘Het gevoel dat we het beste nu gehad hebben maakt dat beleggers bij het minste of geringste hun winst nemen. Dat levert heftige uitslagen op.’
Dat pessimisme over de nabije toekomst is volgens Van Leenders onterecht. ‘De economische cijfers in de VS zijn goed, in Europa is het beeld meer gemengd maar zeker niet slecht. Je zou in dit klimaat verwachten dat de koersen over een breed front zouden doorstijgen.’
Volatiliteit weer terug
Maar ook in hoofdindex AEX — waar de koersuitslagen niet zo heftig zijn als in de Midkap — zijn opvallende koersdalingen te zien. Philips Lighting presenteerde weliswaar slechte cijfers, maar een koersverlies van 13% op één dag is voor een AEX-fonds uitzonderlijk. En vorige week moest ING winstcijfers die nota bene beter waren dan verwacht, bekopen met bijna 3% koersverlies.
‘De volatiliteit is weer helemaal terug op de beurs,’ stelt Willem Burgers, een belegger die zich specialiseert in de kleinere Nederlandse beursfondsen, vast.
Veel koersen bewegen dus omlaag, maar uitschieters aan de positieve kant zijn er ook. Zo won bodemonderzoeker Fugro 16% op de dag dat het de boeken open deed; het kon eind april eindelijk weer een omzetstijging melden. De afgelopen vijf jaar was de koers met 80% gedaald.
Normale situatie?
De beweeglijkheid van de Nederlandse koersen past in een bredere internationale trend. Sinds het begin van dit jaar bewegen de koersen wereldwijd weer heftiger omhoog en omlaag, terwijl die lange tijd alleen maar gestaag omhoog leken te kunnen. Het afbouwen van het stimuleringsbeleid van centrale banken wordt onder andere als oorzaak van deze ontwikkeling gezien, net als geopolitieke onrust. Maar bij gebrek aan een echte aanleiding wordt ook vaak naar het sentiment onder beleggers gewezen, zoals de piekangst.
Wijst dat op een nieuwe correctie? Beleggingsstrateeg Van Leenders verwacht van niet, maar hoofd beleggingen Ivan Moen van Optimix denkt juist van wel. ‘We zitten al lang in een stijgende lijn en zijn op weg naar de langstdurende stijging ooit. En dat zonder een serieuze correctie.’
Ook Corné van Zeijl, analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam, kijkt met verbazing naar de heftige reacties. ‘Het lijkt erop dat het sentiment toch echt is gedraaid. Maar vergeet niet dat beweeglijke koersen eigenlijk de normale situatie vormen: het afgelopen jaar was juist de uitzondering, met extreem rustige koersen.’