De eerste president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, hamerde eind jaren negentig al op structurele hervormingen van overheden. Hij legde de vinger op wat nog steeds de zere plek is van de eurozone.
Dit zegt Andrew Bosomworth, managing director van de Pimco-vestiging in Duitsland, tijdens een internationaal persevenement afgelopen week in Londen.
Rotsvast herstel
De bekende ECB-watcher van het Californische fondshuis begint zijn presentatie met het goede nieuws: ‘Het herstel in Europa voelt rotsvast!’
Hij tempert echter direct het optimisme door te wijzen op de problemen waarmee de eurozone nog steeds kampt.
Om te beginnen is de groei met circa 1 procent zeer mager. Ten opzichte van het groeipad van voor 2008 ligt de economische ontwikkeling van de eurozone al zo’n 10 procent onder de trend.
Intussen zijn ook de inflatieverwachtingen alleen maar verder weggezakt. De verwachting voor de komende 5 jaar ligt nu zo’n half punt onder de 2 procent, de officiële ECB-doestelling. Om over het huidige percentage van rond de nul nog maar te zwijgen.
Nieuwe verruiming
‘Reken er maar op dat er meer kwantitatieve verruiming aankomt’, zegt Bosomworth. Hij voorziet al bij de komende vergadering van het ECB-bestuur extra monetaire stimulering.
‘Verwacht geen verdubbeling, maar wel dat het huidige QE-programma (van maandelijks 60 miljard euro) wordt opgetopt met tussen de 10 miljard en 30 miljard euro. De deposito-rente (waartegen banken geld kunnen wegzetten bij de ECB) kan nog worden verlaagd van -0,2 naar bijvoorbeeld -0,3 procent.’
De huidige ECB-president Mario Draghi beloofde op de persconferentie na de vorige bestuursvergadering dat in december het effect van het huidige steunprogramma zal worden geëvalueerd en dat indien nodig nieuwe maatregelen zullen volgen.
Bestuurders als Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) zitten in de terughoudende hoek als het gaat om meer monetaire stimulering. Maar dat zat hij ook voordat de ECB besloot tot het aanvankelijke QE-pakket. De markt neemt aan dat Draghi zich hier wederom niet door zal laten weerhouden.
Benutting capaciteit
‘Wat de ECB probeert te bereiken is het aanzwengelen van de vraag, waardoor de productiecapaciteit meer wordt benut’, aldus Bosomworth. ‘Als dat gebeurt daalt de werkloosheid en stijgt de inflatie.’
Waarop de ECB geen invloed heeft, is het groeivermogen van de economie op langere termijn. ‘Economische groei wordt bepaald door slechts twee factoren: bevolkings- en productiviteitsgroei. En de centrale bank kan aan beiden niet veel doen.’
Structurele hervorming
Alleen de lidstaten zelf kunnen dit bewerkstelligen middels belastinghervormingen en structurele aanpassingen. ‘Sinds de oprichtingsjaren met Duisenberg zegt de ECB al dat overheden moeten hervormen’, roept Bosomworth in herinnering.
Maar nu Duisenberg er niet meer is en met een nieuwe golf aan QE op komst, lijkt het onwaarschijnlijk dat met name Zuid-Europese landen hiertoe ineens grotere druk zullen voelen.