De sterke stijging van de grondstoffenprijzen in 2007-2008 is niet het gevolg van speculatie met indexproducten, maar van een daadwerkelijke sterke vraag.
Dat stelt de Amerikaanse Agricultural & Applied Economics Association in een studie.
Op de olietermijnmarkt in New York steeg de olieprijs tot het record van 148 dollar per vat. Dat was in de zomer van 2008, enkele weken voor het uitbreken van de kredietcrisis in september van dat jaar.
Fundamentele ontwikkelingen
In het onderzoek, dat gepubliceerd is in het vaktijdschrift Applied Economic Perspectives and Policy, schrijven de auteurs dat er geen ‘smoking gun’ is gevonden voor de populaire stelling dat indexproducten de futuresprijzen van grondstoffen hebben verhoogd.
De auteurs schrijven in de paper ‘Index Funds, Financialization, and Commodity Futures Markets’ dat er geen bubbel op de grondstoffenmarkten geweest. Volgens hen werden de prijsstijgingen vooral door fundamentele ontwikkelingen veroorzaakt.
Academici Scott Irwin en Dwight Sanders stellen dat de prijseruptie vooral kwam door de toenemende vraag uit landen als China en India.
Soepel monetair beleid
Ook wijzen ze erop dat de Federal Reserve een expansief monetair beleid voerde, waardoor grondstoffenprijzen in Amerikaanse dollars, zoals olie, duur werden.
Tevens droeg volgens het tweetal aan deze ontwikkelingen bij dat het aanbod afnam, met name ook van landbouwgewassen. Dit werd mede veroorzaakt door slechte oogsten en doordat veel landbouwarealen werden gebruikt voor biobrandstoffen.
Wel erkennen de auteurs dat de beschikbaarheid van long-only indexfondsen en ETP’s ervoor heeft gezorgd dat beleggers veel eenvoudiger exposure kunnen krijgen naar de grondstoffenmarkten.
Risicopremie
Deze producten worden volgens de auteurs gebruikt om een risicopremie te verkrijgen, terwijl ze het totale risico in hun portefeuille proberen te verlagen.
Voorbeelden daarvan zijn de PowerShares DB Commodity Index Tracking Fund, dat inmiddels meer dan 5 miljard dollar onder beheer heeft en exposure biedt naar een rijke variatie aan grondstoffen.