Er is een speciaal beleggingsvehikel in het leven geroepen om particulieren te laten beleggen in illiquide assets, maar de drempels zijn hoog.
Pensioenfondsen en verzekeraars wijken vanwege de lage rente steeds vaker uit naar allerhande leningen, hypotheken, infrastructuur en private equity. De iets aantrekkelijker rendementen zijn een beloning voor het illiquide karakter van dit soort beleggingen.
‘Een deel van het spaargeld van particulieren zou ook beter belegd kunnen worden in vliegvelden, wegen en leningen’, zegt Koen van de Maele, deputy chief investment officer bij Candriam.
Probleem is dat zulk soort illiquide beleggingen meestal alleen toegankelijk zijn voor institutionele beleggers. Het is de dus vraag of ook de particulier die illiquiditeitspremie kan opstrijken.
De Europese Commissie en toezichthouder Esma erkennen dat de huidige regels voor beleggingsfondsen een obstakel vormen voor kleinere beleggers. Daarom is vorig jaar september naast de bekende fondsstructuur ucit de eltif (European Long-Term Investment Fund) geïntroduceerd.
Ucits moeten dagelijks verhandelbaar zijn tegen de intrinsieke waarde. Dat maakt het zo goed als onmogelijk geld te steken in illiquide beleggingen. ‘De introductie van de eltif is een stap in de goede richting’, zegt Van de Maele, ‘maar tussen droom en werkelijkheid staan praktische bezwaren.’
Geen sinecure
Een eltif verkopen, is geen sinecure vanwege de strenge voorwaarden. Particulieren mogen niet meer dan 10 procent van hun vermogen in eltifs beleggen, de minimale inleg is 10.000 euro en beleggers moeten tot het eind van de looptijd — die al snel tien jaar is — in het product blijven zitten.
‘Dit zijn begrijpelijke voorwaarden, maar ze maken wel dat asset managers terughoudend zijn met het op de markt brengen van zo’n product. Wij bestuderen de mogelijkheden, Ik verwacht dat we ooit met producten komen, maar dat kan nog wel een tijd duren’, aldus Van de Maele.
Ook pleitbezorgers van impactbeleggen lopen aan tegen deze barrières die zijn opgeworpen om de consument te beschermen. ‘Impactbeleggen komt vaak neer op beleggen in niet-genoteerde projecten en ondernemingen’, zegt Wouter Koelewijn van Global Impact Investment Netwerk (GINN), waarbij een paar honderd assetmanagers en goede doelen zijn aangesloten.
‘Fondshuizen zoeken naar wegen dat soort beleggingen toegankelijk te maken voor het grote publiek.’
De drempel van 10.000 euro is daarbij niet behulpzaam. ABN Amro en Triodos Asset Management pleiten in een gezamenlijk document voor een verlaging. Een lagere grens maakt het voor particulieren mogelijk meer te spreiden over impactfondsen.
Vooralsnog blijft de illiquiditeitspremie ver buiten het bereik van particulieren. ‘Wel is het zo dat veel werkenden indirect via hun pensioenfonds beleggen in illiquide zaken zoals hypotheken en niet-genoteerd vastgoed’, aldus Van de Maele. ‘Die mensen incasseren zo dus toch een deel van de illiquiditeitspremie.’