De rust op de financiële markten keerde woensdag enigszins terug, nadat de Italiaanse schatkist met succes meer dan 5 miljard aan nieuwe schuldpapier succesvol in de markt had geplaatst.
Er werd een tienjarige staatsobligatie geplaatst, waarmee 1,82 miljard euro werd opgehaald en een vijfjarige obligatie waarmee 1,75 miljoen euro werd opgehaald. Beiden obligaties werden mede dankzij de relatief hoge rente overtekend.
Volgens Nordea Bank laat de succesvolle emissie zien dat er veel meer nodig is dan de huidige onrust om de plaatsing van schuldpapier voor Italië te bemoeilijken. In de middaghandel daalde zowel de rente op tien- als vijfjarig papier tot respectievelijk 3,10 procent (-34 basispunten) en 2,55 procent (-50 basispunten).
Griezelig
Bas Jacobs (foto) noemde de snel oplopende rente dinsdag nog ‘een van de griezeligste economische gebeurtenissen sinds de derde Griekse bailout in 2015’. ‘De Europese bankenunie kan de gevolgen van een complete financiële ramp niet aan’, aldus de hoogleraar economie op Twitter.
Jacobs reageert op de politieke onrust in Italië, nadat de coalitiebesprekingen zondagavond klapten. President Sergio Mattarella blokkeerde de benoeming van hoogleraar én euroscepticus Paolo Savona als minister van Financiën, waarop Giuseppe Conte zijn formatieopdracht teruggaf aan de president.
Italie leek daarmee op nieuwe verkiezingen af te stevenen, maar de Vijfsterrenbeweging (M5S) en Lega gaan nu een nieuwe poging doen om een regering te vormen.
Jacobs wijst op het ontbreken van een adequaat herstructureringsmechanisme voor de overheidsschuld in het geval die oploopt tot onhoudbare niveaus als gevolg van het klappen van het BBP-cijfer en stijgende rentes. ‘De vicieuze cirkel tussen Italiaanse banken en de overheid is nog niet verbroken. Reken maar op kapitaaluitstroom vanuit rijke Italiaanse vermogenden, stijgende bankspreads en grotere financieringsproblemen voor Italiaanse banken.’
Schuldencrisis
Wat volgens de econoom kan volgen, is een schuldencrisis. Hij schetst een situatie waarin de reddingsfondsen van de eurozone weleens onvoldoende groot kunnen blijken, en Italië past voor het vrijwillige Trojka-programma dat een vereiste is voor hulp vanuit de ECB. Dat laatste, gecombineerd met paniek op de Italiaanse obligatiemarkten, zal de ECB ervan weerhouden Italiaans schuldpapier op te kopen.
‘Als het politieke en financiële susteem van Italië in chaos vervalt, en noch de laatste toevlucht van een geldschieter, noch schuldsanering of Europese reddingsacties haalbaar zijn, kan het enige resultaat zijn dat Italië uit de euro breekt, en dit het voortbestaan van de gehele eurozone bedreigt.’
Lelijk alternatief
Econoom Lex Hoogduin verwacht dat het niet tot dat punt zal komen. Hij rekent erop dat de ECB als het nodig is ook zónder ESM-programma ingrijpt. ‘Het alternatief is te lelijk’, aldus Hoogduin in reactie op Jacobs.
Waar Jacobs de vergelijking trekt met Griekenland in 2015, grijpt ABN Amro-econoom Nick Kounis terug naar het hoogtepunt van de eurocrisis. ‘De rentes zijn niet zo hoog als in 2011 en 2012, maar de snelheid waarmee de rendementen op obligaties omhoog schieten, doet iedereen die de eurocrisis heeft meegemaakt, onvermijdelijk terugdenken aan die periode’, aldus de econoom tegenover het Financieele Dagblad.