Exchange Traded Funds, ook wel bekend als indextrackers, maken sinds 1999 een ongekende groei door: met 35 procent per jaar zijn ze al tien jaar achtereen de snelst groeiende productcategorie in de wereld van het vermogensbeheer.
Zo zijn er op de beurs van NYSE Euronext inmiddels 396 ETF’s genoteerd, met 444 listings van 14 aanbieders. Alleen in mei kwamen er al weer achttien bij.
Actieve ETF“s
ETF’s worden vooral door professionele beleggers gebruikt om op elk moment van de dag in en uit te stappen, net zoals dat met individuele aandelen kan — dit in tegenstelling tot beleggingsfondsen, waarvan slechts één keer per dag de prijs wordt vastgesteld.
In de VS, waar ETF’s hun geboorteplaats hebben, worden voortdurend nieuwe generaties en typen gelanceerd. De jongste loot zijn actieve ETF’s, waarbij een fondsmanager aan stockpicking binnen een index doet.
Market maker
Vorig jaar zijn de eerste vier producten gelanceerd door Powershares, een onderdeel van vermogensbeheerder Invesco. Topman Bruce Bond sprak van een ‘mijlsteen’, maar de markt reageerde kritisch.
Powershares brak namelijk met een ongeschreven wet, die zegt dat ETF’s passieve producten zijn, die zonder ingrijpen een index volgen. Doordat exact bekend is wat de inhoud van de index is, kan de market maker de prijs gemakkelijk en snel vaststellen.
Absolute transparantie vereist
Bij actieve ETF’s wordt het werk van de market maker echter een stuk lastiger. Dat komt omdat hij op de beurs direct met beleggers handelt. Om de spread — het verschil tussen de aan- en verkooprijs — zo laag mogelijk te houden, moet er sprake zijn van absolute transparantie in het ETF-portfolio.
De market maker koopt telkens aandelen die ook in de ETF zijn opgenomen en kan hij stukken in zijn eigen boeken hebben.
‘Om een optimale liquiditeit en een kleine spread zeker te stellen, moet de market maker weten wat een aandeel in de ETF waard is. Maar het is niet waarschijnlijk dat de fondsmanager van deze actieve ETF bereid is deze transparantie te geven’, zegt Stephan Kraus, productmanager ETF’s van de Deutsche Börse.
Stockpicking
Volgens de critici zal een actieve manager die door stockpicking outperformance probeert te realiseren, die informatie voor zijn concurrentie geheim willen houden. Dat maakt dat het niet te verwachten is dat actieve ETF’s snel doorbreken op de Europese markt, denkt Kraus.
In de VS vindt het initiatief van Invesco inmiddels wel navolging. Daar wordt het als een belangrijk voordeel van actieve ETF’s gezien dat alle typen beleggers — zowel buy-and-hold beleggers als market timers — erdoor in staat worden gesteld in dezelfde portfolios te beleggen.
Het onderzoeksbureau FRC schrijft in het rapport ‘Actively Managed ETFs: Competitive Threat or Passing Fad?’ dat de transactiekosten daardoor lager zijn dan van beleggingsfondsen en er een potentieel hogere performance is dan van klassieke indextrackers.