Verschillende partijen in België verruimen hun mogelijkheden om in defensie te beleggen, denk aan de whitelist bij KBC en de versoepeling bij Candriam. Daarom als vraag van de maand aan ons Marktpraat-panel (waarbij we met Ilya Vercammen een nieuw lid verwelkomen): vind je dat een belegging in defensie moet kunnen?
Ilya Vercammen, Chief Strategist bij private bank Puilaetco:
‘De vraag of beleggers ruimte moeten creëren voor defensie binnen hun portefeuilles is vandaag relevanter dan ooit. De geopolitieke realiteit is ingrijpend veranderd: Europese landen verhogen hun defensiebudgetten richting of zelfs boven de NAVO-norm van 5 procent van het BBP, terwijl er een investeringskloof van honderden miljarden euro’s blijft bestaan om de eigen veiligheid te versterken. In die context groeit het inzicht dat veiligheid en stabiliteit een publiek goed zijn – voorwaarden waaronder economieën, markten en duurzame ontwikkeling überhaupt kunnen functioneren.
‘Tegelijk blijft het essentieel om scherp te blijven op ESG-gevoeligheden. Onder de EU-SFDR-regelgeving promoten Artikel 8-fondsen milieu- en sociale kenmerken, met strikte transparantie- en ESG-disclosurevereisten. Binnen dat kader zien we dat deze fondsen hun allocatie naar defensie sinds 2022 opmerkelijk hebben verhoogd: van 0,6 procent in 2022 naar 2,5 procent in 2025, op voorwaarde dat bedrijven voldoen aan robuuste governancecriteria en internationale normen.
‘Bij Puilaetco bieden we naast een reeks Artikel 8-fondsen ook een Artikel 9-fonds aan, ontwikkeld in samenwerking met Triodos Bank. Bij dit “donkergroene” fonds zijn duurzame investeringen het primaire doel, met een strenger uitsluitings- en impactkader. Daarbij blijft het onderscheid tussen defensieactiviteiten en controversiële wapens cruciaal. Die laatste categorie – zoals clustermunitie, landmijnen of chemische wapens – blijft strikt uitgesloten, en terecht.
‘Tegen die achtergrond vind ik het logisch dat steeds meer Belgische spelers hun beleid herbekijken. Het gaat hierbij niet om een opportunistische versoepeling, maar om een erkenning dat defensie in bepaalde gevallen een legitieme, en zelfs noodzakelijke, component kan zijn binnen een zorgvuldig afgebakend duurzaamheidskader.’
Christel Dumas, professor Sustainable Finance ICHEC Brussels Management School en voorzitster van de raad van bestuur van het Towards Sustainability-label:
‘Stel je voor dat je in een restaurant een zorgvuldig bereide, uitgebalanceerde maaltijd bestelt. Seizoensgebonden ingrediënten, ethisch verantwoord ingekocht, met zorg bereid. Stel je nu voor dat de chef-kok plotseling een ingrediënt aan het recept toevoegt omdat sommige gasten daarom hebben gevraagd. De andere gasten, die juist voor dit restaurant hebben gekozen omwille van waar het voor staat, vragen zich af: is dit nog wel het gerecht dat ik heb besteld?
‘Die metafoor vat het huidige debat rond beleggingen in defensieaandelen en fondsen met een ESG-label goed samen. Defensieaandelen zijn als een smaakmaker. Als je die extra saus wilt, doe je die zelf op je bord. Maar het recept van een duurzaam fonds zelf bevat het niet.
‘Laten we duidelijk zijn: het Towards Sustainability-label is niet tegen defensie. Maar maatschappelijke noodzaak is geen synoniem voor conformiteit met ESG. Veel dingen die we geen duurzame beleggingen zouden noemen, zijn nochtans noodzakelijk. Geneesmiddelen zijn bijvoorbeeld essentieel voor de volksgezondheid, maar een bedrijf dat te maken heeft met structurele governanceproblemen op het gebied van prijsbeleid, transparantie bij klinische proeven of lobbypraktijken, zou niet in aanmerking komen voor een ESG-label, simpelweg omdat de samenleving medicijnen nodig heeft. Sommige farmaceutische bedrijven voldoen aan die normen. Andere niet.
‘Dezelfde logica geldt voor wapenproducenten, behalve dat in hun geval de zorgen over governance zo wijdverbreid en zo moeilijk onafhankelijk te verifiëren zijn, dat een aanpak op subsectorniveau momenteel de enige geloofwaardige is. De vraag is dus niet of defensie ertoe doet; dat staat buiten kijf. De vraag is of defensiebedrijven, met name grote wapenproducenten, kunnen voldoen aan de ESG-verwachtingen waarop het label is gebaseerd.
‘En op die vraag is het antwoord ontnuchterend. ESG gaat over meer dan milieu. Het omvat ook sociale en governancerisico’s, en op die vlakken dragen grote wapenproducenten een zware last: ondoorzichtige bestuursstructuren en lobbypraktijken, en zwakke mechanismen voor traceerbaarheid en verantwoording. Dit zijn geen zorgen die je kan wegwuiven door te wijzen op een geopolitieke noodsituatie.
‘Het aanbieden van defensiebeleggingen buiten fondsen met een ESG-label is een legitieme keuze voor vermogensbeheerders. Maar fondsen die wapenproducenten bevatten die niet aan de essentiële verwachtingen kunnen voldoen, horen geen ESG-label te dragen dat iets anders belooft. Het standpunt van het Towards Sustainability-label hierover is duidelijk: het label is het recept.
‘Het is ook de moeite waard om je af te vragen wat het versoepelen van de verwachtingen rond duurzaam beleggen oplevert voor de Europese defensie. Het kopen van aandelen van beursgenoteerde Amerikaanse defensiegiganten op secundaire markten kan het rendement van je portefeuille ten goede komen, maar draagt weinig bij aan het versterken van de Europese defensiecapaciteiten.’
Pieter Slegers, oprichter Compounding Quality en De Kwaliteitsbelegger:
‘Het debat over beleggen in defensie is allesbehalve zwart-wit. Voor sommigen is de link met conflict en menselijk leed voldoende om de sector resoluut uit te sluiten. Voor anderen is defensie net een noodzakelijke voorwaarde voor veiligheid en stabiliteit in een steeds onzekerdere wereld. Het is een persoonlijk ethisch vraagstuk.
‘De geopolitieke realiteit heeft de voorbije jaren een duidelijke verschuiving teweeggebracht. Overheden trekken hun defensiebudgetten op en beschouwen militaire capaciteit opnieuw als een strategische prioriteit. In die context wordt de sector voor beleggers niet alleen zichtbaarder, maar ook economisch aantrekkelijker.
Defensiebedrijven combineren vaak een hoge winstgevendheid met een stabiele, recurrente omzet. Langlopende overheidscontracten bieden voorspelbaarheid, terwijl de huidige internationale spanningen voor extra groeiperspectief zorgen.
‘Het is dan ook geen verrassing dat financiële instellingen hun houding tegenover deze sector herbekijken. Waar defensie vroeger vaak categoriek werd uitgesloten, zien we vandaag meer nuance. Dat betekent niet dat alle drempels verdwijnen, wel dat er meer ruimte komt voor afweging en selectiviteit. Want die selectiviteit is cruciaal. Defensie is geen homogene sector: er zijn grote verschillen tussen bedrijven, activiteiten en toepassingen. Beleggen in deze sector vraagt dus méér bewustzijn.
‘Wie de stap zet, komt al snel uit bij grote spelers. In de Verenigde Staten gaat het bijvoorbeeld om bedrijven als RTX Corporation, Lockheed Martin en Northrop Grumman. In Europa heb je spelers zoals Saab, Rheinmetall en BAE Systems. Heel wat van deze bedrijven hebben doorheen de jaren een uitermate sterk trackrecord opgebouwd. Uiteindelijk bestaat er geen universeel juist of fout antwoord. Beleggen in defensie is in essentie een ethische beslissing, ingebed in een bredere visie op de wereld. Wat voor de ene belegger onaanvaardbaar is, kan voor de andere een rationele keuze zijn. De enige constante is dat die keuze bewust moet gebeuren.’
Investment Officer België onderzoekt maandelijks hoe bekende vakgenoten omgaan met assetallocatie-vraagstukken. Heb je een vraag voor ons Marktpraat-panel? Stuur een mailtje met onderwerp ‘Marktpraat vraag’ naar redactie@investmentofficer.com en wie weet komt jouw vraag volgende maand aan bod.