Beleggers zijn doorgaans huiverig om bedrijven en sectoren uit te sluiten, maar de kritiek op de tabaksindustrie groeit. In juli stopten ook Aegon en Kempen met tabaksbeleggingen.
Vermogensbeheerders stoppen massaal met roken. Dinsdag meldt ook Kempen Capital Management dat het tabaksbeleggingen uitsluit van de eigen fondsen. Het bedrijf zegt dat het geen mogelijkheden ziet om de tabaksindustrie ‘van binnenuit te veranderen’.
Alleen de eigen fondsen van Kempen stoppen met tabak. De uitsluiting geldt niet voor mandaten, maatwerkoplossingen en multi-managerfondsen. Narina Mnatsakanian, hoofd verantwoord beleggen bij Kempen, zegt dat klanten zelf moeten beslissen of zij een tabaksvrije portefeuille willen hebben: ‘Wij sluiten tabak uit op basis van eigen criteria en kunnen onze klanten niet dwingen.’
Groeiende kritiek
Hoewel beleggers doorgaans huiverig zijn om bedrijven en sectoren uit te sluiten, groeit de kritiek op de tabaksindustrie. Een veelgehoord argument voor beleggen in twijfelachtige sectoren is dat aandeelhouders invloed hebben en kunnen aansturen op verbetering. Bij uitsluiting is dit niet meer mogelijk.
Die dialoog lijkt dus niet mogelijk te zijn met de tabaksindustrie. Eerder besloten pensioenuitvoerder PGGM en pensioenfondsen ABP, PME en PMT al te stoppen met tabaksbeleggingen. Ook vermogensbeheerder Robeco stopte begin dit jaar, evenals NN Investment Partners, dat binnen een jaar tabak zal uitsluiten van alle beleggingen.
Wall of Shame
Aegon Asset Management werd in maart nog op de ‘Wall of Shame’ van vredesorganisatie PAX gespijkerd vanwege beleggingen in onder andere tabak. De vermogensbeheerder ging begin juli ook overstag. De aandelen in portefeuille worden verkocht en de obligaties laat Aegon aflopen.
Volgens Hester Holtland van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling speelt bij de uitsluiting van tabak de reputatieschade een steeds grotere rol. ‘We zien steeds meer institutionele beleggers die stoppen met investeringen in tabak.’ Zij noemt deze besluiten dan ook in lijn met internationale ontwikkelingen.
Rendement
De tabaksindustrie schaart zich hiermee in een illuster rijtje. De meeste uitsluitingen hebben betrekking op mensenrechten en wapens. Zoals bij staatsobligaties van landen waarop sancties van de Verenigde Naties rusten, of bedrijven die (nucleaire) wapens, clusterbommen en landmijnen maken.
Hoewel de uitsluiting dus toeneemt blijft het rendement lonken. Uitsluiting kan veel geld kosten. Het Californische pensioenfonds CalPERS deed al in 2000 uit principe de tabaksindustrie in de ban. Een externe adviseur berekende vorig jaar dat het fonds sindsdien een slordige $3 mrd aan winsten is misgelopen. En ook nu staan de koersen van tabakgiganten als Philip Morris, British American Tobacco en Imperial Brands boven het niveau van 2015, al is er de laatste maanden sprake van een dalende trend.
Kempen zegt door de wijziging de obligaties van drie tabaksbedrijven te verkopen, goed voor 1% van de index. Zij verwachten geen invloed op de prestaties.
Is alcohol het nieuwe roken?
Kempen komt tot de wijziging door een raamwerk dat de vermogensbeheerder heeft opgezet. Mnatsakanian: ‘Criteria zoals hoe schadelijk een product is voor mens en milieu, maar ook of er dialoog met producenten mogelijk is, spelen mee’. De urgentie om tabak te testen kwam na de uitsluiting van tabaksproducenten door het bedrijvennetwerk UN Global Compact. Zij noemden in september de tabakproducenten in strijd met het recht op volksgezondheid.
Mnatsakanian zegt alcohol en suiker te hebben onderzocht, maar deze sectoren komen niet in aanmerking voor uitsluiting. Ook PGGM, de pensioenuitvoerder van zorgpensioenfonds PFZW, overweegt nog niet om te stoppen met beleggen in suiker of alcohol. ‘We kunnen als aandeelhouder van bijvoorbeeld frisdrankfabrikanten vragen stellen over de suiker die wordt gebruikt. Gezien de gezondheidsrisico’s kan uitsluiting in de toekomst zeker een punt van discussie worden’, zegt Piet Klop, adviseur voor verantwoord beleggen bij PGGM.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 25 juli 2018