Zijn baanbrekende theorie wordt flink op de proef gesteld en de timing van de oprichting van zijn grondstoffenfondsen kan gerust beroerd genoemd worden. Toch stroomt het geld snel binnen bij de fondsen van de Nederlandse Yale-professor Geert Rouwenhorst (55).
Zijn fondshuis SummerHaven Investment Management, samen met drie partners, beheert inmiddels 1,75 miljard dollar van vooral institutionele klanten. Daarmee is de Nederlander op zijn terrein een belegger van formaat geworden.
Beter dan benchmarks
Rouwenhorst werd beroemd met zijn boodschap uit 2005 dat grondstoffen een baken zijn van stabiliteit in onrustige tijden. Maar de werkelijkheid bleek in de periode die volgde anders. Zijn klanten hebben vooral geld verloren. ‘We zijn door exceptioneel slechte tijden gegaan’, zegt Rouwenhorst tijdens een gesprek op Yale in New Haven. ‘Toch doen we het ondanks verliezen ruim beter dan onze benchmarks. Dat trekt beleggingen aan. Beleggers blijven zoeken naar rendementen, ook als ze een tijdje geld verliezen.
Diversificatie
Rouwenhorst zegt geen cijfers over rendementen en kosten te mogen geven. Beursregels verbieden hem reclame te maken voor de fondsen. Zijn partner Kurt Nelson van SummerHaven wijst op hun publiek verhandelde indexfonds met 512 miljoen dollar aan vermogen. ‘Die staat sinds de lancering in augustus 2010 op 16 procent verlies. Niemand vindt het leuk om geld te verliezen maar we doen het aanzienlijk beter dan een vergelijkbaar product van Barclays dat in die periode 40 procent verloor.’
Grondstoffen zijn volgens Nelson een zeldzame beleggingscategorie die meebeweegt met inflatie. ‘Het is dé belangrijkste reden dat beleggers toestromen. Beleggers willen bovendien hun portefeuilles diversificeren.’
Verdubbeling aantal contracten
De Nederlander staat internationaal bekend als expert op het terrein van de grondstoffentermijnmarkten. Hij zegt dat de markt flink is gegroeid en dat daarmee ook de aantrekkelijkheid van zijn fondsen is toegenomen. ‘In tien jaar tijd is het aantal contracten op de grondstoffentermijnmarkt verdubbeld. De groei zit zowel bij partijen die in de fysieke handel zitten en posities afdekken als bij investeerders en speculanten.’
Zijn onderzoek heeft beleggers richting grondstoffen gejaagd. Uit historische data van Rouwenhorst en collega Gary Gorton bleek in 2005 dat met grondstoffen evenveel rendement geboekt kan worden als met aandelen. Beleggingen in producten als olie, goud en tarwe rendeerden in de periode tussen 1959 en 2004 wanneer aandelen onder druk stonden.
‘Uitzonderlijke’ situatie
Die bevinding was voor grote beleggers reden om vermogen in te zetten in de markt voor grondstoffen als bescherming tegen dalende beurzen. Maar beleggers die afgelopen tien jaar grondstoffen toevoegden aan hun portefeuille gaan door zware tijden.
Rouwenhorst: ‘Het is fair om vragen te stellen bij onze conclusies. Maar ze zijn niet onderuitgehaald. De jaren tot aan de crisis waren in lijn met onze conclusies en met grondstoffen werd zelfs meer verdiend dan gemiddeld.’ De crisis bracht volgens hem een ‘uitzonderlijke’ situatie waarin aandelen en grondstoffen wél gelijk omlaag gingen. ‘Dat gebeurde ook een keer in de jaren zeventig.’
Beroerd jaar
In mei deden Rouwenhorst en collega’s hun studie na tien jaar over. De praktijk heeft de theorie, ondanks de sterke afwijkingen, volgens hen niet ondermijnd. Na de crisis was de negatieve correlatie terug. Aandelen gingen hard omhoog, grondstoffen stortten in. Over de lange termijn zijn grondstoffentermijncontracten volgens Rouwenhorst minder risicovol dan aandelen. Maar ook dat veilige imago van grondstoffen wordt de laatste tijd op de proef gesteld.
Grondstoffen en de afgeleide producten waar SummerHaven in belegt stuiterden wild om vervolgens in te zakken. ‘Dit jaar is natuurlijk heel beroerd voor grondstoffen. Maar ook op de aandelenbeurzen zijn heftige koersdalingen geen uitzondering.’
Fluctuaties aan de vraagkant
De hoogleraar zag het grondstoffenbloedbad niet aankomen. Maar hij zegt dat hij niet de enige was. ‘Voor de crisis dacht Goldman Sachs dat de olieprijs naar de 200 dollar zou gaan. De laatste tijd zien we heel veel fluctuaties aan de vraagkant. De groei van China hapert.’ Aan de aanbodkant is de toestroom van olie uit de VS naar de markt ook voor expert Rouwenhorst een onverwachte ontwikkeling.
De Bloomberg Commodity Index, een mandje van 22 grondstoftermijncontracten (oftewel grondstoffutures), is gehalveerd in vijf jaar tijd, ook al ging de consumptie van olie en maïs omhoog. De prijzen van fysieke grondstoffen zijn over de volle breedte fors gedaald, net als de indexfondsen die daarvan zijn afgeleid. SummerHaven voerde niettemin het beheerd vermogen van 600 miljoen dollar begin 2014 tot 1,75 miljard dollar dit najaar.
Negatieve correlatie
De markt voor grondstoffentrackers is met 10 procent gekrompen tot 286 miljard dollar, aldus Bloomberg. Ondanks nóg een rampjaar voor grondstoffen blijft het geld ook dit jaar toestromen naar SummerHaven. Rouwenhorst staat vierkant achter zijn theorie van een negatieve correlatie tussen aandelen en grondstoffen. Maar hij durft niet te voorspellen dat grondstoffen herstellen als de beurzen gaan dalen. ‘Op lange termijn klopt ons verhaal. Maar de praktijk wijst uit dat de negatieve correlatie imperfect is en soms afwijkingen vertoont.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 30 oktober 2015.