De belangrijkste beleggingsfondsen van Nederland hebben in 2017 bovengemiddeld hoge rendementen neergezet. Maar die klinkende cijfers verhullen dat de fondsen met Nederlandse aandelen er in de regel niet in zijn geslaagd de markt te verslaan - iets wat wel nadrukkelijk de bedoeling is.
Dat is de voornaamste uitkomst van een analyse van de vlaggenschipfondsen van de Nederlandse beleggingsindustrie, door Het Financieele Dagblad, gebaseerd op data van Morningstar.
Dankzij de sterke prestaties van de aandelen op de Amsterdamse beurs kunnen de beleggingsfondsen met hoge rendementen schermen. Zo is een belegging in het NN Dutch Fund 15,1 procent meer waard geworden en mochten beleggers in het Add Value Fund zelfs 27,1 procent bijschrijven. In beide gevallen is dat meer dan de afgelopen vijf jaar gebruikelijk was.
Die prestaties staan echter in een ander daglicht als ze naast de koersstijgingen van de AEX, de Midkap en vooral de smallcapindex AScX worden gelegd. Die drie indices waren in 2017 goed voor respectievelijk 16,4 procent, 24,6 procent en 34,2 procent aan rendement (inclusief dividend). Dat zijn dan ook de niveaus die de fondsbeheerders zouden moeten verslaan om hun beheervergoedingen waard te zijn. Anders zouden beleggers immers beter een goedkoop indexfonds kunnen kopen, dat het rendement van de index nauwgezet volgt.
In 2017 slaagde alleen het voormalige Darlin-fonds van Teslin erin de markt te verslaan. Darlin werd halverwege het jaar omgevormd tot Teslin Participaties. Mede dankzij een grote belegging in Besi, dat afgelopen jaar 126 procent meer waard werd, kwam het rendement op 43,7 procent uit.
Een belegging in Besi pakte bij wel meer fondsen goed uit. Zo hielp de chipmachinebouwer het Kempen Orange Fund (mid- en smallcaps) aan een jaarscore van 29,2 procent. Dat is beter dan de Midkap, maar minder dan de AScX. Morningstar-analist Ronald van Genderen is evengoed zeer te spreken over het Kempen-fonds. ‘Ze stappen vaak best vroeg in een aandeel, als de turnaround nog nauwelijks is begonnen. Zoals bij Wessanen. Je denkt dat ze te vroeg zijn, maar het pakt toch goed uit.’ Over de laatste vijf jaar was het gemiddelde rendement bijna 20 procent, beduidend meer dan de Midkap. Van Genderen: ‘Dat is knap, vooral omdat ze zelden een slecht jaar hebben.’
De hoge rendementen zijn vooral te vinden bij de fondsen die zich primair richten op de kleintjes van het Damrak. NN Dutch (15,1 procent), Robeco Hollands Bezit (16,2 procent) en BNP Paribas Netherlands (10,7 procent), de drie fondsen met aandelen uit AEX en Midkap, moesten alle iets toegeven op de twee grootste indices van het Damrak.
Wereldwijde aandelen
De wereldwijde aandelenfondsen van de Nederlandse aanbieders wisten de markt wel te verslaan. Alle fondsen overtroffen de 7,5 procent van de MSCI World. Vooral voor Robeco Global Stars Equity (+12,1 procent) is dat een opsteker. Halverwege het jaar ging het kwakkelende oerfonds van de Rotterdammers, Robeco nv, in dit fonds op. Het aantal posities werd fors teruggebracht en dat heeft zich in 2017 uitbetaald.
2018 zou weleens lastig kunnen worden voor wereldaandelenfondsen, zegt analist Jeffrey Schumacher van Morningstar. ‘De grote Nederlandse fondsen hebben relatief veel groeiaandelen in bezit. Techaandelen bijvoorbeeld, waarvan de waarderingen heel hoog zijn opgelopen. Ga je dat terugschroeven? Dat is een lastige vraag.’
Dividendfonds
De prestaties van het dividendfonds van Kempen, Global High Dividend, is in dit verband opvallend, aldus Schumacher. ‘Dat zit juist groot in waardeaandelen, meer dan andere dividendfondsen. Die zijn fors achtergebleven.’ Toch is het Kempen-fonds met +10,1 procent het best presterende dividendfonds.
Schumacher: ‘Ze zaten minder in de VS, waar de zwakke dollar pijn heeft gedaan, en juist wel in opkomende markten, die een goed jaar hadden. Ook was de aandelenselectie goed.’ Bij NNIP’s dividendfonds (+2,6 procent) drukten de VS juist het rendement.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 19 januari 2018.