Driekwart van de Nederlandse vermogensbeheerders bevindt zich nog altijd in de experimentele fase van AI-adoptie. Ze erkennen de urgentie, maar het ontbreekt hen aan concrete doelstellingen en een heldere strategie. Dat blijkt uit in januari gepubliceerd onderzoek van KPMG.
Artificial intelligence (AI) staat bij vermogensbeheerders hoog op de strategische agenda, 80 procent van de organisaties beschouwt AI als strategische prioriteit. Toch blijkt uit het rapport State of AI in Asset Management van KPMG dat het merendeel van de vermogensbeheerders blijft steken in de proof-of-concept fase. Organisatiebrede implementatie van AI-oplossingen is nog zeldzaam.
Het onderzoek, uitgevoerd onder vermogensbeheerders en investmentmanagers in Nederland, toont een duidelijke kloof tussen ambitie en executie. 70 procent van de ondervraagden erkent de urgentie van AI-adoptie en ziet het risico van achterblijven. 92 procent vindt dan ook dat de AI-agenda versneld uitgerold moet worden. Tegelijkertijd heeft bijna 60 procent van de organisaties nog geen concrete AI-doelstellingen gedefinieerd.
De huidige AI-inspanningen zijn voornamelijk gericht op het benutten van kansen, zoals procesautomatisering, datakwaliteitsverbetering en het reduceren van menselijke fouten. Ruim 75 procent van de energie gaat naar het leggen van een stevig fundament. Eenvijfde van de ondervraagden is bezig met het daadwerkelijk inbedden van AI in de dagelijkse werkprocessen, en slechts 5 procent zet de technologie in om het bedrijfsmodel fundamenteel te transformeren.
Vermogensbeheerders blijken het moeilijk te vinden om de potentiële waarde van AI te kwalificeren. Ook al hebben ze wel degelijk interesse in AI, het meten en prioriteren van de daadwerkelijke impact blijft hierdoor een uitdaging, aldus de onderzoekers van KPMG.
Obstakels
Waarom het niet sneller gaat? Volgens KPMG worstelen vermogensbeheerders met concurrerende prioriteiten en ‘veranderingsmoeheid’. Daarnaast spelen een tekort aan vaardigheden, budgetbeperkingen en onvoldoende urgentie binnen organisaties een rol.
Specifieker vindt de overgrote meerderheid het moeilijk om het juiste model voor AI-governance te vinden, en om het binnen teams goed te implementeren. ‘AI-succes hangt niet alleen af van data en technologie, maar ook van het overbruggen van vaardigheidskloven, het op één lijn brengen van teams en het bouwen van een cultuur van cross-functionele samenwerking’, zegt één van de ondervraagden.
Andere knelpunten liggen bij data - 75 procent van de ondervraagden kampt met uitdagingen rondom datakwaliteit, volledigheid en toegankelijkheid - en bij technologische obstakels. Vooral de integratie met bestaande systemen en de overgang van test- naar productieomgevingen blijkt lastig.
Tenslotte beschikt 84 procent van de vermogensbeheerders niet over de juiste structuren en beheersmaatregelen om AI-risico’s effectief te managen en tegelijkertijd innovatie mogelijk te maken. Volgens hen zijn de governance en processen nog onvoldoende ingericht voor een efficiënte en verantwoorde ontwikkeling van AI.
Sneller handelen en moedig zijn
Momenteel wordt AI vooral ingezet bij portefeuillebeheer en operationele processen, risico- en compliancebeheer, en klantinzicht en -interactie. Toepassingen die vermogensbeheerders nog verkennen, omvatten onder meer automatisering van bedrijfsprocessen, monitoring van compliance, fraudedetectie, taaltechnologie voor tekstanalyse, optimalisatie van portefeuilles en financiële prognoses.
Opgeteld beoordeelt KPMG de ontwikkelingsfase van de sector als de ‘Enable-fase’ noemt: de fase waarin de basis wordt gelegd. De volgende stap, de Embed-fase, vereist dat AI wordt geïntegreerd in werkprocessen en dat de workforce daadwerkelijk transformeert. Echte waardecreatie ontstaat pas wanneer organisaties bereid zijn tot een organisatiebrede transformatie van strategie, processen, mensen en controleframeworks, aldus de consultant.
Vermogensbeheerders zouden zichzelf het advies geven om sneller te bewegen en moediger te handelen, aldus het onderzoek. Dat beaamt Sander Hakvoort, manager Asset Management & Pensions van KPMG Nederland: ‘Het opschalen van AI draait minder om het doen van meer pilots en meer om het investeren in een robuust AI-fundament en het integreren van AI in dagelijkse bedrijfsprocessen.’