Hoe verging het de bekendste Amerikaanse hedgefondsmanagers in 2014? FD-correspondent Gerben van der Marel blikt terug.
Bill Ackman: Comeback kid
Bill Ackman maakt een comeback na problemen vorig jaar met JC Penney en zijn enorme shortpositie in Herba life. Zijn sleutelrol in het overnamegevecht rond botoxmaker Allergan geeft de doorslag.
Voor dit huzarenstukje sloeg de ‘zilvervos’ de handen ineen met de Canadese farmagigant Valeant. Samen brachten ze in april een vijandig bod uit van 50 miljard dollar. Een bod van deze omvang was in Canada nog niet eerder vertoond.
Dat een ‘activist’ opereert samen met een beursgenoteerde onderneming is ook uniek.
Voordat de plannen in april bekend werden, had het gezelschap al flinke belangen opgebouwd in hun doelwit. Ackman, die in totaal 18 miljard dollar beheert, laveerde hiermee langs de rand van de voorkenniswet. Die discussie lijkt een gepasseerd station, omdat zich een heel ander scenario ontvouwde.
Een concurrerende bieder, het Ierse Actavis, verscheen ten tonele met een hoger bod. De overname van Allergan werd de grootste van 2014, het jaar waarin de markt voor fusies en overnames sowieso al krachtig herstelde tot ouderwetse niveaus.
Lachende derde is uiteraard ‘verliezer’ Ackman met zijn hedgefonds Pershing Square, dat 10 procent had in Allergan. Het uitlokken van een biedingoorlog leverde hem ongeveer 2,3 miljard dollar op. Daarmee weet Ackman het jaarrendement voor zijn participanten inclusief zichzelf fantastisch op te krikken.
Pershing Square, sinds dit jaar in Amsterdam genoteerd, profiteert daar nauwelijks van. Het aandeel wordt niet driftig verhandeld en heeft beleggers die instapten zelfs verlies bezorgd.
Maar het beleggingsrendement sinds de oprichting van dit fonds twee jaar geleden is 47,9 procent na aftrek van kosten, schreef Ackman aan zijn aandeelhouders. Dat is indrukwekkend. Weinig andere hedgefondsbeheerders doen hem dat na — maar het is ook vrijwel gelijk aan de stijging van de S&P500 in die periode.
Dan Loeb: Activist met filmpjes
Een van de klassieke eisen uit het boekje van Icahn is dat een onderneming zich opsplitst, omdat de onderdelen meer waard zouden zijn. Daniel Loeb klopte dit jaar daarvoor aan in Heerlen bij DSM. Het chemiebedrijf stelt teleur op de beurs en is daarmee doelwit geworden van Third Point, dat werkt met 18 miljard dollar aan vermogen. ‘De verzwakte beurskoers was voor ons een kans om onze positie op te bouwen’, schreef Loeb aan zijn beleggers op 18 juli.
Loeb en zijn team hebben de waarde van de afzonderlijke delen opgeteld en concluderen dat het aandeel met een discount van 40 procent wordt verhandeld. Loeb zet het bestuur onder druk om de kunststoffentak los te snijden van de voedingsmiddelendivisie.
DSM zakte na een korte koerssprong weer weg in de nazomer, waarop Loeb zijn belang in oktober naar 3 procent uitbreidde. Een veel groter belang, in geld uitgedrukt, nam de uitgesproken belegger in januari dit jaar.
Third Point kocht voor 1 miljard dollar aandelen in Dow Chemical. De campagne voor opsplitsing en nieuwe boardleden zette Loeb, die zijn beleggerscarrière in de jaren tachtig begon bij Warburg Pincus, krachtig in.
Dat deed hij met een filmpje over de ‘gebroken beloften’ van de raad van bestuur en een speciale website (die eind november na de benoeming van vier nieuwe boardleden weer uit de lucht is gehaald).
Het jaarrendement van Loeb was sinds de oprichting 17,5 procent. Maar dit jaar lijkt hij met een rendement van ongeveer 6 procent de index niet te verslaan.
Bij veilinghuis Sotheby’s kreeg Loeb-topman William Ruprecht laatst na veertien jaar de deur uit. Zo agressief is Loeb nog niet met DSM. In New York weigert een woordvoerder van de hedgefondsmanager commentaar op de vraag wat Loebs vervolgstap in de polder zal worden.
Carl Icahn: Glijdt uit over olie
De relaties tussen Amerikaanse hedgefondsbeleggers zijn gerust innig te noemen. Ze delen beleggingsideeën met elkaar in ruil voor flinke betalingen. Zo betaalt Ackman een deel van zijn eventuele winst aan de beheerder van Sachem Head Capital voor hun idee om aan de poorten te rammelen bij farmareus Zoetis. Soms staan hedgefondsbeleggers echter lijnrecht tegenover elkaar. Zo besloot bedrijfsstroper Carl Icahn de kant van Herbalife te kiezen. Daarmee stond hij tegenover Ackman, die het bedrijf een illegaal piramidespel noemt.
Icahn kan gerust de vader van het aandeelhoudersactivisme genoemd worden. Net als Ackman is Icahn een van die hedgefondsbeheerders die de markten in beweging kunnen zetten als ze een positie bekendmaken en campagnes aankondigen. Bestuurders luisteren naar deze superbeleggers.
Belangrijke acties van Icahn waren dit jaar: Hertz (inmiddels opgebouwd tot 10 procent) en eBay (ongeveer 8 procent). Bij Hertz wist Icahn het management op te schudden en zetels in de board te krijgen. Maar het aandeel verloor een vijfde van zijn waarde door boekhoudkundige fouten. Icahn wist eBay na lang aandringen alsnog te overtuigen om onderdeel Paypal af te splitsen. Het betaalbedrijf zal in 2015 apart naar de beurs gaan.
Icahn heeft ongeveer 38 miljard dollar onder beheer. Ondanks zijn decennialange ervaring en de enorme winsten op het aandeel Apple, dat dit jaar een nieuw record aantikte, kan de legende niet tippen aan de rendementen van Ackman.
Zijn fonds bleek met stevige belangen in de energiesector (Talisman Energy en Chesapeake) kwetsbaar voor de olieprijs. Icahn mag blij zijn als hij 5 procent rendement haalt bij de eindstreep dit jaar. Het overnamebod van het Spaanse Repsol deze maand op het Canadese Talisman komt voor Icahn als geroepen. ‘Op de lange termijn werkt ons model.’
Barry Rosenstein: Klaar met Nederland
Hedgefonds Jana Partners was ooit zeer actief in Nederland met grote belangen in Philips en TNT. Maar oprichter Barry Rosenstein zoekt zijn heil inmiddels elders. Dat doet hij na een paar mindere ervaringen in ons land. Hij zei twee jaar geleden dat aandeelhouders wat hem betreft in Nederland te weinig rechten hebben. Lees: zijn eisen werden onvoldoende ingewilligd.
Het fonds zat sindsdien niet stil. Het is verdubbeld in omvang met een beheerd vermogen van ongeveer 11 miljard dollar. Jana pleegde een coup bij Ahold-concerrent Safeway door het in handen te drijven van private equity. Deze maand herhaalde Rosenstein het kunstje bij Petsmart: investeerders willen de dierenwinkelketen voor 8,7 miljard dollar kopen. Dat wordt kassa voor Jana.
Net als andere grote beleggers heeft ook Janan aandelen eBay gekocht anticiperend op een opsplitsing. Verder kocht Jana flinke hoeveelheden Hertz. Rosenstein eist net als zijn leermeester Icahn verandering.
Het grootste belang van Jana is momenteel drogisterijketen Walgreen. Het hedgefonds heeft het Amerikaanse bedrijf aangemoedigd om de belastingzetel naar het buitenland te verplaatsten, iets wat door critici als Barack Obama een gebrek aan patriottisme is genoemd. Walgreen zag uiteindelijk af van deze ‘tax inversion’.
Maar Rosenstein eiste wel een plaats in de board op. Sinds de start van Jana dertien jaar geleden deed Rosenstein het vijf keer beter dan de S&P500-index. Zonder grote veranderingen zal Rosenstein — met een verwacht jaarrendement van rond de 5 procent — de breed samengestelde index in 2014 niet verslaan.
De wat moeilijker tijden weerhielden Rosenstein er niet van om voor 147 miljoen dollar een landhuis te kopen. Het was daarmee het duurste huizenaankoop ooit in de geschiedenis van Amerika.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 30 december 2014