De Amerikaanse centrale bank is te voortvarend in zijn rentebeleid, meent Bob Browne, hoofd beleggingen van Northern Trust. ‘Als de Fed een fout maakt, kunnen miljoenen mensen hun baan verliezen.’
Het Amerikaanse stelsel van centrale banken zou beter een overwinningsrondje kunnen lopen in plaats van woensdag de rente te verhogen, twitterde Donald Trump afgelopen maandag. Volgens de Amerikaanse president hebben de Verenigde Staten een ijzersterke dollar, amper inflatie, staat Parijs in brand en boert China achteruit. Hoe kan de Fed dan overwegen zijn vierde rentestap van het jaar te zetten?
Toch is dat wat woensdagavond naar alle waarschijnlijkheid gebeurt. Dan kondigt Fed-president Jerome ‘Jay’ Powell aan dat de Amerikaanse centrale bank de beleidsrente verhoogt met 25 basispunten tot een bandbreedte van 2,25 à 2,50 procent.
‘De renteverhoging te veel’
Jammer, vindt naast Trump ook Bob Browne. Het hoofd beleggingen van Northern Trust, een financiële dienstverlener met zo’n 1100 miljard dollar onder beheer, noemt het bij een bezoek aan Amsterdam nu al ‘de renteverhoging te veel’. Een drama is het evenwel niet. ‘De economie kan die renteverhoging zeker verteren. Hopelijk wacht Powell daarna wel een tijd vooraleer de rente weer op te trekken. Daar zou ook geen reden voor zijn. Zelfs na acht jaar van economische groei blijft de belangrijkste inflatiemaatstaf van de Fed beperkt. In november lag die maar op 1,8 procent.’
Browne kijkt vooral uit naar de toelichting bij het rentebesluit. Zal Powell dan verklaren dat het nieuwe rentetarief in de buurt zit van de neutrale rente? Die laatste is het theoretische niveau waarbij de economie op volle capaciteit draait, met een stabiel of traag groeiend prijspeil. ‘In dat geval signaleert de Fed-baas aan de markten dat er in de eerste jaarhelft geen renteverhoging meer komt.’
Het dorp vernietigen om het te redden
Voorzichtigheid is geboden, benadrukt Browne. ‘Als ik een fout maak, verliezen mijn klanten geld. Als de Fed een fout maakt en de economie zo onnodig in een recessie duwt, verliezen miljoenen mensen hun baan. Het is dus beter om bij twijfel over de economie te lang het gaspedaal in te drukken dan te snel op de rem gaan staan. De Fed heeft genoeg geloofwaardigheid opgebouwd om wat later dan op het achteraf bekeken perfecte moment in te grijpen.’
‘Stuckflation’
Als het van Bob Browne afhangt, is het financiële lexicon straks een woord rijker. Hij ziet immers een groot risico op ‘stuckflation’, dat is de combinatie van een stagnererende economie met een inflatie die op eenzelfde, laag niveau blijft hangen. ‘Er zijn in de Verenigde Staten langetermijntrends die ertoe leiden dat de inflatie (3,7% in november, red.) ondanks de krapte op de arbeidsmarkt niet toeneemt’, legt het hoofd beleggingen van Northern Trust uit. ‘Een van de belangrijkste is dat Amerikaanse bedrijven excelleren in het vinden van de goedkoopste plekken om te produceren. De handelsoorlog met China is daar een mooie illustratie van. Ze verschuiven gewoon hun productie vanuit China naar landen als India en Vietnam.’
Wat dan met het argument dat de Fed nu een buffer moet opbouwen zodat hij de rente stevig kan verlagen als het later economisch minder begint te gaan? ‘Een renteverhoging kan juist een recessie uitlokken, en die zou je dan vervolgens proberen op te lossen door de rente te verlagen’, zucht Browne. ‘Dat is toch onzinnig? Het doet me denken aan die beroemde uitspraak van een legerofficier die tijdens de Vietnam-oorlog verklaarde dat we het dorp moesten vernietigen om het te kunnen redden.’
Effect op beurs of economie?
Is het niet al te gemakkelijk voor mensen die hun geld verdienen op de beurs om te verkondigen dat een centrale bank een beleid moet voeren dat die beurzen ten goede komt? De grote kritiek op het beleid van goedkoop geld dat de Fed jarenlang heeft aangehouden, is dat het weinig effect heeft gehad op de reële economie, maar des te meer op de aandelenkoersen.
Wat zich op de financiële markten afspeelt, bepaalt ook wat er in de reële economie gebeurt, reageert Browne. ‘Dat loopt via het vertrouwenskanaal van economische beslissingenmakers zoals ceo’s van grote bedrijven of institutionele beleggers als ons die over duizenden miljarden dollars gaan. Die groep telt wereldwijd misschien tienduizend mensen. Bij hun keuzes om te investeren of te beleggen houden ze de Fed nauwgezet in de gaten. Als zij hun vertrouwen verliezen, sijpelt dat door naar de rest van de economie.’
Kritiek op Twitter
De belangrijkste beslissingenmaker in de VS is waarschijnlijk wel de ceo van het land. En die is helemaal niet tevreden met de Fed, of zijn leider. ‘Tot nu toe ben ik zelfs niet een beetje blij met mijn keuze voor Jay’, liet Trump enkele weken geleden optekenen.
‘Trump ziet de beurs niet als de indicator van waar de economie naartoe gaat, maar als een scorebord voor zijn presidentschap’, meent Browne. ‘Ik vind dat de president gelijk heeft om te eisen dat de centrale bank verantwoording aflegt voor zijn beleid. Het gaat uiteindelijk om niet-democratisch verkozen bestuurders. Maar Trump zou dat niet zo publiek mogen doen. Niet op Twitter dus, maar in het Witte Huis. Powell afzetten zou een politieke fout zijn, maar dat op zich zou Trump er natuurlijk niet van weerhouden hem te ontslaan.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 18 december 2018