Analisten en beleggers kijken bezorgd terug op de simultane flits crash van afgelopen woensdag op de aandelen- en obligatiemarkten. Vooral op de obligatiemarkt werd duidelijk dat er sprake is van een potentieel ernstig liquiditeitsprobleem.
De zorgen richten zich vooral op wat zich afspeelde op de markt van Amerikaanse Treasuries. Daar werd afgelopen woensdag voor bijna 1.000 miljard dollar aan staatsobligaties verhandeld - de omvangrijkste en heftigste daghandel in tien jaar.
Voor analisten is dat een slecht omen voor wat de obligatiemarkten te wachten staat als de Federal Reserve de rente gaat verhogen of als markten ervan overtuigd zijn dat de Fed dat zal gaan doen.
Liquiditeit
De Amerikaanse centrale bank heeft de afgelopen jaren tot 8.000 miljard dollar in de obligatiemarkten gepompt om het opdrogen van de liquiditeit te voorkomen. Maar het lijkt erop dat liquiditeit toch een belangrijk probleem kan worden.
Afgelopen woensdag wilden veel obligatiebeleggers hun effecten kwijt, maar dat werd aan het einde van de handel een probleem. Toen kon niet iedereen via de nooduitgang weg komen.
De reden daarvoor is waarschijnlijk dat banken in de Verenigde Staten zich aan de zogenoemde Volcker-regels moeten houden van de overheidscommissie die onder leiding stond van de voormalige president van de Amerikaanse centrale bank, Paul Volcker.
Volcker-regels
De naar hem genoemde aanpassingsregels bepalen dat banken meer liquiditeit moeten aanhouden, maar ook dat ze in vele typen schuldpapier niet of maar beperkt mogen beleggen.
Het gevolg is volgens de Financial Times dat banken minder als market makers optreden en de marktliquiditeit veel lager is dan in het verleden. Dat wordt niet onmiddellijk duidelijk in een stijgende markt, maar wel in dalende markt als iedereen van zijn effecten (aandelen en obligaties) af wil.
Banken willen liquide schuldpapier, zoals Amerikaanse Treasuries, aanhouden, maar juist dan neemt de verhandelbaarheid af.
De Nederlandse vermogensbeheerder Wealth Management Partners waarschuwde eerder deze week tegenover Fondsnieuws dat ‘staatsobligaties zwaar overgewaardeerd zijn en dat je als belegger erg op je hoede moet zijn’.
Fed
Veel beleggers focussen op uitspraken van de Fed en denken dat de centrale bank tijdig zal communiceren dat zij de rente gaat verhogen, zodat zij op tijd van hun Treasuries af kunnen. Maar dan kan het te laat zijn, omdat veel (obligatie)beleggers voor zichzelf dezelfde strategie hebben geformuleerd.
Vrijdag werd er door asset managers ook op gewezen dat als de meest liquide markt ter wereld, die van Amerikaanse Treasuries, al liquiditeitsproblemen laat zien, dergelijke problemen voor minder liquide markten zoals die van Europa al veel ernstiger kunnen zijn.
Stoelendans
Obligatiebeleggen krijgt de karakteristieken van een stoelendans: iedereen probeert zo lang mogelijk van de dalende rente én de stijgende koersen te profiteren, totdat één van de deelnemers besluit te gaan zitten en iedereen - in paniek - hetzelfde wil doen.
Volgens een peiling van Bloomberg is er algehele consensus onder geraadpleegde economen dat de Fed de rente spoedig gaat verhogen. Dat betekent dat iedereen er op enig moment uit wil, maar dat kan niet als niemand dat papier ook wil kopen.
Het wachten is dus op degene die het eerste op een stoel neerploft. Waarschijnlijk zijn dat de grote fondshuizen die tot 30 procent van alle obligaties en aandelen onder beheer hebben.
Meer achtergronden op Fondsnieuws:
- Rabobank: Turbulentie is bull markt-correctie
- Asset managers: Correctie biedt koopkansen
- Ondanks correctie geen alternatief voor aandelen
- WMP: Het draait allemaal om vertrouwen