‘Indexbeleggen kent nadelen, er is een catch 22’, aldus Roelof Salomons in zijn oratie ter gelegenheid van zijn aanstelling als hoogleraar beleggingstheorie en vermogensbeheer aan de Rijksuniversiteit Groningen.
‘Elf jaar geleden zat ik in deze zaal en beargumenteerde dat de opkomst van indexfondsen geweldig was’, aldus de hoofdstrateeg van Kempen Capital Management.
‘Het verlaagde kosten voor particuliere beleggers en stelde institutionele beleggers in staat om goedkoop exposure te krijgen naar een marktindex. Met de opkomst van de “slimme index” kan er nu nog beter gestuurd worden op de factoren die op lange termijn rendement genereren. Er zijn echter ook nadelen. Er is een catch 22. Indices hebben namelijk geen mening en het zegt ook niets over de onderliggende beweegreden van de belegger; over zijn rol als kapitaalverschaffer.’
Terugkeer naar fundamentele analyse
Om die reden hield Salomons een pleidooi voor een terugkeer naar beleggen op basis van fundamentele analyse en minder nadruk op de indices. ‘Een pleidooi voor de lange termijn en de belegger in zijn rol als kapitaalverschaffer. Hierin zit namelijk ook maatschappelijke relevantie.’
‘De traditionele portefeuilletheorie heeft ons veel goeds gebracht. Maar enigszins gechargeerd zou je kunnen zeggen dat wanneer grote institutionele beleggers zich volledig laten leiden door de index, ze dan voorbijgaan aan hun (maatschappelijke) verantwoordelijkheid als kapitaalverschaffer.’
‘Beleggen is meer dan een spreadsheet’
‘Opnieuw zou ik hier tegen mijn studenten willen zeggen: Let op! Beleggen is meer dan enkele cijfers in een spreadsheet. Het gaat over het verschaffen van risicodragend kapitaal aan bedrijven die daarmee hun bedrijf financieren, investeringen doen en mensen aannemen. Koersen van bedrijven – en daarmee hun kapitaalkosten – moeten niet bepaald worden omdat ze wel of niet in de index zitten.’
‘Je kunt beargumenteren dat indexfondsen het tegenovergestelde zijn van contraire beleggers, de beleggers die hun fundamentele analyse doen en op basis daarvan kapitaal alloceren en onttrekken. Deze beleggers wijken bewust af van de index.’
Bijgevoegd de gehele inaugurele rede van Salomons.