Nederlandse particuliere beleggers vinden obligaties op dit moment riskanter dan aandelen. Dit blijkt uit onderzoek van Beurswijzer.com en de VEB. De conclusie verbaasde Nico Inberg van Beurswijzer, die meewerkte aan het onderzoek onder 2500 particulieren.
‘Iedereen leert in de economieboekjes dat aandelen risicovoller zijn’, aldus Inberg. Een aandelenbelegger wil groei van het bedrijf, waardoor de winst stijgt en daarmee de beurskoers oploopt. Groei is voor een obligatiebelegger veel minder belangrijk. Die wil vooral aan het einde van de looptijd zijn inleg terug, met tussentijds uiteraard nog een vergoeding voor het geld dat hij uitleent.
De theorie
De winsten en verliezen op aandelen zijn vaak groter (koers Galapagos dit jaar: +199 procent, koers Ballast Nedam: -57 procent) dan die van obligaties — was althans altijd de theorie. Maar de crisis heeft dat beeld wat doen kantelen. Als gevolg van de opkoopprogramma’s van centrale banken (de ECB vanaf maart), zijn de rentes maandenlang gekelderd, tot steeds weer nieuwe dieptepunten. Spiegelbeeldig daaraan stegen de obligatiekoersen ook naar ongekende niveaus. Obligaties waren duur, zo klonk het overal.
Twee maanden geleden zijn de rentes ineens gestegen, waardoor de obligatiekoersen zijn gedaald. Een duidelijke aanleiding voor de rentesprong was er niet, maar de turbulentie was groot op de financiële markten. ‘Aandelen zijn minder gevoelig voor de rente’, aldus Inberg.
Verliezen
Obligatiebeleggers die in februari of maart zijn ingestapt, kampen nu met verliezen. De Duitse tienjaarsrente ging van 0,07 procent halverwege april, naar ruim 1 procent. De Nederlandse tienjaarsrente ging van 0,22 procent naar 1,2 procent. Dat zijn enorme stijgingen — en dus forse koersdalingen van de onderliggende obligaties. Ook beleggers in bedrijfsobligaties zagen hun rendementen verdampen.
Van de Nederlandse particulieren vindt 69 procent obligaties daarom nu risicovoller dan aandelen. In november was dat nog 48 procent: toen vond een nipte meerderheid obligaties nog veiliger.
Laag risico
‘Aandelen’ als ‘veilig’, dat staat ook haaks op de meeste risicoprofielen van banken en vermogensbeheerders. Zij zien obligaties als beleggingen met een laag risico — de belegger krijgt immers zijn geld terug. Mensen die hun vermogen beleggen via een zogeheten defensieve portefeuille, zullen doorgaans het grootste deel van hun geld in obligaties steken.
Beleggers die kiezen voor een offensieve portefeuille, zullen meer van hun vermogen aanhouden in aandelen. Al is die verdeelsleutel ook allerminst waterdicht. Vorig jaar bleek dat er een grote variatie was in de ‘defensieve’ beleggingsportefeuille. Anders gezegd: soms bestond een zeer defensieve portefeuille voor een kwart uit aandelen, soms maar voor 8 procent. Dat lag aan de bank. Sommige defensieve portefeuilles hadden wel cash, sommige niet.
Defensief
Die verschillen ten spijt, bleef overeind dat obligaties door banken en vermogensbeheerders wel werden gezien als defensieve belegging. Particuliere beleggers denken daar nu dus anders over, blijkt uit het onderzoek van Beurswijzer.com en de VEB. Van de ondervraagden denkt 33 procent dat aandelen momenteel de veiligste belegging vormen, tegen 20 procent voor obligaties. Ook vastgoed wordt nog gezien als veiliger dan obligaties.
Gaan banken en vermogensbeheerder hun profielen dan aanpassen? Zoiets lijkt onwaarschijnlijk, al zal het debat er over wel weer worden aangeslingerd.
Tik
De Fed gaat dit jaar de rente verhogen, ECB-president Mario Draghi zei dat beleggers moeten leren leven met volatielere obligatiemarkten. Dat zijn sombere vooruitzichten voor de obligatiemarkten, terwijl de AEX dit jaar met 12 procent is gestegen. Anderzijds: als de obligatiemarkt echt corrigeert, zullen ook de beurzen een tik krijgen.
Copyright: Het Financieele Dagblad, 19 juni 2015