Banken veranderen wel, maar alleen als het moet. En dat is anders dan als je echt vanuit jezelf vindt dat je de klant centraal moet stellen.
Dat zegt Peter Van der Slikke van vermogensbeheerder Topcapital en auteur van het in 2012 verschenen boek Ontmaskerd. Hoe de financiële wereld echt werkt. In het boek geeft hij voorbeelden hoe de financiële sector volgens hem aan klanten knollen voor citroenen verkoopt.Critici zeggen dat hij te kort door de bocht gaat en dat zijn berekeningen vaak niet kloppen. Maar Van der Slikke gaat door: ‘Ik zie het als mijn taak het kaf van het koren te scheiden.’
Momenteel werkt hij aan een nieuw boek over hoe mensen met passieve producten zelf een goede beleggingsportefeuille kunnen samenstellen.
Gevraagd naar negatieve reacties op zijn eerste boek zegt hij: ‘Ik heb er één negatieve reactie op gekregen, van een accountant. Die zei: “Ik heb naar u gekeken op de televisie en ik was het zeer met u eens. Toen ging ik naar uw website en wat zag ik daar?
Pot verwijt de ketel
U hanteert een minimumadviestarief van 3000 euro per jaar. Dat is schandalig hoog. U bent dus net zo slecht als de banken. De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet.”
Dat wij hiermee veel goedkoper zijn dan de meeste andere vermogensbeheerders had hij niet gezien; ook niet dat wij een ondergrens van 1 miljoen euro belegbaar vermogen hanteerden. Toen ik dit had uitgelegd, maakte hij zijn excuses.’
Onlangs heeft Topcapital de tarieven voor advies en beheer gelijkgetrokken. ‘Wat je bij advies aan meerwerk verricht, wordt rechtgetrokken door de hogere aansprakelijkheid bij beheer.
Ons beheertarief is nu verlaagd van 0,65 procent naar 0,4 procent met een minimum van 1000 euro per kwartaal of 4000 euro op jaarbasis. Hierdoor voorkom je ook dat mensen die liever in beheer zitten vanwege de prijs voor advies kiezen.’
Vermogen onder beheer
Hij gaat verder: ‘Aan het begin van het jaar hadden we 23 miljoen euro onder beheer en 220 miljoen euro onder advies. We hadden 135 klanten, waarvan er 22 in beheer zaten en de rest in advies.
Nu zitten we rond de 300 miljoen en hebben 175 klanten. Van de klanten is nu 79 procent in beheer en aan het eind van het jaar schat ik dat dat 85 procent zal zijn.’
‘We zijn nu met z’n drieën. Frank den Blijker is er net bij gekomen. Wij zouden verder kunnen groeien, maar het is lastig de juiste mensen te vinden.’
Voordat Van der Slikke samen met Patrick Bontje een eigen vermogensbeheerder begon, werkte hij bij ABN Amro. Hij was daar in 2002 teruggekomen na een uitstapje van twee jaar naar Van Lanschot.
Productpush
Van der Slikke: ‘Ik ging weg bij een adviesbank, maar toen ik terugkwam had de productpush zijn intrede gedaan en was de moraal aan het vervagen.’ Hij deed er naar eigen zeggen aan mee. ‘Ik ben een goed verkoper. Ik stond vaak bovenaan.’
Maar op een dag kon hij naar eigen zeggen zijn klanten niet meerrecht in de ogen kijken, zei zijn baan op en begon voor zichzelf, ‘zonder een vertrekpremie te ontvangen’.
Hoewel Van der Slikke door een deel van de sector als luis in de pels wordt gezien, neemt directeur Private Banking Pim Mol van Rabobank de moeite op Van der Slikke te reageren.
Hij zegt zich in de kritiek te herkennen en deze ook te delen. ‘Daarom ben ik in Nederland ook een van degenen geweest die het initiatief hebben genomen om tot een verbod op retourprovisies te komen.
Ik wil af van een systeem waarin de verkoop van producten centraal lijkt te staan, in plaats van de behoeften van de klant. We zijn nu bezig het hele systeem steen voor steen opnieuw op te bouwen. Tot het hele nieuwe systeem is ingevoerd, zullen er helaas nog incidenten plaatsvinden.’
Gedupeerden
Van der Slikke wordt vaak geraadpleegd door mensen die veel geld verloren hebben terwijl ze een defensief profiel hadden of op andere vreemde zaken zijn gestuit.
Tijdens het interview heeft hij een heel stapeltje papieren over dit soort zaken naast zich liggen, waar hij tijdens het gesprek af en toe met z’n hand op slaat en iets over zegt.
Zo zit er volgens hem een zaak tussen van iemand die door een bankwerd geadviseerd 850.000 euro voor tien jaar vast op een deposito te zetten, zegt hij. ‘Dat is alsof je 750.000 euro in achtergestelde obligaties stopt!’
In een van de andere zaken zat een klant van Van Lanschot die belegde voor zijn pensioen voor 100 procent in risicovolle achtergestelde perpetuele obligaties. Op het dieptepunt van de markt, stond hij bijna 200.000 euro in de min. (Kifid-uitspraak 2013-15 d.d. 24 mei 2013.)
Geen incidenten
Volgens Van der Slikke gaat het hier niet om incidenten. ‘Nee, daarvoor komt het te vaak voor. Van Lanschot zegt in een reactie dat beeld niet te herkennen.
‘Dat gedoe met die Raboledencertificaten’, zegt Van der Slikke, ‘gaat ook echt tot op bestuursniveau. En dan zie je anno 2013 dat er nog portefeuilles zijn die voor 100 procent uit ledencertificaten bestaan.’
Raboledencertificaten zijn achtergestelde leningen, maar veel klanten beschouwden ze meer als spaarproducten. Directeur Private Banking Mol van Rabobank zegt een paar jaar geleden al een uitgebreide brochure te hebben uitgebracht waarin werd uitgelegd wat de risico’s van deze instrumenten zijn.
‘Het zag ernaar uit dat niet iedereen in de gaten had dat dit beleggingsproducten zijn en dat er dus koersbewegingen kunnen optreden. Daarna hadden we de indruk dat dit nog steeds niet iedereen duidelijk was.
We hebben daarom onlangs aan 150.000 certificaathouders een brief gestuurd waarin we dit nogmaals uitlegden en adviseerden tot maximaal 20 procent van het totale klantvermogen in deze producten te beleggen.
Daarna hebben we nog 50.000 mensen een tweede brief gestuurd en nog bijna 10.000 mensen opgebeld. Maar het blijft uiteindelijk een besluit van de klant zelf om de portefeuille wel of niet aan te passen. Bij beheer komt dit beslist niet voor,’ zegt Mol.
Rendemix
Rabobank ruilde de actieve Robecofondsen in zijn Rendemixfondsen van de zomer om voor trackers. ‘Dat ziet er goed uit’, aldus Van der Slikke. ‘Ik heb nog geen verborgen kosten kunnen ontdekken. Ik heb echter een portefeuillevoorstel van Rabo uit augustus gezien. Daar zaten nul procent trackers in. Dan denk ik: de wereld is niet veranderd.’
Mol: ‘Wij zijn heel positief over trackers en hebben onze trackerpositie met miljarden zien groeien, dus dit is uiteraard niet goed. We moeten echter wel uitkijken dat de tracker geen dogma wordt.
Een tracker is soms goedkoper dan een actief fonds, maar soms ook niet omdat trackers een grote spread kunnen hebben. Ook blijven niet alle trackers zo dicht bij de index als je zou willen.’
Van der Slikke belegt voor zijn klanten in trackers van Vanguard, iShares, Think ETF’s en State Street, niet in actieve beleggingsfondsen.
Zijn voornaamste kritiek op actieve fondsen is dat ze te duur zijn, ze bijna nooit hun benchmark verslaan — obligatiefondsen al helemaal niet — en als je er een verkooporder voor geeft, met een beetje pech het nog een paar dagen duurt voordat je er ook echt van af bent.
‘Het draait om assetallocatie, spreiding, goede verhandelbaarheid en zo laag mogelijke kosten’, zegt Van der Slikke.
iBeleggen
Hij lanceerde medio vorig jaar iBeleggen, een online adviesdienst toegankelijk vanaf 15.000 euro. Momenteel bevat iBeleggen ruim 25 miljoen euro. ‘Dat is iets onder verwachting.’ Hij zegt te weinig tijd te hebben om iBeleggen meer onder de aandacht te brengen.
Mensen die klant willen worden moeten een lijst invullen met vragen over hun beleggingskennis, hun beleggingsdoel en hoeveel risico ze bereid zijn te accepteren. Hieruit rolt vervolgens een advies waarvoor iBeleggen de volledige zorgplicht accepteert.
De assetallocatie bepaalt Van der Slikke samen met twee collega’s. De regioverdeling bepaalt het drietal met een zekere speelruimte ‘conform de markt’. Dit jaar, tot en met eind oktober, bedroeg het rendement van het meest offensieve profiel van iBeleggen 10,85 procent en van het meest defensieve profiel 2,21 procent.