Het gebruik van plastic verpakkingen kan een serieus risico vormen voor beleggers in met name consumentengoederenbedrijven. Maar door de toenemende aandacht voor dit mondiale probleem ontstaan óók interessante beleggingskansen, nu al.
Vijfentwintig asset managers hebben zich onlangs verenigd in de Plastic Solutions Investor Alliance (PSIA). Dit gebeurde op initiatief van As You Sow, een Amerikaanse non-profit organisatie die multinationals aanspoort te verduurzamen.
De asset managers met een gezamenlijk vermogen van duizend miljard dollar, hebben afgesproken in dialoog te treden met bedrijven die veel eenmalig verpakkingsplastic gebruiken. Dit plastic is namelijk de belangrijkste veroorzaker van de plastic soep. Het gaat hierbij om bedrijven als Nestlé, PepsiCo, Procter&Gamble en Unilever.
Doel van de alliantie is om bedrijven te stimuleren plastic verpakkingen te vervangen door recyclebare, herbruikbare of composteerbare verpakkingen. Ook zullen de aangesloten asset managers aandringen op het jaarlijks rapporteren van hun totale plasticverbruik, het formuleren van reductiedoelstellingen en het ontwikkelen van alternatieve verpakkingen.
‘Wij zien nu brede maatschappelijk aandacht voor dit probleem’, zegt engagement specialist Peter van der Werf van Robeco, een fondshuis dat in de PSIA zit. ‘Ook van onze klanten krijgen we er nu vragen over. Dat was een jaar of vijf jaar geleden wel anders.’
Een opkomend thema dus, en reden om de engagementinspanningen op dit terrein op te voeren. Want de reputatie en dus merkwaarde van bedrijven is in het geding, vult hoofd esg-integratie Masja Zandbergen aan. ‘De druk op bedrijven om iets te doen aan het almaar toenemende plasticverbruik neemt toe.’
Soms tonen bedrijven daarbij zelf initiatief, gevoed door strengere regelgeving en veranderend consumentengedrag. ‘We zien al momentum bij bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie die doelstellingen formuleren om de recycling van hun flessen of voedselverpakkingen te vergroten’, aldus Zandbergen. ‘Voorstellen op aandeelhoudersvergaderingen met betrekking tot dit onderwerp steunen wij natuurlijk van harte.’
Veel bedrijven nemen echter een meer afwachtende houding aan ten aanzien van eenmalig verpakkingsplastic. Daardoor zou het beleggingsrisico dermate ‘materieel’ - dus van dermate grote invloed - kunnen worden dat Robeco het gaat meenemen in de geïntegreerde beleggingsanalyse, zo voorziet Zandbergen. Thans is dat nog niet het geval.
Europese richtlijn
De Europese Commissie kwam in januari 2018 met een richtlijn voor het gebruik van plastic waarin wordt opgeroepen om alle plastic verpakkingen op de Europese markt in 2030 recyclebaar of herbruikbaar te laten zijn en het verbruik van plastic voor eenmalig gebruik te verminderen. De voorstellen van de Commissie maken deel uit van een breder pakket om de circulaire economie te versterken.
De productie van plastic is vertwintigvoudigd sinds 1964, en zal in de komende twintig jaar opnieuw verdubbelen en tegen 2050 zelfs verviervoudigen, meldde de Ellen MacArthur Foundation in een onderzoek uit 2016.
Ondanks deze groeiende vraag, wordt slechts 5 procent van alle plastic gerecycled. Een groot deel eindigt op de vuilnishoop of wordt verbrand. Een derde van het plastic komt terecht in fragiele ecosystemen zoals de oceanen.
‘Meer plastic dan vis’
Als er niets verandert, is er in 2050 meer plastic in de oceanen dan vis, is een veel aangehaalde uitspraak van MacArthur, die sinds 2005 in het bezit is van het wereldrecord non-stop zeilen rond de wereld.
‘Plastic recyclen is geen nieuw fenomeen. Breed maatschappelijk bewustzijn van de impact van plasticvervuiling is dat wel’, schrijft hoofd duurzaamheid Charlie Thomas van de Britse asset manager Jupiter in een recent blog over dit onderwerp. Dit wordt volgens hem vooral gedreven door de angst dat plasticafval een gevaar voor de volksgezondheid is.
‘Het wachten is alleen nog op een gecoördineerde internationale aanpak van dit probleem, zoals dat in het verleden ook gebeurde met het gat in de ozonlaag of nu ten aanzien van klimaatverandering.’
Thomas verwacht dat het hergebruik van plastic snel zal toenemen, net als de innovatie ten aanzien van alternatieven voor plastic. Dit biedt kansen voor beleggers.
Profiterende bedrijven
‘Bedrijven met oplossingen voor het recyclen van plastic krijgen waarschijnlijk de wind in de zeilen omdat we een kantelpunt bereiken.’ Zo noemt hij Tomra Systems als een bedrijf dat duidelijk zal profiteren als gevolg van de zorgen over plasticafval. Het Noorse bedrijf is wereldmarktleider op het gebied van statiegeldmachines, ‘ en we hebben weinig twijfel dat ze in het Verenigd Koninkrijk een flink deel van de opdracht in de wacht zullen slepen om een statiegeldsysteem te implementeren’. In Duitsland, waar dit systeem al veel eerder is opgetuigd, profiteert het bedrijf van een vervangingscyclus.
Voorts vertelt de ervaring binnen Jupitel met hoe duurzame beleggingsthema’s zich ontwikkelen, ‘dat we een versnelling van het aantal belegbare bedrijven kunnen verwachten die zich bezighouden met alternatieven voor plastic’. ‘Momenteel hebben we Lenzing in de portefeuille, een van oorsprong Oostenrijkse pulp- en papierproducent die nu vooral bekend is van Tencel, textiel dat gemaakt is op basis van afvalhout en katoenresten.’
Tencel is volgens Thomas een levensvatbaar alternatief voor nylon en polyester. Ook de synthetische stoffen vormen een bedreigen voor het milieu en de volksgezondheid omdat ze zorgen voor zogeheten microplastics in het water.