Zowel de korte als de lange termijn schuldencyclus nadert zijn einde, wat de huidige marktturbulentie voor een belangrijk deel verklaart, aldus co-CIO Ray Dalio van Bridgewater Associates in een nieuwe analyse.
Volgens de befaamde belegger lijkt het huidige beursklimaat veel op dat van 1937. Ook toen hadden de financiële markten en de economische activiteit een boost gehad van het printen van geld en het opkopen van financiële activa door de centrale banken.
In 1937 volgden uiteindelijk verkrappende maatregelen, waarmee de Federal Reserve ook nu bezig is, in de vorm van renteverhogingen en het verkleinen van haar balans.
Verkrappen werkt echter nooit helemaal zoals centrale banken het zouden willen, dus is een neergang het logische gevolg. Ook zijn de verruimende maatregelen moeilijker om te keren als de lange termijn schuldencyclus op haar einde loopt.
Van dat laatste is sprake volgens Dalio vanwege de historische lage rentes en de nog zeer beperkte mogelijkheden van centrale banken om iets te doen bij economische tegenwind.
Once in a lifetime
‘Momenteel hebben de ’s werelds centrale banken de minste brandstof in de tank sinds de late jaren dertig, dus zijn we nu in de latere stadia van de lange termijn schuldencyclus. Omdat de belangrijkste keerpunten in de lange termijn schuldcyclus zo weinig voorkomen (een keer in het leven), worden ze meestal niet goed begrepen en worden mensen er door overvallen.’
Andere parallellen met de jaren dertig zijn de opkomst van het populisme en de door de Amerikaanse politieke wetenschapper Graham Allison genoemde ‘Thucydides Trap’. Daarmee doelt hij op de onvermijdelijke toename van conflicten tussen landen die een vergelijkbaar machtsniveau bereiken.
‘Dat conflict begint meestal als een economische kwestie en wordt daarna geopolitiek in vele opzichten. Het heeft betrekking op handels- en kapitaalstromen, wat waar geproduceerd wordt en kan tot militaire confrontaties leiden. Er worden “oorlogen” op verschillende vlakken gevoerd om vast te stellen welk land dominant is op bepaalde gebieden en op een aantal locaties (die hotspots worden).’