Het maatregelenpakket dat de ECB donderdag heeft aangekondigd, overtreft de verwachtingen van asset managers, zeggen zij in een reactie op het rentebesluit. ‘Aankopen van staatsobligaties wordt een permanent instrument.’
Vooral het feit dat voorzitter Mario Draghi donderdag geen einddatum noemde bij de aankondiging dat de Europese Centrale Bank vanaf november weer 20 miljard aan obligaties gaat opkopen, kwam voor verschillende asset managers als een verrassing. Ook wijzen ze op de neerwaartse bijstelling van de inflatieprognose voor volgend jaar, van 1,4 naar 1 procent.
De verlaging van de depositorente met 10 basispunten naar -0,5 procent lag bij hen wel in de lijn der verwachtingen, al hadden sommigen een grotere rentestap verwacht.
Gebrek aan einddatum
Sowieso groot was de verrassing voor Ebury, de valutabroker die vooraf nog schreef uberhaupt nog geen details over het opkoopprogramma te verwachten in de september-vergadering.
De aankondiging dat QE moet doorgaan tot vlak voordat de ECB de rentes kan verhogen, kwam ook voor de rest van de markt als een verrassing. ‘De meesten hadden een veel kortere periode van negen maanden tot een jaar verwacht’, aldus portfoliomanager Andrew Mulliner van Janus Henderson.
Dat gebrek aan een einddatum van het opkoopprogramma bewijst volgens Ebury dat de ECB zich committeert om een terugkeer naar de inflatie langer te ondersteunen dan ze initieel hadden gedacht.
DWS stelt daarover dat de nieuwe aankopen naar verwachting zullen doorgaan tot nét voor het moment waarop de ECB de rentetarieven weer begint te verhogen - als dat al mogelijk is. ‘De rentetarieven zullen op het huidige - of een lager - niveau blijven tot het inflatieniveau robuust richting de inflatiedoelstelling van dichtbij de 2 procent komt’, aldus econoom Ulrike Kastens. ‘Met andere worden: heel lang, want tegen een achtergrond van een verzwakkende economie lijkt het erop dat het nog lang gaat duren voordat de inflatie richting de doelstelling van de ECB marcheert. Een veronderstelling die wordt gedeeld door de ECB, aangezien die haar inflatieprognoses heeft verlaagd.’
Portfoliomanager Mulliner van Janus Henderson trekt in een marktrapport het parallel met Japan. ‘Gezien de sclerotische toestand van de economie van de eurozone, is de belofte om QE te handhaven tot de rente omhoog gaat, zoiets als een “forever QE”.’ Kastens van DWS: ‘Aankopen van staatsobligaties wordt een permanent instrument.’
Hoofdeconoom Philippe Waechter van Ostrum Asset Management noemt het geuitte standpunt van Mario Draghi in zijn blog ‘een flinke gok op de toekomst met het risico slachtoffer te zijn geworden van wishful thinking.’
Aangepaste forward guidance
Over de aangepaste forward guidance stelt Ebury dat de belangrijkste verandering de wijziging van formulering over de toekomstige rentetarieven is. ‘Het Gouverning Council verwacht nu dat de belangrijkste rentetarieven op het huidige of lager niveau zullen liggen, totdat de inflatievooruitzichten robuust convergeren naar een niveau net beneden de 2 procent. Een duidelijke verandering ten opzichte van de vorige verklaring, waarin de ECB stelde dat de ‘key rates op hun huidige of een lager niveau blijven, althans, de eerste helft van 2020’.’
Negatieve bij-effecten
Zoals voorafgaand aan de ECB-vergadering al werd gedaan door diverse economen, wijzen asset managers in een reactie op het rentebesluit en het aangekondigde opkoopprogramma op het risico de bij-effecten van het nog ruimere beleid.
Waechter van Ostrum AM schrijft dat het signaal van de ECB geïnterpreteerd kan worden als een weerspiegeling van een bijzonder verslechterde situatie, waardoor bezorgdheid ontstaat bij huishoudens en bedrijven. ‘Het risico is dat signalen uiteindelijk een negatief effect op de economie zullen hebben. Zal de sterker geworden bankensector goed genoeg zijn om dit effect tegen te gaan? Dat is voor mij de grote vraag.’
DWS wijst op prijsbubbels op onroerendgoedmarkten en aanhoudende druk op particulieren pensioensystemen. En de neven-effecten op de financiële stabiliteit zullen nog groter zijn, aldus de asset manager bij monde van Ulrike Kastens, econoom Europa. ‘Vooral omdat de beleidsfase met lage rente nog heel lang zal doorgaan. (…) Een verontrustende vraag blijft: Wat gebeurt er als, in tegenstelling tot de verwachtingen, de economie in een recessie glijdt? Het monetaire beleid heeft zijn grenzen bereikt en draagt nu het stokje over aan het fiscale beleid.’