Europa en de eurozone worden van verschillende kanten bedreigd, daarom moeten eurolanden de eenheid bewaren en een uittreden van Griekenland uit de eurozone (‘Grexit’) voorkomen. Ook al betekent dit opnieuw water bij de wijn doen.
Dit heeft econoom Nouriel Roubini (foto) gezegd tijdens een congres voor institutionele klanten van BNY Mellon in Parijs. Roubini toonde zich optimistisch over het economisch herstel in Europa en in het bijzonder in de eurozone.
Staartrisico’s
De professor met de onheilspellende bijnaam “Dr. Doom” ziet echter een aantal staartrisico’s op de loer liggen. Deze zijn volgens Roubini vooral van geopolitieke aard.
Hij wijst op de geweldsspiraal in het Midden-Oosten en de toename van terroristische activiteiten. Ook de groeiende agressie van de tanende grootmacht Rusland en de rijzende invloed van China kunnen op middellange termijn voor problemen zorgen. ‘Europa moet bij elkaar blijven’, stelt hij.
Grexit
‘Op korte termijn is een Griekse exit uit de eurozone nog steeds het grootste risico’, aldus de econoom in Parijs, tijdens een tussenstop van Beijing naar zijn woonplaats New York. ‘Als dat gebeurt, zet het een kettingreactie van gebeurtenissen in gang’, zo waarschuwt hij.
Roubini schetst voor het aanwezige publiek van voornamelijk Europese obligatiebeleggers een weinig florissant scenario. Om te beginnen zal de Griekse overheid niet langer aan haar verplichtingen kunnen voldoen, wat neerkomt op een bankroet van de staat. Grieken zullen en masse hun geld van de bank halen, een bankrun.
De Griekse overheid kan hier alleen maar op reageren met kapitaalrestricties. Kapitaal zal niet langer vrij kunnen bewegen binnen de eurozone. ‘Schuldeisers krijgen IOUs (schuldbewijzen, letterlijk: I owe you). En dat zijn in feite nieuwe drachme (de oude Griekse munteenheid).’
Griekenland zal dan helemaal alleen voor de herkapitalisatie van zijn banken staan. Het reële inkomen van de gemiddelde Griek zal hard dalen. Wel kan productie zo weer lonend worden. ‘Op termijn zou dan herstel kunnen intreden’, aldus Roubini.
Geen goed idee
Toch is dit, ook voor de andere eurolanden, geen goed idee. ‘Het is het begin van het opbreken van de eurozone’, aldus de econoom. ‘Ik denk dat Duitsers ook inzien dat dit niet in hun belang zal zijn.’
De financiële markten zouden teruggeworpen worden in de tijd. Beleggers worden risicomijdend. Aandelenkoersen dalen en de kapitaalmarktrente voor landen in de europeriferie schieten ophoog. ‘Mario Draghi zou niet langer geloofwaardig zijn’, wijst Roubini op de belofte ‘alles wat nodig is’ te doen om de euro bijeen te houden.
Hij waarschuwt ook voor de opkomst van anti-Europese politieke partijen. Spanje kent politieke onderstromen die met Syriza vergelijkbaar zijn. In Frankrijk en Duitsland zijn rechtse anti-euro sentimenten. En in het Verenigd Koninkrijk legt een partij als UKIP een Grexit uit als rechtvaardiging voor een Brexit – het vertrek van de Britten uit Europa.
Verder zou het de Grieken in de armen van ‘de Russische beer’ drijven.
Water bij de wijn
Roubini ziet dat vooral Duitsland een dilemma heeft. Want toegeven ligt hier zeer slecht bij kiezers. Daarbij creëert het ‘moral hazard’, omdat landen zich niet langer gehouden voelen aan gemaakte afspraken. ‘Merkel kan dus ook niet te soft zijn voor Syriza.’
Er is volgens Roubini echter ruimte voor een compromis. Een afschrijving van het nominale bedrag van de Griekse schuld is politiek niet te verkopen, maar er kan nog van alles gedaan worden met de rentebetalingen. Anderzijds zou Syriza moeten stoppen met het terugdraaien van hervormingen.
Ook het saldo van overheidsuitgaven en –inkomsten kan nog eens bekeken worden. Roubini: ‘Van een tekort in een paar jaar naar een overschot van 4,5 procent is wel hard. De Grieken willen het naar 1,5 procent hebben. Maak er dan 2 of 3 procent van.’
De econoom wijst nog eens op de geringe omvang van de Griekse economie. ‘Europa moet bijeen blijven, in plaats van op te breken over iets dat maar 2 procent van de totale economie uitmaakt.’
Meer achtergronden op Fondsnieuws: