Gestegen waarderingen op de beurzen drukken het toekomstig rendement dat hier te verwachten valt. De zoektocht naar rendement leidt steeds meer beleggers van de gebaande paden af: het bos in.
Grantham, Mayo, Van Otterloo & Co (GMO) wees recent in een rendementsprognose voor de komende zeven jaar weer eens op de relatief sterke vooruitzichten voor de beleggingscategorie timber.
Zolang de zon schijnt
De vermogensbeheerder uit Boston verwacht een jaarrendement van 4,3 procent voor timber. Dat is nagenoeg evenveel als de geschatte 4,4 procent voor aandelen uit opkomende markten, een notoir volatiele beleggingscategorie.
Verder komt geen van de andere categorieën ook maar in de buurt. Schulden uit opkomende landen doen volgens GMO 1,5 procent, terwijl aandelen en obligaties uit ontwikkelde landen het met rendementen onder de 1 procent of zelfs verlies moeten stellen.
Timber geldt daarbij als relatief veilige belegging en als hedge tegen inflatie. Jeremy Grantham, de mede-oprichter en hoofdstrateeg van GMO, noemde timber ooit de ‘perfecte belegging’ voor iemand met een beleggingshorizon van 20 jaar of langer.
‘Zolang de zon schijnt en de regen valt, groeien bomen’, aldus de beleggingsgoeroe. Waar andere grondstoffen lange neerwaartse bewegingen maakten, was hout in een analyse van GMO de grote uitzondering.
Institutionele beleggers
Onder grote beleggers met een lange horizon, zoals pensioen-, universiteits- en staatsfondsen, is timber al lang geen onbekende meer in portefeuille. Aanvankelijk belegden fondsen erin die kwamen uit landen waar bosbouw een grote bedrijfstak is, zoals de Scandinavische landen, Canada en de Verenigde Staten.
Toevallig zijn dit exact de landen waar Nederlandse pensioenfondsen naar kijken als het om beleggingsstrategie gaat, het Noors staatsfonds en de endownments van Amerikaanse universiteiten voorop.
Toen het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) onder druk van deelnemers en de publieke opinie kwam om beleggingen in de wapenindustrie terug te dringen, was in 2007 de keus dan ook snel gemaakt. Er zou niet langer in bommen, maar in bomen worden belegd. De eerste investering ging om 60 miljoen euro in Mozambique.
Eerder waren pensioenfondsen voor Metaal- en Elektrotechniek (PME) en Zorg en Welzijn (PFZW) al over stag gegaan. PME had toen al, mede op advies van GMO, een kwart miljard euro belegd in voornamelijk Amerikaanse bossen.
Correlaties variëren
Een jaar later brak de kredietcrisis in volle hevigheid uit. En de prijs van een bosareaal bleek plots een veel grotere correlatie te vertonen met andere beleggingscategorieën dan waar in de modellen vanuit gegaan was.
Als grondstof voor bijvoorbeeld de bouw en de papierindustrie was hout plots veel minder gevraagd. Ook ging de grondprijs met die van ander vastgoed onderuit.
Vervolgens klopte De Nederlandsche Bank (DNB) aan bij de pensioenfondsen. De toezichthouder wilde taxaties zien, om de waarde van de bossen op de balans tegen af te zetten.
Uiteindelijk noopte dit met name pionier PME om risico’s terug te brengen en verlies te nemen. Honderdduizenden deelnemers van het pensioenfonds, waarvan het management onderhand is overgedaan aan dat van de Metaalnijverheid (Mn), werden hierop op hun pensioenen gekort, om zo de solvabiliteit van het fonds zeker te stellen.
Liquide fondsen
Sinds de crisis hechten beleggers weer meer belang aan de liquiditeit van hun beleggingen, ofwel de snelheid waarmee ze iets weer van de hand kunnen doen. Dit werkte de opkomst van specifieke timber-indices en beursgenoteerde beleggingsfondsen in de hand.
Een daarvan is Pictet Timber, een fonds dat gericht is op bedrijven met een grote exposure aan bosbouw. Het fonds, dat deel uitmaakt van het FN Universe van meest geadviseerde fonden in Nederland, richt zich op de hele timber-waardeketen, van bosbouwers zelf, tot bouwbedrijven en papierindustrie.
Het moet gezegd worden dat dit segment van de aandelenmarkt minder diversificatiepotentie biedt dan puur een belegging in de grondstof, gezien de natuurlijke correlatie met andere aandelen en genoteerd vastgoed.
Goede vooruitzichten
Met de kennis van nu zou DNB waarschijnlijk milder hebben geoordeeld over de beleggingscategorie. In 2013 braken enkele grote transacties alle records en zetten een nieuwe standaard, die in de jaren die volgden werd bevestigd door tal van kleinere transacties.
Er is weer fusie- en overnameactiviteit in de sector. En de aanpalende huizenmarkt ziet er gezond uit. Volgens Pictet Asset Management zijn de waarderingen in de sector gebaseerd op prijzen die nog 10 tot 30 procent ondergewaardeerd zijn ten opzichte van vergelijkbare private equity beleggingen.
Het timber-fonds is in de afgelopen 12 maanden met ongeveer een derde gestegen. Dit jaar tot nu toe staat het op een plus van 5,2 procent. Wel moet hierbij worden vermeld dat het fonds pas deze maand boven de piek van de eerste helft van 2015 heen kwam.
De volatiliteit is met 14,7 procent dan ook niet bepaald laag te noemen.