Nu nieuwe koersstijgingen niet meer vanzelfsprekend zijn, kijken beleggers naar terugkoopacties van beursfondsen om Wall Street een nieuwe impuls te geven.
Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven hebben de voorbije jaren al 4500 miljard dollar uitgegeven aan de inkoop van hun eigen aandelen, een bedrag dat groter is dan het programma voor monetaire verruiming van de Federal Reserve. De schuldpositie van het bedrijfsleven is wel flink gestegen. En daarmee loopt ook het risico op.
‘Tijdens het afgelopen cijferseizoen hebben veel bedrijven hun aandeleninkoopprogramma’s op pauze gezet’, zegt beleggingsstrateeg Simon Wiersma van ING. ‘Die inkoopprogramma’s waren juist een belangrijke aanjager van de beurzen. Nu worden ze weer volop in gang gezet. Deze maand wordt naar verwachting een maand met veel terugkoopacties.’
De Verenigde Staten zijn in de ban van een buyback-gekte. Een greep uit de recente aankondigingen: IBM 4 miljard dollar, beursbedrijf ICE 2 miljard dollar, het pas net genoteerde Spotify 1 miljard dollar. Zelfs Warren Buffetts Berkshire Hathaway geeft 1 miljard dollar aan de eigen aandelen uit.
Dit jaar komt de teller voor bedrijven uit de S&P 500 naar verwachting uit op een recordbedrag van 770 miljard dollar, oftewel bijna de helft meer dan vorig jaar. Voor komend jaar zien de aandelenstrategen van Goldman Sachs dat bedrag nog verder oplopen, naar 940 miljard dollar. Daarmee is er geen uitgavepost die meer geld eist dan de inkoopprogramma’s; van iedere euro in kas wordt 31 cent in de eigen aandelen gestoken.
Hogere winst per aandeel
De inkoopprogramma’s zijn in de VS vele malen populairder dan in Europa. Ditmaal worden ze aangejaagd door de Federal Reserve en door Trump. De centrale bank heeft de afgelopen jaren de rente zeer laag gehouden, waardoor bedrijven met goedkoop geld hun eigen stukken konden inkopen.
De president verlaagde de belasting en gaf bedrijven de mogelijkheid vermogen van overzee terug te sluizen naar de VS. Mede hierdoor zijn techbedrijven lijstaanvoerder onder de terugkopers: Apple bijvoorbeeld gaf in de eerste negen maanden van het jaar ruim 60 miljard dollad uit aan Apple-aandelen.
Inkoopprogramma’s zijn een fiscaalvriendelijke manier om overtollig kapitaal terug te geven aan de aandeelhouders. Die zien de koers van hun stukken gestut en doordat er minder aandelen uitstaan loopt ook de winst per aandeel op. Dat is ook in het belang van bestuurders van bedrijven, voor wie dat dikwijls een criterium is in de toekenning van hun variabele beloning.
Buyback-gekte
Sinds 2008 hebben de S&P-bedrijven al meer dan 4500 miljard dollar aan hun eigen aandelen besteed. Dat bedrag staat gelijk aan 30 procent van de toegenomen beurswaarde van die index in dezelfde periode, zo merkt JPMorgan op. Wel is een groot deel geconcentreerd in een beperkt aantal bedrijven, met Apple, Oracle en JPMorgan zelf als grootste terugkopers.
Ondanks de buyback-gekte waren de inkoopacties in oktober enigszins stilgevallen, omdat bedrijven in de ‘stille periode’ rond de publicatie van hun resultaten de pauzeknop hadden ingedrukt. Het werd veelvuldig als verklaring gegeven voor de zwakke maand die de aandelenbeurzen op Wall Street vervolgens hadden. Nu het cijferseizoen voorbij is, loopt het tempo weer op.
Aanzwellende kritiek
Maar tegelijkertijd zwelt ook de kritiek aan. Niet alleen zijn de waarderingen op Wall Street in historisch perspectief nog altijd hoog, waardoor de aandeleninkoopprogramma’s duur en ineffectief zijn. Ook worden ze veelal gefinancierd door geld te lenen, waardoor de schuldposities zijn opgelopen. De nettoschuldratio van S&P 500-bedrijven is sinds 2006 opgelopen van 0,7 keer het brutobedrijfsresultaat naar 1,6 keer nu, aldus Goldman Sachs.
‘Dat is een manier van inkopen waar je op langere termijn niet echt enthousiast van wordt’, zegt ook Ivan Moen, die namens Optimix een Amerikaans aandelenfonds beheert. ‘We vinden al een tijdje dat aandelen in de VS duur zijn, en door de hogere schulden wordt het ook riskanter als de rente begint op te lopen.’
Onderhuids risico
Desondanks ziet Moen de inkoophausse nog wel even doordraaien. ‘Zolang de rente laag blijft, gaat dit door. De prikkels voor bestuurders zijn zo ingericht dat als ze de winst per aandeel kunnen verhogen, ze dat doen. Zolang de economie goed lijkt te draaien, zullen beleggers ook niet met de voeten stemmen omdat het risico te groot wordt. Zo blijven we dus onderhuids risico opbouwen.’
De oplossing ligt bij de middenweg die strateeg Andrew Lapthorne van Société Générale onlangs in een rapport voorstelde. ‘Het is empirisch het beste als een bedrijf een terugkoopactie aankondigt, maar die vervolgens niet daadwerkelijk uitvoert.’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 16 november 2018.