Sovereign wealth funds, ofwel staatsbeleggingsfondsen, hebben een stabiliserende werking op de financiële markten en spelen sinds de financiële crisis een belangrijke rol als langetermijninvesteerders.
Dat stellen de schrijvers van een white paper Valeria Miceli, professor economie en financiele markten aan de katholieke universiteit in Milaan en Asoka Wöhrmann (foto), chief investment officer bij Deutsche Asset & Wealth Management (Deutsche AWM).
Lange termijn
Volgens de auteurs zijn staatsbeleggingsfondsen tegenwoordig de krachtigste bron van kapitaalvoorziening op financiële markten. Daarbij zijn ze vaak contra-cyclische beleggers. Ze beleggen voor een langere termijn en kunnen grotere risico’s aangaan.
Ze beleggen in dalende markten en in illiquide activa zodat ze kunnen profiteren van een herstel van de markten en van liquiditeitspremies. ‘Staatsbeleggingsfondsen spelen met deze stabiliserende beleggingen sinds de financiële crisis een belangrijke rol als langetermijninvesteerders’, aldus Wöhrmann.
Scepsis
Voor het begin van de financiële crisis was er veel scepsis over staatsbeleggers. Volgens de auteurs van het rapport kwam dit door de gebrekkige transparantie, het feit dat er amper toezicht op deze fondsen was en omdat zij vaak in handen waren van ondemocratische landen.
Daarbij werden beleggingen van fondsen in gevoelige sectoren als defensie, infrastructuur en energie kritisch bekeken. De twijfels over de investeringen van deze fondsen varieerden van mogelijke industriële spionage tot het potentieel bevoordelen van binnenlandse bedrijven en het tegenwerken van buitenlandse concurrenten.
Onterecht
‘In de wetenschappelijke onderzoeken die wij hebben geanalyseerd hebben we geen indicaties gezien van misbruik van beleggingen of een destabilisering van een financieel systeem. In tegendeel: een aantal onderzoeken laat zien dat de investeringen van deze staatsfondsen juist een stabiliserend effect hebben, zowel in micro- as in macro-economische termen’, benadrukt Miceli.
In de afgelopen jaren is het kapitaal onder beheer en het aantal sovereign wealth fondsen substantieel toegenomen. Eind 2013 hadden de 69 staatsbeleggers 6,3 biljoen dollar onder beheer, vergeleken met 500 miljard dollar in 1995. Circa een derde van de fondsen werden tussen 2000 en 2013 opgezet. Het kapitaal van de fondsen om mee te beleggen komt met name (61 procent) van de opbrengst van grondstoffen, vooral de ontginning van olie, en het overige gedeelte komt van het overschot op de betalingsrekening.
Prestaties
Miceli en Wöhrmann geloven dat sovereign wealth funds goed zullen blijven presteren, maar niet zo sterk als in de afgelopen jaren. ‘Dit komt door de lagere grondstofprijzen en de dalende export van landen zoals China. Ook hebben landen het kapitaal beschikbaar voor de fondsen teruggebracht door de gevolgen van valuta appreciatie en de stijgende lonen’, zegt Miceli.
Volgens prognoses zal het beheerd vermogen van de staatsfondsen stijgen tot 10 biljoen dollar tegen het einde van 2016.
Definitieve plek
‘Sovereign wealth funds hebben definitief een plek gekregen in de sector van institutionele investeerders’, zegt Wöhrmann. ‘Dankzij hun langetermijnhorizon, hun hoge risicobereidheid en beperkte toezicht kunnen ze precies kopen en verkopen als het hen goed uitkomt en niet wanneer ze dit moeten doen zoals institutionele concurrenten. Dit maakt dat zij een kapitaal-rijke steun zijn voor de financiële markten.’