Een cowboymarkt is het allang niet meer, maar na de kredietcrisis van 2008 is de markt voor gestructureerde producten sterk omgeslagen. Klanten zijn veel kritischer, terwijl de nadruk ligt op simpele, transparante producten.
‘Tot 2007 werd alles aangeboden: garantieproducten, asset backed securities, autocallables en gestructureerde obligaties. Maar de garantieproductenbleken in de crisis van 2008 niet altijd de garantie te bieden die ze vroeger deden, mede omdat de onderliggende risico’s van obligaties veel groter waren dan gedacht.’
Dat zegt Marcel Tak (foto), die als zelfstandig adviseur en IEX-columnist al jaren gestructureerde producten beoordeelt, in een gesprek met Fondsnieuws.
Sinds de kredietcrisis zijn particulieren veel behoedzamer. Ze zoeken volgens Tak naar producten die een hoofdsomgarantie bieden of producten
die transparant zijn en lagere kosten in rekening brengen. Toch is het wantrouwen nog niet geweken.
‘Veel beleggers zeggen mij dat de banken er alleen maar aan verdienen en daarnaast hebben opgedane ervaringen met bijvoorbeeld de Lehman Notes de sector ook geen goed gedaan.’
Zowel in Nederland als de omringende landen hebben gestructureerde producten alweer het omzetniveau bereikt van voor de kredietcrisis. In Nederland verloopt dat herstel iets trager.
Lagere rente
Tak denkt te weten waarom: ‘Marktleider ABN AMRO is weggevallen door de opsplitsing van de bank en door de verkoop van ABN AMRO Markets aan RBS. Daarnaast is er sprake van specifieke marktomstandigheden, namelijk een lage rente en een hoge volatiliteit.’
Volgens Tak maakt een dergelijke marktomstandigheid het voor aanbieders moeilijk om garantiestructuren te maken. ‘Daarvoor heb je namelijk liever een hoge(re) rente en een lage beweeglijkheid.’
Toch denkt Tak dat de moeilijke situatie waarin de aanbieders van gestructureerde producten verkeren van tijdelijke aard is - zoals de recordomzet in het eerste kwartaal van 2011 ook laat zien.
Uitdager: ABN AMRO Markets
Als ABN AMRO Markets zijn positie weer herstelt en de rente stijgt, dan komt de dynamiek van weleer weer terug, denkt Tak. Voor RBS, dat nu nog marktleider is, zal de terugkeer van ABN AMRO Markets een uitdaging zijn.
Jean-Paul van Oudheusden, hoofd van RBS Markets Benelux, wijst er echter op dat het marktaandeel in Nederland in het eerste kwartaal van dit jaar 62 procent bedroeg.
‘Vorig jaar realiseerden we een groei van 26 procent ten opzichte van 2009, terwijl de markt als geheel in die periode met 18 procent toenam.’ Naar verluidt is ABN AMRO terughoudend met het adviseren en/of aanbieden van RBS-producten aan klanten.
Tak begrijpt dat wel: ‘Eerst werden alle producten door ABN Amro uitgegeven, maar na de overname was RBS de uitgevende instelling geworden. Daardoor was het juridisch lastig te bepalen van wie het product nu eigenlijk was. Daar is nu weliswaar helderheid in, maar er is nog altijd sprake van rivaliteit aangezien beide producten onder de merknaam Turbo’s verkopen.’
Van Oudheusden zegt dat ABN AMRO bij het advies aan klanten rekening houdt met het kredietrisico en er voor waakt alleen het papier van de een of de ander aan te bieden.
AEX Obligaties
Tak is positief over de productlijn die RBS Markets nu met de Royal RBS AEX Obligaties op de markt heeft gebracht: dit product biedt een bepaalde rente, afhankelijk van de verwachting die de belegger heeft over de stand van de AEX op einddatum.
Volgens van Oudheusden appelleert dit product sterk aan beleggers die een alternatief zoeken voor de lage spaarrente, maar niet meer dan een beperkt risico willen nemen.
Tak is het daarmee eens: hij vindt het een eenvoudig product, met een hoge toegevoegde waarde. ‘Het is goed dat het in serie wordt uitgegeven, dan heeft de belegger keuze. Wel hoop ik dat de uitgevende instellingen weer producten gaan uitgeven met een wat hogere risicograad, met daarbij natuuurlijk ook een hoger rendementsperspectief.’
Renteminimum
Een variant op de reguliere obligatie met vaste rente zijn producten die een renteminimum bieden en een variabele coupon. ‘Die producten zijn momenteel heel populair’, zegt Tak.
Voorbeelden zijn de Rabo Variabele Coupon Obligatie, de ABN AMRO Rente Protect Note en de Kempen/Van Lanschot Floored Floater.
‘Toch is het niet zo’n simpel product als het lijkt. Het is namelijk een variabele rente, die lager is dan het tienjaarstarief’, waarschuwt Tak. Hij bepleit in dat verband al langer voor een financieel rijbewijs. ‘Met een brommer mag je ook niet de straat op zonder rijbewijs. Zo zou dat ook met financiёle producten moeten zijn.’
Dit artikel is op 27 april verschenen in de Fondsnieuws-special die is gedistribueerd met Het Financieele Dagblad.