Net nu de Europese Centrale Bank (ECB) het opkoopprogramma niet meer verder uitbreidt, begint de economie in de eurozone serieus te vertragen.
Dat betekent dat de inflatiedoelstelling van de centrale bank steeds verder buiten het bereik lijkt te liggen. Analisten denken dat de ECB toch nog even de kat uit de boom blijft kijken, en zal wachten met het aanpassen van het beleid tot er meer duidelijkheid is hoe structureel die vertraging is.
Donderdag komt het beleidscomité van de centrale bank weer bijeen. De drie hoofdonderwerpen zijn: de nieuwe prognoses voor de economische groei en inflatie, het verwachtingsmanagement voor het rentepad en nieuwe goedkope leningen voor de bankensector.
Nieuwe prognoses
De ECB kan tijdens de vergadering beschikken over de nieuwste economische prognoses. Die zullen, in elk geval voor dit jaar, naar beneden moeten worden bijgesteld. Twee leden van het beleidscomité, de Ier Philip Lane en de Fransman François Villeroy de Galhau, hebben daar in separate toespraken sinds de laatste beleidsvergadering al op gehint. In december dacht de ECB dat de groei dit kalenderjaar zou uitkomen op 1,7 procent, maar volgens analisten zou daar, gezien de binnenkomende data, 0,3 tot 0,4 procentpunt van moeten worden afgeschaafd. Ook de inflatieverwachtingen voor dit jaar moeten naar alle waarschijnlijkheid worden verlaagd. Dat zal ergens tussen de 0,1 en 0,2 procentpunt zijn, uitgaande van de verwachting van 1,6 procent in december.
Verwachtingen
Aan de hand van die verlagingen rijst de vraag hoe de ECB de verwachtingen voor de eerste renteverhoging kan managen, de zogenaamde ‘forward guidance’. Tot nu toe hield de centrale bank vast aan de uitspraak de rentetarieven de hele zomer van 2019 op het huidige niveau te houden, of in elk geval zo lang als nodig is om op de middellange termijn de inflatiedoelstelling te bereiken. Dat heeft ertoe geleid dat de markt eigenlijk de eerste renteverhoging pas in 2020 inprijst. Tijdens de persconferentie na de vorige vergadering heeft ECB-president Mario Draghi gezegd, dat de markt dat op dit moment goed ziet.
Het beleidscomité zou kunnen besluiten nu te communiceren dat de rentetarieven in elk geval tot het einde van het jaar zullen worden gehandhaafd. Analist Nick Kounis van ABN Amro verwacht dat de ECB dat zal doen. ‘Dat heeft als bijkomend voordeel dat het signaal wordt gegeven dat het herinvesteringsprogramma ook langer gaat duren’, schrijft hij in een rapport. De ECB heeft namelijk ook beloofd de opbrengsten van afgeloste obligaties uit het opkoopprogramma langer te investeren.
Volgens analist Elwin de Groot van Rabobank is dat niet nodig. ‘Het huidige verwachtingsmanagement geeft de ECB tijd, omdat de markt zich toch niets van die genoemde datum aantrekt’, schrijft hij in zijn voorbeschouwing. Volgens De Groot ontneemt het vooruitschuiven van de datum de centrale bank flexibiliteit, terwijl het monetaire effect beperkt is. ‘Sterker nog, als die verlenging als onvoldoende wordt beschouwd, kan het ook nog tegen zich keren’, aldus De Groot.
Goedkope leningen banksector
Het laatste belangrijke punt dat aan de orde zal komen is de vraag of er nieuwe goedkope leningen aan de banken moeten worden verstrekt. Eerder verstrekte leningen moeten in juni volgend jaar worden afgelost. Om te kunnen voldoen aan bepaalde regulering moeten de banken die die leningen hebben opgenomen binnen drie maanden op zoek naar nieuwe financiering. Als zij die op de markt moeten halen zijn de banken een stuk duurder uit.
Draghi benadrukte in de vorige persconferentie dat er alleen om ‘monetaire redenen’ een nieuw pakket aan leningen zou komen en niet om ‘enkele banken in een enkel land’ te plezieren. In Italië, thuishaven van banken voor een substantieel gedeelte van die leningen beginnen de financiële condities nu al te verkrappen, signaleert Goldman Sachs-analist Sven Jari Stehn.
Daarmee heeft Draghi zijn reden. ‘Een nieuw programma zal worden gerechtvaardigd door te zeggen dat de gunstige liquiditeitsomstandigheden zo blijven behouden, en zo de soepele transmissie van het monetaire beleid te verzekeren en de prikkels voor het lenen aan de reële economie in stand te houden’, aldus Rehn. Volgens Rehn zal Draghi tijdens de persconferentie wel proberen te ontkennen dat dit extra verruiming van het beleid is en dus geen afwijking is van het pad om het beleid te normaliseren.
Al met al wordt het zeker geen saaie vergadering, denkt ING-analist Carsten Brzeski. ‘Maar de vergadering in april wordt de vergadering waar de echte ECB-actie zal zijn’
Copyright: Het Financieele Dagblad, 6 maart 2019