De Nederlandse small- en midcap indices naderen hun all time high. Toch is de vraag gerechtvaardigd of fondsen die in deze aandelen beleggen nog toekomst hebben.
In een wereld waarin er duizenden beleggingsfondsen beschikbaar zijn, is het opmerkelijk dat het aantal fondsen dat belegt in kleinere Nederlandse bedrijven met een notering in Amsterdam op één hand te tellen is. En op dat aantal valt dan ook nog wel het een en ander af te dingen.
Het Add Value Fund, Delta Lloyd Deelnemingen Fonds en Kempen Orange Fund zijn de drie meest pure Nederlandse small-cap fondsen wel genoemd, aldus Morningstar-analist Ronald van Genderen.
Fusie
Kempen Oranje Participaties belegd ook nog enkel en alleen in Nederlandse smallcaps, maar het is de intentie van Kempen om later dit jaar haar Europese zusje, Kempen European Participations, in dit fonds te integreren. Na deze fusie zal Kempen Oranje Participaties ongeveer de helft in Nederland beleggen en het resterende deel van de portefeuille in Europa. Daarmee zal Kempen Oranje Participaties niet meer als een puur Nederlands smallcap fonds bestempeld kunnen worden.
‘Eenzelfde oordeel geldt feitelijk voor Monolith. Eveneens een beleggingsfonds in smallcaps dat tot 2011 haar belegging volledig in Nederland deed, maar sindsdien een toenemend deel van haar portefeuille ook in Duitsland belegd. Inmiddels ligt de verhouding Nederland - Duitsland op 50-50’, aldus de analist.
Verder zijn er nog de twee fondsen van de gespecialiseerde vermogensbeheerder Teslin. Darlin belegt in Nederlandse smallcaps, terwijl Todlin in het nog kleinere segment zoekt naar beleggingskansen, oftewel de zogenoemde micro-caps. Voor deze fondsen dient een belegger echter minimaal 100.000 euro in te leggen. Voor de passieve belegger is de keuze ook overzichtelijk, want alleen de Nederlands ETF aanbieder Think ETF’s biedt een ETF aan op de Euronext AMX index.
Van Genderen: ‘Het aanbod lijkt bovendien eerder kleiner dan groter te worden als wordt bedacht dat eind 2013 nog het BNP Paribas Smaller Companies Netherlands verdween door te fuseren met BNP Paribas Netherlands Fund.’
De interesse van beleggers in Nederlandse aandelenfondsen in het algemeen lijkt sowieso tanende, stelt de analist. ‘Het vermogen onder beheer in Nederlandse aandelenfondsen staat al geruime tijd onder druk. Dit wordt nog duidelijker in het beeld dat de maandelijkse netto in- en uitstroom in de Nederlandse aandelenfondsen schetst. Over de afgelopen 36 maanden was er in slechts in één maand (juni 2012) sprake van netto instroom. Hoewel deze cijfers alle Nederlandse aandelenfondsen betreft, dus ook fondsen die zich met name richten op large-cap aandelen, is het beeld voor smallcap fondsen niet spectaculair beter.’
Per saldo is er nauwelijks sprake van instroom, terwijl bijvoorbeeld Delta Lloyd Deelnemingen Fonds en Kempen Oranje Participaties veelvuldig met uitstroom te maken kregen in de afgelopen jaren.
‘Hebben smallcap fondsen nog toekomst?’
‘De vraag rijst of Nederlandse smallcap fondsen nog wel een toekomst hebben’, aldus Van Genderen. ‘Die vraag is niet minder relevant door de ontwikkelingen op Euronext Amsterdam. Sinds 2000 laat het aantal noteringen een jaarlijks gestaag dalende trend zien.’
Rond de eeuwwisseling hadden nog circa 225 bedrijven een notering aan de Amsterdamse beurs, maar sindsdien nam dat aantal jaarlijks af tot iets meer dan 100 eind 2014. Aan de jaarlijkse daling lijkt weliswaar vorig jaar en dit jaar een einde te komen met beursintroducties van onder andere Grand Vision, IMCD, Lucas Bols en NN Group, maar toch kan het krimpende Nederlandse aandelenuniversum een probleem opleveren voor de Nederlandse smallcap fondsen.
‘Zeker omdat van het genoemde aantal aandelen in ieder geval de grootste 25 bedrijven, de large-caps, afvallen als investering voor de small-cap fondsen. En aan de onderkant van het marktkapitalisatiespectrum vallen waarschijnlijk nog eens eenzelfde aantal af, omdat in dergelijke bedrijven nauwelijks handel is, zodat een belegging niet goed of nauwelijks mogelijk is.’
Niet voor niets zien ze bij Morningstar dat een fonds als Add Value Fund ook naar Nederlandse bedrijven kijkt met een beursnotering buiten Nederland. Kempen Orange Fund heeft op haar beurt de mogelijkheid om tot 20 procent van de portefeuille in Belgische aandelen te beleggen. Daarvan maakt het sinds januari 2013 ook gebruik getuige de belegging in het Belgische D’Ieteren.
Meer recent heeft Kempen bovendien de maximale marktkapitalisatie waarin het fonds mag beleggen verhoogd van 3 naar 5 miljard euro, ook deze maatregel geeft de beheerders wat meer ruimte.
De matige interesse van beleggers in Nederlandse small-cap fondsen lijkt haar oorsprong niet te vinden in de prestaties van de fondsen. Met uitzondering van Delta Lloyd Deelnemingen Fonds behalen de fondsen in de top 5 indrukwekkende prestaties, zowel op korte termijn (YTD en 1 jaar) als over langere periodes (3 en 5 jaar), aldus Van Genderen.
‘Daarbij laten de rendementen zich in de dubbele cijfers noteren, maar belangrijker nog worden ook de relevante indices verslagen, zoals de Euronext AMX, AScX of een combinatie van beide.’
Top 5 Nederlandse smallcap fondsen
Rendementen zijn geannualiseerd en in procenten tot en met eind maart 2015
| Fonds | ytd | 3 jaar | 5 jaar |
|
Kempen Orange Fund |
30,72 | 20,67 | 12,19 |
| Add Value Fund | 28,91 | 13,19 | 14,48 |
|
Kempen Oranje Participaties |
28,58 | 16,89 | 13,60 |
| Darlin | 27,44 | 20,13 | 13,73 |
| Todlin | 21,44 | 15,66 | 13,11 |
Bron: Morningstar
Meer achtergronden op Fondsnieuws: