Binnen het landschap van exchange traded products (ETP’s) zijn strategic beta producten aan een enorme opmars bezig. De groei is vele malen groter dan die van de ETP-markt als geheel: in Europa een vervijfvoudiging in vijf jaar tijd.
Voldoende reden voor Fondsnieuws om fondsvergelijker Morningstar te vragen dit deze fondsen, ook wel aangeduid als ‘smart beta’, eens nader onder de loep te nemen.
Niet altijd ‘smart’
Research manager Jeffrey Schumacher van Morningstar Benelux wijst erop dat de categorie ‘behoorlijk complex van samenstelling’ is. Aanbieders hanteren daarbij een scala aan uiteenlopende benamingen voor dit soort exchange traded funds (ETF’s).
Schumacher legt direct uit waarom de fondsvergelijker liever spreekt van strategic beta dan van smart beta. ‘Smart beta is een catchy naam, net als scientific beta, alternative indexing, factor based indexing of advanced beta. Allemaal indrukwekkende titulatuur voor hetzelfde fenomeen.’
Vooral de toevoeging smart stuit de fondsanalist tegen de borst. ‘Want niet alle onderliggende beleggingsstrategieën bij deze ETF’s zijn per se slim. En de term suggereert ten onrechte dat andere beleggingsstrategieën niet doordacht zouden zijn.’
Morningstar koos voor de term strategic beta, omdat het begrip strategic verwijst naar de indices die ten grondslag liggen aan de ETF en die speciaal zijn ontworpen met een strategisch beleggingsdoel in gedachten. Schumacher: ‘Deze groep ETF’s volgt een speciaal samengestelde index die het rendement probeert te verbeteren en/of het risico wil verkleinen in verhouding tot een standaard index of benchmark. Bijvoorbeeld door de indices te wegen op basis van volatiliteit, liquiditeit of dividend.’
Drie type strategieën
In de fondsencategoriesering van Morningstar worden drie type strategic beta strategieën onderscheiden.
De eerste sub-categorie vormen op rendement georiënteerde strategieën. ‘Deze proberen om het rendement te verbeteren of een bepaalde bron voor rendementen proberen te isoleren in verhouding tot een benchmark’, legt de fondsanalist uit. Voorbeelden zijn rendementsbronnen als waarde, groei, momentum, kwaliteit, grondbeginselen (fundamentals), op dividend geselecteerd/gewogen, op winst gewogen, op omzet gewogen, verwacht rendement, aandeelhoudersrendement en multi-factor.
Een tweede segment zijn de op risico georiënteerde strategieën. ‘Die proberen om het risiconiveau ten opzichte van de benchmark te vergroten of verkleinen’, aldus Schumacher. Voorbeelden hiervan zijn minimum volatiliteit/variantie, lage/hoge bèta, risicogewogen, risicopariteit (risk parity), maximum diversificatie en de-correlatie.
In de derde sub-klasse worden alle overige strategic beta strategieën ondergebracht die niet op rendement of risico zijn georiënteerd. Hieronde vallen gelijkgewogen, niet-traditionele grondstoffen, niet-traditionele fixed income en multi-asset.
Populariteit neemt sterk toe
‘Dat de opmars van strategic beta fors is, is een understatement’, stelt Schumacher. Het beheerd vermogen voor dit type fondsen groeide in Europa van 7,1 miljard euro per januari 2012 naar 43 miljard euro per eind 2016. De netto-instroom voor strategic beta ETF’s nam fors toe van 2,7 miljard euro in 2012 naar 9 miljard in 2016.
Hiermee steeg het marktaandeel van strategic beta ETF’s sterk. In januari 2012 stond dit op 3,1 procent, maar per december 2016 was het al opgelopen tot 7,9 procent.
Het Europese landschap telt ongeveer 300 strategic beta ETF’s, waarbij aandelenstrategieën duidelijk de favoriete asset class zijn. ‘De populairste categorieën voor strategic beta ETF’s zijn dividend-gewogen en lage-volatiliteit producten’, constateert de fondsanalist.
‘In het aandelenuniversum zien we een duidelijke trend naar almaar ingewikkeldere producten’, vervolgt hij. ‘Bijvoorbeeld multifactor ETF’s, die bestaande factorblootstellingen samenbrengen in wisselende samenstellingen.’
De toegenomen activiteit betekent ook toenemende concurrentie en dat heeft zijn weerslag op de kosten. ‘De beheervergoedingen komen onder druk. Ze staan nu al onder druk, en die druk zal door de aanhoudende en groeiende concurrentie naar verwachting alleen nog maar verder toenemen.’
De kosten van een strategic beta ETF liggen lager dan die voor een actief beheerd fonds, maar in sommige gevallen is het verschil maar heel klein. Hieronder worden de 5 grootste in Europa genoteerde strategic beta ETF’s per 21 maart 2017 weergegeven met hun rendementen per eind februari.
| Fondsnaam | Sub-categorie | 1 jr % | 3 jr % | Omvang | Kosten % |
| iShares Developed Mrkts Prop Yld | Return Oriented | 15,69 | 16,84 | 2,69 mrd | 0,59 |
| SPDR S&P US Div Aristocrats | Return Oriented | 25,42 | 21,53 | 2,64 mrd | 0,35 |
| iShares Edge MSCI Wrld Min Vol | Risk Oriented | 15,11 | 19,32 | 1,47 mrd | 0,30 |
| iShares European Property Yield | Return Oriented | 8,88 | 12,24 | 1,47 mrd | 0,40 |
| iShares STOXX Global Sel Div 100 | Return Oriented | 20,66 | 13,31 | 1,21 mrd | 0,46 |
Bron: Morningstar
Dit artikel is een samenwerking van Fondsnieuws met Morningstar en gebaseerd op data van deze fondsenbeoordelaar. Bovenstaande is nadrukkelijk niet bedoeld als een aanbeveling tot het doen van transacties.