Van wolven tot morele superioriteit, van diversiteitsbeleid tot geld voor wapentuig, van ESG-pauzetoetsen tot zachte krachten, van bananenrepublieken tot te weinig Europese veerkracht. Investment Officer vroeg haar columnisten naar hun diepste wensen voor 2026 en kreeg - zoals het hoort - zeer uiteenlopende antwoorden.
IO’s columnisten maken zich zorgen. Dat is de enige gemene deler in de antwoorden die we kregen op de vraag naar hun diepste wens voor 2026. Overigens relativeert menigeen die zorgen ook meteen. ‘Er is altijd hoop’, noteert zelfs Han de Jong, die zichzelf ooit beschreef als ‘pessimist tot in de kist’.
De Jong heeft die hoop vooral nodig voor Europa, schrijft hij. ‘Ik hoop dat Europese beleidsmakers in 2026 met meer realisme en urgentie zullen kijken naar de eigen economie. Want het ontbreekt de Europese economie aan groeivermogen en veerkracht. Duitsland groeit per saldo al jaren niet meer. Karakteristiek is de existentiële strijd waarin de voor onze oosterburen zo belangrijke autobouwers verwikkeld zijn.’
‘Europa dreigt verpulverd te worden door de strijd die de Chinezen en de Amerikanen voeren over de economische en technologische hegemonie in de wereld. Dat we redelijk irrelevant zijn geworden, weerhoudt onze leiders er niet van om onszelf moreel superieur te vinden en anderen met grote regelmaat de les te lezen.’
‘Onze energiekosten zijn te hoog, onze belastingen zijn te hoog en de regelgeving is te ver doorgeschoten. Overheidsapparaten zijn te groot, overheidsschulden te hoog en regeringen zijn onmachtig om orde op zaken te stellen. Met ons vooroplopende klimaatbeleid richten we additionele economische schade aan. De boodschap van de laatste klimaattop in Brazilië was pijnlijk duidelijk. De EU wilde een datum vaststellen waarop een einde zou komen aan het gebruik van fossiele brandstoffen. De rest van de wereld wilde dat niet.’
Ik wens voor 2026 dat we powerplay beantwoorden met liefde
Werner Schouten
Randy Pattiselanno richt zich ook op Europa, maar vanuit een heel ander perspectief. Hij maakt zich juist zorgen over het afnemen van Europa’s inzet om het duurzame pad te vervolgen. ‘Afgelopen jaar werd duidelijk dat de Europese ESG-wetgeving onder politieke druk sterk zal worden afgezwakt. Een trend die vermoedelijk in 2026 zal doorzetten. Denk aan de CSRD en CSDDD, maar ook aan de voorstellen rond SFDR 2.0. Het Europees duurzaamheidsraamwerk dat vanaf 2018 in een rap tempo is opgebouwd, lijkt in een net zo snel tempo te worden afgebroken.’
‘Toegegeven, er zijn aanpassingen nodig van het Europees ESG-raamwerk, dat staat buiten kijf. Sterker nog, achteraf bezien had Europa er beter aan gedaan te beginnen met een eenvoudiger ESG-raamwerk, om dit vervolgens verder uit te bouwen. Dit had zeker een breder draagvlak gehad. Wellicht dat wat straks overblijft van het Europees ESG-raamwerk in de jaren erna weer met meer ambitie kan worden uitgebreid. In dat opzicht kunnen we de huidige ontwikkelingen rond ESG-wetgeving misschien meer opvatten als het indrukken van de pauzeknop, dan van de delete-toets. Mijn wens voor 2026 en de komende jaren is dat Europa tot dat inzicht komt.’
Eduard Bomhoff zijn zorgen betreffen hoofdzakelijk Nederland, en dan vooral Nederlandse politici. ‘Moge 2026 het jaar worden waarin Nederlandse politici leren van ervaringen in andere landen’, zo omschrijft hij zijn wens. Zo noemt hij:
- ‘Duitsland laat zien dat werkbare normen voor stikstof mogelijk zijn, zonder de economie te verlammen.’
- ‘Noorwegen gaat pragmatischer om met het beheer van de wolvenpopulatie, steunend op de hulp van jagers.’
- ‘Denemarken en Zweden voeren een strikter en consistenter migratiebeleid, waarbij duidelijker onderscheid wordt gemaakt tussen asiel en arbeidsmigratie.’
- ‘De Verenigde Staten tonen hoe het primaat van de politiek kan worden versterkt ten opzichte van de ambtelijke organisatie. Ook wordt daar het debat over diversiteitsbeleid opener en scherper gevoerd.’
- ‘Alle andere Europese landen kennen een gekozen burgemeester, een procedure die de democratie versterkt.’
- ‘België gunt elke minister een klein team van twee of drie medewerkers, dat de politicus bijstaat als ambtenaren obstructie plegen. Overigens zouden alle democratieën duidelijker spelregels verdienen rond ambtelijk protest en bestuurlijke verantwoordelijkheid.’
- ‘Engeland laat zien dat deskundigheid prioriteit heeft bij benoemingen van voorzitters van belangrijke staatscommissies en universiteiten, en niet de vraag welke oud-politicus vooraan staat in de rij van banenzoekers.’
Mijd de chatbot
Wouter Weijand
Werner Schouten richt zich in zijn bijdrage ook vooral op Nederland, maar zijn zorgen zijn van een (totaal) andere orde. ‘Terwijl Poetin aan de grens staat, Trump ons de handelsoorlog verklaart en competitiviteit het enige overgebleven woord lijkt het in economische woordenboek van Brussel, kan het aanlokkelijk zijn ons achter onze dijken terug te trekken en ons eigen hachje te verdedigen. Iets wat we in 2025 maar al te graag deden, getuige het opdrogen van budgetten voor ontwikkelingssamenwerking, het afremmen van duurzaamheidsmaatregelen en het gemak waarmee grote bedrijven hun zogenaamde diepgewortelde waarden, zoals op het gebied van DEI, loslaten zodra het lastig wordt.
‘Terwijl het recht van de sterkste lijkt te reageren wens ik voor 2026 dat de zachte krachten mogen winnen. Dat we powerplay beantwoorden met liefde. Dat we polarisatie beantwoorden met medemenselijkheid. Dat we in de wereld staan vanuit het besef dat we de jackpot al gewonnen hebben; simpelweg omdat we in Nederland zijn geboren, zonder dat we daar ook maar iets voor hebben hoeven doen. Dat we, badend in deze weelde in de polder, het een plicht vinden om ook voor generaties elders en later te zorgen. Leven vanuit het credo van Spiderman, kortom: with great power comes great responsibility.’
Wouter Weijand en Anne Gram, tot slot, kiezen de wereld als toneel voor hun nieuwjaarswensen. Weijand schrijft: ‘Dit is de tijd voor bubbels: lichtzinnig, feestelijk en zorgeloos, maar daardoor zorgwekkend. Kerstmis moet verbinden, maar onze diepste vragen stellen we niet aan een medemens, maar aan een AI-chatbot. De leegheid van veel antwoorden staat model voor de leegheid van de datacenters, die de energie, de inspiratie en het taalgevoel missen om zichzelf en ons te voeden.’
‘Tegelijk missen de meeste leiders van de grote landen net zo goed het vermogen ons te inspireren en vertrouwen te geven voor het nieuwe jaar. We zien het machtigste land ter wereld afglijden naar een bananenrepubliek, maar zolang markten ophoog gaan, zal het wel goed zijn en kijken we liever de andere kant op. Gaza, Kiev, Soedan, tja, gelukkig heeft die ook een potentiële Rivièra, de minimale voorwaarde voor een kans op vrede tegenwoordig.
‘De samen opgebouwde wereldorde en wereldhandel, met checks en balances, met geven en nemen, met ontwikkelingshulp, gezondheidszorg, klimaatbeschermers en vredestichters, raakt steeds meer uit beeld. Moge nieuwe wereldwijde allianties en een sterker Europa ons de weg wijzen naar juist meer samenwerking en zelfvertrouwen. Dus laat je opnieuw bevrijden en kies Canada boven de VS, Vietnam boven China. Teken Mercosur nu, maar vergeet down under niet. Teken desnoods honderdjarige contracten met Noorwegen en de rest van Scandinavië: ze zullen je niet teleurstellen.
‘Maar bovenal: denk zelf na, neem de tijd, mijd de chatbot en probeer met authentieke ideeën te komen. Die ons verder brengen dan alleen tot in 2026.’
Er is altijd hoop
Han de Jong
Ook Anne Gram gaat dus de wereld rond als ze wensen mag doen. ‘Alles wat ik wil’, schrijft ze, ‘is een wereld waarin…
… een einde komt aan de oorlogen in Oekraïne en Gaza;
… politici de nodige stappen zetten om klimaatverandering tegen te gaan;
… leiders van de grootmachten door ratio worden geleid;
… onze vrijheid niet onder druk staat zodat wij geld aan wapentuig moeten uitgeven, in plaats van aan onderwijs en gezondheidszorg;
… je niet telkens krankzinnig nieuws hoeft te lezen, zoals het typeren van de voorzitter van een centrale bank als ‘loser’, het beschrijven van ‘Groenland kopen’ als een gewone vastgoedtransactie, berichten over onafhankelijke instanties zoals universiteiten die onder vuur liggen en verhalen over superrijken die met voorkennis van ‘Liberation Day’ aandelen inkochten en nog rijker werden.’
‘Daarnaast teken ik uiteraard voor nog een goed aandelenjaar. Ondanks alle ellende in de wereld zag je aandelenbeurzen in 2025 fier doordraven gestuwd door renteverlagingen en meevallende bedrijfswinsten en natuurlijk AI. Zit er meer in? Er wordt veel gespeculeerd over bubbles, waarderingen en wat voor effect AI nou werkelijk gaat hebben op productiviteit. Maar de Amerikaanse economie blijkt weer - ondanks tarieven en alle gekte - veerkrachtig en er zullen waarschijnlijk meer renteverlagingen komen, dus nog een goed jaar is zeker niet uit te sluiten. Wel volatiel uiteraard. En Europa? Met de woorden van ECB-voorzitter, Christine Lagarde: ‘We are in a good place’. Let’s keep it that way. Beste wensen!’