De Financial Stability Board in Bazel heeft gewaarschuwd voor de risico’s die gepaard gaan met de explosieve groei van Exchange Traded Funds.
De FSB is het wereldwijde gremium voor toezichthouders. Zij stelt dat de risico’s oplopen nu de ETF-markt zo snel aan volume wint. Passieve producten hebben nu 1200 miljard dollar onder beheer en marktpartijen houden er rekening mee dat dat eind dit jaar 2000 miljard dollar is.
Volgens de FSB gaat de groei gepaard met een zeer explosieve toename van nieuwe producten. Vooral over de toename van de synthetische ETF’s maakt FSB zich zorgen. Synthetische ETF’s zijn gebaseerd op derivaten en hebben de fysieke aandelen van de onderliggende index niet.
Synthetische ETF’s hebben volgens FSB in Europa inmiddels een marktaandeel van 45 procent.
De reden dat deze synthetische ETF’s in Europa zo sterk aan belang winnen, is omdat zij anders dan in de VS niet sterk gereguleerd worden. Daarnaast leveren deze producten vooral banken intern veel synergievoordelen op, omdat de bank veelal ook de tegenpartij is. Hierdoor kunnen op deze producten forse rendementen worden geboekt.
Volgens FSB kan het feit dat emittent en tegenpartij onder een dak verkeren tot grote systeemproblemen leiden. Daarnaast vindt de Board dat deze dubbele belangen banken kunnen aanzetten tot het adviseren van deze producten.
FSB denkt dat banken alleen al om deze reden dergelijke ETF’s uitgeven, omdat het ze in staat stelt op een gemakkelijke manier goedkoop geld te verwerven ter financiering van illiquide portefeuilles die zij op de repomarkt niet gefinancierd krijgen.
Maar, waarschuwt FSB, als beleggers echter massaal van hun ETF’s af zouden willen, dan moet de emittent op zijn beurt van zijn illiquide portfolio af of liquiditeit uit andere bronnen bij de bank halen. Dat kan tot systeemproblemen leiden.
FSB heeft aangekondigd verdere onderzoeken naar de ETF-markt, en vooral ook naar de systeemrisico’s, te zullen doen.