De Europese Centrale Bank (ECB) vind het prachtig om te zien dat de euro aan populariteit wint in de wereld, nu het imago van de VS en in het kielzog daarvan de dollar, lijdt onder het beleid in en de opstelling van de VS in de wereld.
De ECB is in zijn nopjes omdat de bank graag ziet dat de internationale rol van de euro groter wordt. Om de euro aantrekkelijker te maken zouden er, volgens Philip Lane, bestuurslid en hoofdeconoom van de bank, meer in euro gedenomineerde zogeheten safe assets moeten komen, om aan de toenemende vraag ernaar te voldoen. Op dit moment schiet dat aanbod tekort, aldus Lane in een toespraak onlangs.
Van Duitse staatsobligaties, die deze rol nu spelen, zijn er te weinig, zei hij. Waarbij ik dacht: dat wordt dus wel anders in de nabije toekomst, gezien de defensie- infrastructuur- en energieplannen van de Duitse regering. En daar komt de pensioenrekening nog bij.
Lane breekt daarom een lans voor meer gezamenlijke staatsobligaties, de zogeheten eurobonds. Dat moet de manier zijn om uitgaven aan defensie maar ook steun aan Oekraïne te financieren, aldus de Ier. Die eurobonds zijn in zijn ogen namelijk zo’n safe asset die de euro nodig heeft als katalysator voor een grotere rol van de munt in de wereld.
Er zijn een aantal vraagtekens bij dit alles te zetten en dan heb ik het niet over waarom eurobonds zelf onwenselijk zijn (daarover heb ik reeds eerder op deze plek geschreven).
Om te beginnen de stelligheid waarmee een bestuurslid van de ECB zich over dit soort politieke zaken uitspreekt! Onlangs zette de ECB ook zijn handtekening onder een internationale steunbetuiging voor de Fed en Fed-voorzitter Jerome Powell, die onder vuur liggen in Washington. Prima om het op te nemen voor de onafhankelijkheid van de centrale banken, maar door jezelf tegelijkertijd in puur politieke zaken te mengen - de vraag hoe overheden uitgaven moeten financieren is dat natuurlijk - open je de deur voor politici om zich met jou als de centrale bank en je beleid te bemoeien.
‘Maar Lane en de ECB hebben het erover in het kader van de internationale rol van de euro’ hoor ik u denken. Dan mag het. Ik begrijp die redenering maar dan wijs ik naar iets anders.
De Amerikaanse dollar is in 2025 behoorlijk in waarde gedaald tegenover de euro. Eind januari daalde EUR/USD naar 1,20. Je kon erop wachten totdat vanuit de ECB geluiden kwamen die de waardestijging van de euro als ongewenst bestempelden. Dat is inderdaad gebeurd. Als de euro sterker zou worden, dan moet de ECB daar wellicht iets aan doen.
Ik heb er toch grote moeite mee dat te rijmen met de wens de euro een belangrijker rol in de wereld te laten spelen. Wat voor boodschap stuur je naar al die beleggers en overheden in de hele wereld waarvan je hoopt dat die de euro meer zullen gebruiken, als je bij een waardestijging van die munt dreigt met acties om ‘m juist zwakker te maken? En ook: als je wilt dat de euro een grotere rol in de wereld gaat spelen, dan geldt dat als dat lukt, de vraag naar euro zal toenemen en dus de waarde ervan zal stijgen.
Beste ECB, je zult toch echt moeten kiezen: wil je dat de euro meer werelds wordt, dan moet je ophouden met dreigen met ingrijpen als die munt meer waard wordt. Van twee walletjes eten, dat kan zelfs in de magische monetaire wereld niet.
Edin Mujagić is econoom, beheerder van Beleggingsfonds Hoofbosch en auteur van het boek Keerpunt 1971. Hij schrijft iedere maand voor Investment Officer een ECB Watch over het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank.