Strategen, economen en andere analisten laten hun licht schijnen op wat het nieuwe jaar brengen zal. Eerlijk gezegd vind ik het altijd een enorme worsteling om al die bespiegelingen tot mij te nemen. Aan het einde van weer een ‘outlook’ vraag ik mij vaak af wat ik er wijzer van ben geworden.
Bij het lezen en aanhoren van al die verhalen ben ik vooral op zoek naar interessante constateringen of meningen die afwijken van de consensus. Ik noem er drie.
Snellere groei Amerikaanse arbeidsproductiviteit
Een Amerikaanse kennis van mij richt zich op de meest recente cijfers over de arbeidsproductiviteit in de VS. Die zien er erg goed uit. Als dat een nieuwe trend is, betekent het dat de economische groei structureel naar een hoger niveau kan worden getild en zullen bedrijfswinsten een verdere groeiversnelling kunnen realiseren. Het verhaal erachter ligt voor de hand: kunstmatige intelligentie, AI. Mijn kennis is er laaiend enthousiast over.
Het probleem bij dit verhaal is dat het meten van arbeidsproductiviteit moeilijk is en het duiden van de cijfers nog veel moeilijker is. Op korte termijn kunnen productiviteitscijfers sterk worden beïnvloed door andere factoren, bijvoorbeeld door de conjunctuur of verschuivingen in de industriële samenstelling, die weinig tot niets zeggen over de onderliggende structurele ontwikkeling van de productiviteit. Bij de beoordeling van deze cijfers moet je daarom eigenlijk naar de trend op de lange termijn kijken. Maar dat leent zich dan weer niet voor bespiegelingen op de korte termijn. Omdat het narratief achter deze visie voor de hand ligt, ben ik toch geneigd mee te gaan in het enthousiasme van mijn kennis.
Deflatiedreiging in de eurozone
Een andere bespiegeling die mij frappeerde heeft betrekking op de inflatie in de eurozone, die heel dicht bij de doelstelling van de ECB ligt. De meeste voorspellers, inclusief de ECB zelf, zien daarin de komende jaren geen grote verandering komen. Toch betogen veel economen dat de inflatie de komende jaren wereldwijd gaat oplopen, onder meer door het expansieve beleid van overheden.
Als iedereen dezelfde visie aanhangt, ben ik geneigd de andere kant op te denken. Het is mijns inziens niet zo moeilijk om een scenario te ontwikkelen waarin de inflatie in de eurozone juist daalt en de vrees voor deflatie de kop weer opsteekt. Ik denk dat de energieprijzen de inflatie in 2026 zullen drukken. Verder matigt de loonstijging zich, wat effect op de inflatie zal hebben. Daarnaast is de economische groei in de eurozone laag. Een laatste factor betreft de wisselkoers van de euro. Handelsgewogen staat de euro in de buurt van de hoogste stand sinds de start van onze munt in 1999. Dat zet verdere neerwaartse druk op de inflatie in de eurozone. Mij lijkt de kans op een duidelijk lagere inflatie in de eurozone in de loop van 2026 zodoende heel reëel.
Financiële instabiliteit
Een derde opvallende visie komt van een paar Britse economen met wie ik bevriend ben. Zij denken dat de kans op een financiële crisis in 2026 aanzienlijk is. Dat zou instabiliteit met zich meebrengen en onder andere tot gevoelige verliezen voor aandelenbeleggers leiden. Hun redenering is als volgt. De overheidsfinanciën staan er in veel landen slecht voor. Daarnaast is er door centrale banken de laatste jaren te veel liquiditeit gecreëerd waardoor de waarderingen van veel vermogenscategorieën te hoog zijn opgelopen. Die bubbels zullen een keer barsten. Waar mijn kennissen helemaal de kriebels van krijgen, is de terugkeer van gestructureerde financiële producten die bijdroegen aan de financiële crisis van ruim vijftien jaar geleden. Ook de neiging, vooral in de VS, om de regelgeving voor banken te versoepelen, baart hen zorgen.
Hoewel ik hun redenering begrijp, weiger ik die tot de mijne te maken. Deze kennissen komen wel vaker met sombere bespiegelingen die niet uitkomen. En volgens mij zijn financiële instellingen momenteel een stuk sterker dan rond 2008. Maar misschien lijd ik aan blind optimisme. We zullen zien. Een gewaarschuwd mens…
Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Investment Officer over economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.