Ik vrees dat ik een gewoontedier ben. Daarmee riskeer ik slachtoffer te worden van wat Milton Friedman ‘de tirannie van de status quo’ noemde. Je doet dan dingen niet op de best mogelijke manier, maar je doet ze op de manier die je gewend bent.
Tijdens zijn ondervraging door de Senaatscommissie die over zijn kandidatuur als Fed-voorzitter moet oordelen, refereerde Kevin Warsh aan deze uitspraak van Friedman. Warsh maakte duidelijk dat hij het handhaven van de status quo onder de snel veranderende omstandigheden van nu een gevaarlijke strategie vindt. De huidige Fed-voorzitter, Jay Powell en voor hem Janet Yellen, hebben het beleid van hun voorganger min of meer voortgezet. Warsh wil geen slachtoffer zijn van de tirannie van de status quo.
Hij wil als Fed-voorzitter significante veranderingen in gang zetten. Warsh is van mening dat kunstmatige intelligentie de arbeidsproductiviteit een dusdanige impuls geeft dat de inflatie wordt gedrukt. Dat opent mogelijkheden om de rente eerder te verlagen dan gebruikelijk. Met deze visie heeft Warsh zich bij Trump in de kijker gespeeld.
Dat wordt nog een interessant proces binnen de Fed, want wat Warsh feitelijk zegt, is dat hij het in zijn eentje beter weet dan alle economen van de Fed bij elkaar. Verder wil hij op zoek gaan naar andere, betere indicatoren voor de inflatie en wil hij het inflatieraamwerk waarbinnen de Fed ‘denkt’, rigoureus vernieuwen.
Ook gaat Warsh de ‘mission creep’ van de Fed terugdraaien. In zijn optiek is de Fed zich geleidelijk met allerlei zaken gaan bemoeien die buiten het feitelijke aandachtsgebied behoren te liggen. Bij de ECB is dat nog vele malen erger en ik hoop dat de opvolger van Lagarde het voorbeeld van Warsh zal volgen.
Warsh sprak ook over de verschillende beleidsinstrumenten van de Fed. Onder normale omstandigheden moet het monetaire beleid met het rente-instrument worden gevoerd. Sinds de crisis van 2008 gebruikt de Fed ook haar eigen balans als instrument. Door ‘kwantitatieve verruiming’ (het opkopen van obligaties) is die balans volgens Warsh veel te lang geworden. Hij wil die verkorten en vindt dat langlopende overheidsobligaties niet thuishoren op de balans van de Fed. Het is maar goed dat Trump de implicaties daarvan waarschijnlijk niet begrijpt. Anders zou hij vast minder enthousiast over Warsh als Fed-voorzitter zijn geweest.
Verder wil Warsh sleutelen aan de communicatie van de Fed. Volgens de wet moet de Fed minimaal vier keer per jaar over de rente vergaderen. Momenteel zijn er acht vergaderingen per jaar. Misschien verlaagt Warsh die frequentie. En over of hij persconferenties na afloop van die vergaderingen zal houden, was hij vaag.
De meest intrigerende uitspraak van Warsh vond ik dat hij graag heldere memo’s heeft, maar ‘messy meetings’. In een beleidsvergadering moeten zoveel mogelijk tegengestelde meningen worden besproken, vindt hij. Dat verdiept het inzicht. Als Warsh dat voor elkaar krijgt, betekent het wellicht dat besluiten minder vaak unaniem worden genomen. Dat is nu juist wel het geval. Als een of meerdere bestuursleden tegen de beslissing van het rentecomité hebben gestemd zien Fed-volgers dat als verdeeldheid die de onzekerheid vergroot. Aangezien onzekerheid als ongunstig wordt gezien, streeft de Fed, zeker sinds Alan Greenspan voorzitter was (1987-2006), er zoveel mogelijk naar unanieme beslissingen te nemen. Alle neuzen bij voorkeur dezelfde kan op, zo is de gedachte.
Omdat Warsh bij de Fed binnenkomt met uitgesproken en afwijkende visies zou het zomaar kunnen gebeuren dat het rentecomité beslissingen neemt waar hijzelf tegen stemt. Dat zou heel ongebruikelijk zijn, maar zonder precedent is het niet. In 1980 stemde toenmalig voorzitter Volcker een keer tegen de beslissing van het comité om de rente te verlagen.
Een beslissing om de rente onveranderd te laten, terwijl de voorzitter daar tegenstemt – ik ben benieuwd wat de financiële markten daarvan zullen denken. De president zal ook wel laten weten wat hij ervan vindt. Saai gaat het niet worden onder Warsh.
Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Investment Officer over economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.