Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, heeft gezegd dat de Duitse regering, waar zij deel van uitmaakte, in 2011 een vergissing beging toen werd besloten alle kerncentrales te sluiten. Friedrich Merz had hetzelfde kortgeleden ook al gezegd. Dat is dus vijftien jaar na dato. Van mij had het eerder gemogen, maar het onderkennen van je eigen fouten is prijzenswaardig.
Inmiddels zie ik een patroon ontstaan. Ga maar na. Een paar maanden geleden kwam Bill Gates nogal nadrukkelijk terug op zijn eerdere klimaatalarmisme. Niet dat hij nu klimaatverandering ontkent, maar klimaatverandering is bij nader inzien toch geen existentiële bedreiging volgens hem. Dat vermindert de urgentie om zo snel mogelijk alle CO2-uitstoot te stoppen.
Ook opvallend is dat de slotverklaring van de meest recente COP, de VN-klimaatconferentie, geen zin bevat over het volledig uitfaseren van fossiel ondanks verwoede pogingen van Eurocommissaris Wopke Hoekstra om zo’n zin erin te krijgen. Verder staat de Green Deal van de Europese Commissie steeds meer onder druk en wordt die afgezwakt.
Dichter bij huis erkende het KNMI onlangs dat het tien jaar geleden toch wat te rigoureus hittegolven van voor 1950 uit de statistieken had weggepoetst. Die actie uit 2016 moedigde het klimaatalarmisme aan, doordat de opwarming er zo spectaculairder uitzag.
Eenzijdige berichtgeving
Voor wie zich breed informeert, is het helder dat de berichtgeving over klimaat in veel media nog altijd uiterst eenzijdig is. Toen het koraal van het Great Barrier Reef verbleekte, werd dat breed uitgemeten met de boodschap dat het koraal stierf door klimaatverandering. Een Australische wetenschapper die betoogde dat het om een natuurlijk verschijnsel ging, werd ontslagen. Inmiddels hoor je niets meer over het koraal ten oosten van Australië doordat het evident goed gaat met het koraal.
Hetzelfde is het geval met ijsberen. Ooit was de verhongerende ijsbeer het icoon van het klimaatalarmisme. Een wetenschapper die aantoonde dat het juist goed ging met de ijsbeer werden gecanceld. Dat het, zoals die wetenschapper beweerde, inderdaad goed gaat met de ijsbeer hoor je niet in de media die eerder zijn uitsterven aankondigden.
Of neem het stijgen van de zeespiegel. Die stijging is al minstens 150 jaar gaande. Alarmisten beweren dat dat proces de laatste decennia is versneld. Elke studie die het alarmistische narratief lijkt te bevestigen, krijgt aandacht in de media. Een studie van twee Nederlandse wetenschappers, die concludeert dat er geen sprake is van een versnelling van de zeespiegelstijging, krijgt daarentegen geen enkele aandacht in de reguliere Nederlandse media. Gewoon nul. Zo zijn er tal van voorbeelden te vinden van eenzijdige berichtgeving.
Uiteindelijk kan het negeren en verdacht maken van haaks op het alarmistische narratief staande inzichten geen standhouden. Het is onontkoombaar dat het narratief geleidelijk zal veranderen. Zoals hierboven beschreven is die ontwikkeling eigenlijk al gaande. Een groep hardcore alarmisten zal er altijd wel blijven, maar ik vermoed dat een verandering zoals die in het denken van Bill Gates heeft plaatsgevonden, breed gevolgd zal worden. Ik voorzie ook dat velen tot het inzicht zullen komen dat de CO2-uitstoot helemaal niet de allesbepalende factor is in het proces van klimaatverandering.
Consequenties
Voor beleidsmakers en ESG-beleggers heeft dat significante consequenties. Het klimaatbeleid behoeft een vergaande aanpassing. Daar kun je beter zo snel mogelijk mee beginnen. Als je, net als Ursula von der Leyen, vijftien jaar in de ontkenning blijft, richt je forse economische schade aan. En wellicht ook aanzienlijke politieke en maatschappelijke schade omdat het electoraat er op een zeker moment klaar mee is.
Ik heb een reputatie dat ik kritisch ben op ‘duurzaam beleggen’. Niet omdat ik tegen een betere wereld ben. Wel omdat keuzes die binnen het ESG-beleggen worden gemaakt subjectief zijn. Sommige daarvan zijn naar mijn idee op onjuiste veronderstellingen gebaseerd en ronduit onverstandig. Uiteindelijk zullen die keuzes wel veranderen, maar ik heb niet de illusie dat het snel zal gaan.
Han de Jong is voormalig hoofdeconoom van ABN Amro. Hij schrijft wekelijks voor Investment Officer over economie en markten. Meer informatie over zijn visie kunt u lezen op Crystal Clear Economics.