Elk nadeel heb z’n eigen voordeel, dat wist U al van een andere Amsterdammer. Maar dat er aan ook voordelen aan de kredietcrisis zouden zitten, nee, dat is wellicht nieuw.
Misschien komt er eindelijk eens een einde aan dat verfoeide bankgeheim, waarmee, naar men zegt, 7.000 miljard euro aan verborgen geld gemoeid zou zijn.
If you brake the law
Binnen Europa wisten we het niet uit te bannen. Maar laten we eerlijk zijn: daar waren toch ook veel teveel belanghebbenden, zoals Luxemburg, Zwitserland, Oostenrijk, Liechtenstein, Monaco, Andorra en België, die er eigenlijk helemaal niet vanaf wilden.
Vooral de Zwitsers lagen dwars: hun eeuwenoude handelsmerk (en geldbron!) + hun afgezonderde positie buiten de EEG maakte hen tot een lastige onderhandelingspartner voor landen als Duitsland, Frankrijk en Nederland, die al langer aandrongen op fiscale transparantie.
Maar nu heeft het Zwitserse vlaggenschip UBS haar hand overspeeld. En dan nog wel uitgerekend tegen een veel machtiger land, waarmee qua regelgeving niet te spotten valt: de Verenigde Staten. Je hoeft geen ex-ABN AMRO employee te zijn of ‘De Prooi’ te hebben gelezen om te weten, hoe zwaar je wordt aangepakt ‘if you brake the law’ in Amerika.
Nadat UBS gelden van Amerikaanse ingezetenen hielp wegsluizen naar off shore rekeningen, eisten de Amerikanen alle namen van de betrokken belastingontduikers en dat weigert UBS (grotendeels), zich daarbij beroepend op het Zwitserse bankgeheim. Ik schat dat dit zo’n beetje het ergste is wat je in de VS fiscaal/juridisch kan uithalen en de woede hierover in de VS is dan ook tot in de Senaat voelbaar.
Dit gaat dan ook als een boemerang neerkomen op alle belastingparadijzen en off shore geldcentra in Europa, want dezer dagen gaat men in de OESO een nieuwe ‘zwarte lijst’ opstellen van ‘foute’ landen en natuurlijk speelt de VS hierbij een grote rol. Het zou mij niet verbazen wanneer de VS weer eens iets voor elkaar kregen, dat ons al decennia lang niet lukt. Eindelijk fiscale transparantie in Europa en geen schijnheilige toestanden meer met koffertjes, kluisjes en nummerrekeningen…. zou het nu echt gaan gebeuren?
Grotere geldcentra
Het zou tot een enorme repatriëring van vermogen kunnen leiden en daarmee ook tot een verhoging van belastinggelden, met name in Duitsland, Frankrijk, Italië, België en Nederland. Komt dat even goed uit in deze kredietcrisis, waar menige regering op zoek is naar geld!
Natuurlijk zal de verontwaardiging groot zijn als alles uitkomt, maar Europa zal met zichzelf, haar belastingregels en met de onvermijdelijke transparantie in het reine moeten komen. Een eerlijk, open, level playing field, vooral als het om geldzaken gaat, is vereist om tot een werkelijke Europese eenwording te komen.
Zullen sommige kleine landen dan weer terugkeren tot wat ze eens waren? Vier koeien, 6 paarden en 2 tankstations….? Je zou hopen van wel, maar inmiddels heeft een land zoals Luxemburg zich opgewerkt tot een vrij grote ‘hub’ nadat het aanvankelijk toch slechts een ‘spoke’ was voor de grotere geldcentra. Bijna elke bankinstelling zorgde er destijds wel voor ook een dependance in Luxemburg en Zwitserland te installeren.
Ondertussen zijn ook vele reguliere beleggingsfondsen naar landen als Luxemburg overgebracht. Zo ontwikkelde dit soort landen zich steeds verder en kreeg men daardoor steeds meer keurig geld onder beheer.
Law and order
De ironie nu is, dat de opheffing van het bankgeheim weliswaar een forse klap zal zijn voor landen als Zwitserland en Luxemburg, maar dat ze in al die jaren ook zoveel wit geld hebben weten aan te trekken, dat het niet meer de doodsteek zal zijn, waar je stilletjes op hoopt. Want Nederland en al die andere nette landen hebben fiscaal zoveel meer te bieden voor de eigen ingezetenen, vooral op het gebied van (lagere buitenlandse) dividendbelasting! Puur zonde alleen, dat bijna niemand dit zich goed realiseert.
Laten we eerst nog maar even wachten of dit Marshal-plan ook echt gaat helpen. En dan heb ik het natuurlijk over Amerika’s rol als marshal in de wereld om “law and order” te scheppen. Echt trots zijn we niet altijd op de Amerikanen, zeker niet in deze kredietcrisis, maar hier mogen we ze wellicht dankbaar voor gaan zijn.
Wouter Weijand (voormalig ABN AMRO, nu bij Fortis Investments) is fondsmanager van het Fortis Global High Income Equity Fund en werkt naast de Arena in Amsterdam-Zuidoost. Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel.