Terwijl ik mijn beurt afwachtte bij de bakker, kwam de chauffeur met een broodkrat de winkel in: ‘Is deze voor Ajax?’ Het krat was helemaal gevuld met witbrood, witte pistoletjes en vooral veel witte bolletjes. Er zat een sticker op met “Sportpark de Toekomst”. Ja, zei de vrouw achter de balie, ‘die is voor Ajax’.
‘Zou je er niet wat bruinbrood bij doen’, vroeg ik de chauffeur. ‘Zo goed gaat het daar nu ook weer niet’. ‘Nee’, zei de chauffeur beslist, ‘op witbrood lopen ze echt het hardst’, en hij beende weg.
Ik schrijf dit op, vlak na de 2-2 tegen Go Ahead Eagles, en met de 6-0 bij AZ nog in gedachten. Ze waren inderdaad weer goed van start gegaan, maar zoals zo vaak verspeelden ze de voorsprong later in de wedstrijd.
Witbrood, zo lees ik op diverse voedingwebsites, geeft meer explosieve energie, maar bruinbrood juist meer langdurige energie, met bovendien meer voedingstoffen en vezels. Diëtisten raden daarom volkorenbrood aan voor topsporters, behalve vlak voor een wedstrijd, zo stond vermeld - die vezels…
Bij managerselectie zoek je naar stabiele, langeretermijnperformance. Niet naar eendagsvliegen, maar naar spelers die tot diep in hun vezels met voetbal bezig zijn. Staat er een team of is er slechts één sterspeler zoals bij Paris St Germain (Mbappe), waardoor ze alsnog geen enkele internationale prijs weten te winnen? Teams die jarenlang bij elkaar blijven, inclusief hun coach, laten dikwijls een fraai record zien: Real Madrid (Ancelotti), Manchester City (Guardiola) en Liverpool (Klopp).
Maar zijn het ook echte teams, die je selecteert, die bij elkaar blijven? Dus geen ploegen die als los zand lijken samengesteld, maar echt supergoed op elkaar ingespeelde talenten. Ik schrijf dat omdat Ajax nooit een eindstation in Europa is voor een groot talent, maar slechts een springplank vormt voor een volgende, nog belangrijkere carrièrestap. Zo staat de club in Europa bijna permanent al met 1-0 achter nog voordat die Europese competitie goed en wel is begonnen.
In de periode 2025-2026 trok Ajax 21 spelers aan en vertrokken er 19. Zo werd zowat de complete selectie gewisseld, de absolute red flag bij manager electie. Het zou een wonder zijn als zo’n club geweldig zou presteren. Hoe lang duurt het voordat zo’n nieuw team echt op elkaar is ingespeeld?
In ons vak maakt men na een periode van goede performance ook graag een transfer naar een ander bedrijf, het liefst met een fee- of winstdelingsregeling, maar we zijn meestal zo slim om dat als team te doen. In het voetbal zijn alle contracten individueel, er is nog nooit iemand als team vertrokken!
Daarnaast wordt in ons vak een performance trackrecord pas serieus genomen na een periode van drie jaar. Zoveel tijd wordt je in het voetbal meestal niet gegund. De druk, de financiële belangen en het ongeduld van het management laten dat vaak niet toe. Hoe vaak worden trainers niet in hun wittebroodsweken de laan uit gestuurd?
Voor de toekomst op dit terrein durf ik niettemin nog wel enkele aanbevelingen te doen. Tenslotte staan de beste stuurlui aan wal, dus niet gehinderd door enige kennis van zaken zijn dit mijn suggesties:
- Neem vooral teamspelers aan met talent en een lange adem: zoals (de net vertrokken) Taylor en Klaassen, ik vermoed vast stevige bruin volkoren-types.
- Negeer het bonusplafond van maximaal 20 procent in onze sector, pay for performance. Betaal aanvankelijk minder vast salaris en stel een hoger salaris in het vooruitzicht als iemand langer blijft. Betaal vooral uitgestelde bonussen, uitgesmeerd over drie jaar. Zodat het team meer kans heeft om bij elkaar te blijven en nog beter op elkaar ingespeeld kan raken.
- Beloon trouwe supporters meer dan incidentele bezoekers: geef vooral hen het geld terug bij een evidente wanprestatie en laat dat door de spelers zelf betalen uit hun bonuspool. Ze zullen de bonus-claw-back-clausule zelf het beste begrijpen.
- Negeer star-performers: spelers als Cruyff vind je eens in de honderd jaar, dus richt je op een hecht team, waarin talenten elkaar aanvullen. Zorg voor goede opvolgers, kijk vooral naar de toekomst.
- Geef de manager-trainer de ruimte, dus ga niet op z’n lip zitten. Dit is een heel moeilijke baan. Selecteer iemand met een trackrecord op het gebied van het smeden van een team. Kies een mensenmens, tevens vaderfiguur voor de vaak jonge spelers. Iemand die stevig is, maar ook soms zoete broodjes met ze kan bakken. En negeer alle media als er met name in het begin nog veel wedstrijden verloren worden.
- Neem een diëtiste aan, vooral bij de jeugd, anders gaat de toekomst aan hen voorbij.
Als je dit allemaal opvolgt, gaat het straks vast voor de bakker en kan het gehele team en de staf over een tijdje genieten van een steeds beter belegde, bruine boterham.
Wouter Weijand werkte van 1983 tot 2025 in assetmanagement, onder meer als (lead) portfoliomanager in obligaties, aandelen, vastgoed, illiquide beleggingen en uiteindelijk ook als CIO.