Vanaf de 17e verdieping van de Rembrandt Tower in Amsterdam kijkt Blackrock uit over een Nederlandse markt waarin de druk op zijn duurzaamheidsstrategie toeneemt. Pensioenfondsen, beleidsmakers en actiegroepen stellen steeds nadrukkelijker vragen over de rol van de vermogensbeheerder in de energietransitie.
De discussie is de afgelopen maanden verscherpt. Campagnes van organisaties als Fossielvrij hebben het publieke debat over fossiele beleggingen verder aangejaagd, terwijl verschillende grote Nederlandse pensioenfondsen hun mandaten bij Blackrock hebben aangepast. ABP staat nu ook onder druk om datzelfde te doen. Het vertrek vorig jaar uit het Net Zero Asset Managers-initiatief, samen met meerdere, vooral Amerikaanse sectorgenoten, heeft de beeldvorming versterkt en werd in Europa veelal als een politieke keuze geïnterpreteerd.
Chris Kaminker, hoofd duurzaam beleggingsonderzoek bij Blackrock, wijst echter op andere drijvende krachten. In een uitgebreid gesprek met Investment Officer schetst hij een aanpak die volgens hem consistent is gebleven, en die meer wordt bepaald door overheidsbeleid, markten en klantmandaten dan door veranderende narratieven.
Voor Blackrock draait het vooral over de vraag hoe de energietransitie zich in de praktijk ontwikkelt. Die visie is verankerd in een aanhoudende groei van de wereldwijde energievraag. In dat licht blijven olie en gas voorlopig onderdeel van het systeem.
‘We zullen nog lange tijd afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen en elektriciteit’, zegt Kaminker.
Op kritiek rond het vertrek uit het Net Zero Asset Managers-initiatief reageert hij expliciet. ‘We hebben niets veranderd aan het beleggingsproces toen we toetraden, en ook niet toen we eruit stapten. Het proces is hetzelfde gebleven voor onze klanten. Het draait om keuzevrijheid en om het behalen van het beste rendement binnen die keuzes.’
Niet overal op dezelfde manier
Het Klimaatakkoord van Parijs mikt erop dat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot ruim onder de 2 graden Celsius, met een inspanning richting 1,5 graad. De modellen van Blackrock weerspiegelen bevindingen van anderen als BloombergNEF en McKinsey en wijzen op een pad dat dichter bij 2 graden ligt, gegeven het huidige overheidsbeleid, de stand van technologie en de beschikbare kapitaalstromen.
‘Maar daar zit aanzienlijke onzekerheid in’, zegt Kaminker. ‘Een model is zo goed als de aannames en de data waarop het is gebaseerd.’
De energietransitie verloopt volgens hem dan ook niet overal op dezelfde manier. Sommige sectoren en regio’s bewegen snel, terwijl andere achterblijven. In ontwikkelde markten bereiken hernieuwbare energiebronnen schaalvoordelen, terwijl in opkomende markten de energievraag blijft stijgen en kapitaal duurder is. Dat leidt tot een wereld met verschillende snelheden.
Volgens Kaminker blijft de uitstoot in de jaren dertig relatief stabiel, waarna de afname pas na 2035 versnelt. Europa loopt daarbij voorop, terwijl andere regio’s minder snel bewegen.
Mandaten zetten de toon
Binnen dat kader spelen klantmandaten een centrale rol. Blackrock bedient binnen zijn transitieplatform, goed voor circa 1.300 miljard dollar aan belegd vermogen, een brede groep beleggers met uiteenlopende voorkeuren.
‘Het is moeilijk om twee klanten te vinden die precies dezelfde eisen stellen’, zegt Kaminker. ‘De klant bepaalt uiteindelijk de invulling.’
De rol van Blackrock is volgens hem om binnen die kaders het best mogelijke risico-rendement te realiseren, niet om één model van duurzaam beleggen op te leggen.
De Nederlandse discussie illustreert de spanning die daarbij kan ontstaan. Pensioenfondsen hebben hun mandaten herzien als onderdeel van bredere portefeuille-aanpassingen. PFZW gaf in 2024 aan het aandelenmandaat bij Blackrock te wijzigen, maar blijft klant voor andere activiteiten.
PME besloot in december, na een herziening van zijn ESG-indexportefeuille, de samenwerking met Blackrock te beëindigen en het aantal externe beheerders terug te brengen van drie naar twee, in lijn met de eigen visie op de ‘portefeuille van de toekomst’. Actiegroep Fossielvrij claimt die aanpassingen als hun succes en voert de afgelopen maanden de druk op ABP op.
Desondanks ziet Blackrock de vraag naar transitiebeleggingen bestaan. Voor veel grote klanten behoort dit tot de belangrijkste prioriteiten voor nieuwe allocaties, stelt Kaminker.
Kapitaal verschuift
De belangrijkste verschuiving ziet hij in de allocatie van kapitaal. De investeringsbehoefte is omvangrijk en strekt zich uit over lange perioden. Projecten rond elektrificatie en energie-infrastructuur vragen om kapitaal dat langdurig kan worden ingezet.
De energietransitie speelt zich niet alleen af in beursgenoteerde markten, maar in toenemende mate in private markten. Met name infrastructuur neemt daarin een centrale plaats in. Veel institutionele portefeuilles hebben momenteel een relatief beperkte blootstelling aan die sector van circa 3 tot 4 procent. Volgens Blackrock kan dat oplopen tot 10 tot 19 procent, afhankelijk van de liquiditeitsvoorkeur, zonder dat het totale risicoprofiel wezenlijk verandert.
Tegelijkertijd neemt de complexiteit in publieke markten toe. ‘Meer onzekerheid leidt tot grotere verschillen tussen bedrijven’, zegt Kaminker. ‘Dat vergroot de mogelijkheden om extra rendement te genereren.’
Naast kapitaalallocatie speelt technologie een steeds grotere rol in de transitie. Kaminker wijst daarbij op de impact van kunstmatige intelligentie in de ontwikkeling van nieuwe toepassingen.
‘De mogelijkheden rond nieuwe batterijtechnologieën, CO2-opslag en andere innovaties zijn groot’, zegt hij.