Actieve assetallocatie is een mes dat aan twee kanten snijdt. Als het goed gebeurt, kunnen dergelijke verschuivingen alfa genereren en ertoe leiden dat prestaties afwijken van de benchmark. Maar de keerzijde is dat het ingewikkeld kan zijn: er zijn meer factoren om rekening mee te houden en het vereist kennis, ervaring en discipline. Beleggers moeten ook goed kijken wat de kosten zijn van tactische allocatie.
Met dit in het achterhoofd nemen we twee strategieën onder de loep in de Morningstar-categorie EUR Moderate Allocation – Global, die zich onderscheiden door hun beleggingsproces en de mate van actief beheer: BSF Managed Index Portfolio Moderate (‘BMIP’) en JPMorgan Global Balanced.
People
De twee strategieën verschillen van elkaar op het gebied van hun managersstructuur en de manier waarop het team met elkaar samenwerkt, maar beiden hebben toegang tot een breed scala aan middelen – expertise, de juiste mensen en infrastructructuur – binnen de organisatie, waardoor ze een Above Average People Pillar-rating krijgen.
De BMIP-strategie van Blackrock, die in mei 2026 een rebranding krijgt en BSF MyMap Plus gaat heten, wordt beheerd door het Model Portfolio Solutions (MPS)-team van de vermogensbeheerder. Rafael Iborra staat sinds 2019 aan het roer en maakt al sinds april 2013 deel uit van het team. De aanpak is overwegend systematisch, met ruimte voor aanpassingen op basis van eigen oordeel. Iborra is in zijn rol als leadmanager gegroeid en werkt samen met de in de VS gevestigde medebeheerder Chris Downing. Ze worden ondersteund door 17 onderzoekers die verspreid zijn over drie continenten. Iborra en Downing maken beiden deel uit van de research approval board, die nieuwe beleggingsideeën beoordeelt en goedkeurt. Steve Walker is tevens beheerder, maar heeft geen discretionaire bevoegdheden en richt zich met zijn team op implementatie en handel.
JPMorgan Global Balanced wordt beheerd door drie portefeuillebeheerders: Gareth Witcomb (sinds 2010), Katy Thorneycroft en Jonathan Cummings. Thorneycroft en Cummings voegden zich in februari 2018 bij het team. Het team heeft veel ervaring op het gebied van uitvoering en maakt gebruik van de uitgebreide hoeveelheid kennis en middelen van de vermogensbeheerder die voorhanden zijn.
In tegenstelling tot BMIP, dat iShares-ETF’s als bouwstenen gebruikt, besteedt JPMorgan het beheer van de onderliggende allocaties uit aan interne specialistenteams. Zo wordt het aandelengedeelte beheerd door regionale aandelenteams voor de VS, Europa, Japan en opkomende markten/Azië-Pacific. Wij vinden dat de kwaliteit van deze teams bovengemiddeld is en dat ze goed gepositioneerd zijn om de beoogde alfabijdrage te leveren.
Process
Hoewel de onderliggende strategieën positief worden beoordeeld, blijven er nog wel twijfels bestaan over de allocatieaanpak van JP Morgan Global Balanced. Deze is solide, maar duidelijke differentiatie ontbreekt en de portefeuille wijkt nauwelijks af van de samengestelde benchmark, een gelijke verdeling tussen wereldwijde aandelen en in euro afgedekte staatsobligaties. De strategie krijgt daarom een Average-rating op de Process Pillar.
Actieve assetallocatie-aanpassingen volgen op de macro-economische visie van het multi-assetteam, waarbij kwantitatieve signalen worden gecombineerd met discretionaire inschattingen over hoe aantrekkelijk een beleggingscategorie daadwerkelijk is. Dit leidt er doorgaans toe dat er wordt afgeweken van de standaardverdeling van 50 procent aandelen en 50 procent obligaties en er worden bewuste keuzes gemaakt per regio en per sector. Wereldwijde staatsobligaties fungeren vooral als stabiliserende factor binnen de portefeuille. Posities in valuta, geïntroduceerd in 2014, worden grotendeels aangestuurd door kwantitatieve input (cijfers, modellen of algoritmes).
Terwijl de basisallocatie van JPMorgan relatief eenvoudig is en beperkt blootgesteld wordt aan posities die afwijken van de benchmark, is de aanpak van Blackrock dynamischer. BMIP volgt een modelmatige aanpak die kijkt naar de basis van beleggingen. Het kiest voor relatief goedkope beleggingen en houdt ook rekening met zaken als de snelheid van winstgroei en marktsentiment.
Ondanks de kwantitatieve, risicogerichte aanpak en de voortdurende bijstelling van het model, heeft het team de ruimte om daarvan af te wijken als het het niet eens is met wat wordt aangegeven. Iborra heeft regelmatig gebruikgemaakt van deze discretionaire bevoegdheid, met wisselende resultaten.
Door de combinatie van goedkope indexbeleggingen, actieve assetallocatie en sterk risicobeheer krijgt BMIP een Above Average-rating op de Process Pillar. Hun zogenoemde ‘tactische handel’ – het op de korte en middellange termijn actief inspelen op veranderende marktomstandigheden – moet echter wel goed in de gaten gehouden worden.
Portfolio
In tegenstelling tot traditionele allocatiestrategieën stuurt BMIP aan op een bandbreedte voor volatiliteit in plaats van op een vaste verdeling tussen aandelen en obligaties, waardoor allocatie sterk varieert. Zo daalde het percentage van de portefeuille dat wordt belegd in aandelen eind mei tot circa 30 procent als gevolg van toegenomen marktvolatiliteit, en schommelde deze sinds de start van de strategie tussen 27 procent en 65 procent.
Thematische ETF’s, zoals fondsen die beleggen in digitalisering en water, werden in november 2020 geïntroduceerd als nieuw element, als aanvulling op de bestaande breed gespreide, landenspecifieke en factor-ETF’s. Sindsdien wordt de thematische allocatie actief aangepast, waarbij posities worden vergroot of verkleind in de zoektocht naar alfa.
De meest recente ontwikkeling is de introductie van enhanced actieve ETF’s voor belangrijke regio’s in 2025, die een potentiële bron van alfa bieden terwijl het actieve risico onder controle blijft.
De actieve assetallocatiebeslissingen van het JPMorgan-team hebben doorgaans een korte tot middellange horizon en worden gedreven door hun visie op de economische cyclus en aangevuld met technische, fundamentele en relatieve-waarde-indicatoren.
Het team kan tot 20 procentpunt afwijken van de benchmarkweging, maar blijft doorgaans binnen een bandbreedte van 5 procentpunt. In recente jaren werd er soms meer afgeweken, zoals een aandelenoverweging van 10 procent eind 2024.
Binnen obligaties stuurt het team actief aan op welke landen en looptijden van staatsobligaties ze in portefeuille hebben om rendement te verbeteren.
Performance
De strategie van Blackrock heeft in recente jaren beter gepresteerd, hoewel beide fondsen beleggers hebben gecompenseerd voor de hogere volatiliteit en scherpere terugvallen ten opzichte van hun peers in de EUR Moderate Allocation – Global-categorie.
Actieve assetallocatie is historisch gezien de belangrijkste drijver van het rendement voor Blackrock’s BMIP, terwijl de bijdrage ervan bij JPMorgan Global Balanced beperkter is geweest.
Het beoordelen van BMIP wordt bemoeilijkt door het ontbreken van een formele benchmark. De strategie zal waarschijnlijk beter presteren in omgevingen met lage volatiliteit, wanneer de aandelenallocatie hoger ligt, maar systematische beleggingsstrategieën hebben doorgaans moeite met omslagpunten in de markt, vooral als de markt plots erg volatiel is.
De aandelenselectie van JPMorgan heeft tot 2016 geen significante waarde toegevoegd, toen het team overstapte van één wereldwijde aandelenbeheerder naar regionale teams. Sindsdien zijn de resultaten wisselend.
Thomas De Fauw is manager research analyst bij Morningstar. Morningstar analyseert en beoordeelt beleggingsfondsen op basis van zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek. Morningstar maakt deel uit van het expertpanel van Investment Officer.