De zilverprijs lijkt zijn traditionele patroon te doorbreken. Waar het edelmetaal historische gezien de goudprijs met vertraging volgt, stijgt zilver nu zelfstandiger en snéller. Volgens marktkenners is de recente rally niet zozeer een reactie op geopolitieke spanningen, maar een gevolg van structurele veranderingen in de balans tussen vraag en aanbod.
De prijs van zilver is in twaalf maanden verdrievoudigd tot 96 dollar per troy ounce (31,1 gram) en nadert de psychologische grens van 100 dollar. Voor een markt die het grootste deel van het afgelopen decennium moeite had om boven 30 dollar te blijven, is dat een uitzonderlijke beweging. Goud is in dezelfde periode met ‘slechts’ 75 procent gestegen.
Niet gedreven door ETF’s
Op het eerste gezicht past de prijsstijging in het bekende beeld van geopolitieke spanningen. Goud reageert daarop zoals verwacht. Zilver is echter veel sterker opgelopen dan goud. Zo’n versnelling wijst normaal gesproken op speculatie, maar dat beeld wordt niet ondersteund door data.
Het aantal uitstaande aandelen in de grootste zilver-ETF, de iShares Physical Silver ETC met zo’n 4,5 miljard euro, is het afgelopen jaar bijvoorbeeld maar met zo’n 8 procent toegenomen. Ook de positionering op de termijnmarkten laat geen uitzonderlijke hefboomwerking zien.
Morningstar-data laat zien dat zilver-ETF’s in Europa in 2023 netto-uitstromen kenden van ongeveer 400 miljoen euro en in 2024 per saldo nauwelijks beweging lieten zien. Vorig jaar was sprake van een instroom van circa 2,2 miljard euro.
De ETF-vraag is grillig en reactief is, en niet de primaire aanjager van de zilverrally, aldus Morningstar. ‘Het is redelijk om te concluderen dat het niet de traditionele financiële beleggers zijn die deze zilverrally hebben aangejaagd’, zegt Evy Hambro, managing director bij Blackrock en verantwoordelijk voor thematisch en sectorgericht beleggen, tegen Investment Officer.
Aanbods structureel inflexibel
Volgens Frederik Fischer, senior portfolio manager bij Allianz Global Investors, ligt de verklaring vooral in structurele vraag uit China en relatief weinig aanbod. ‘De prijsbewegingen worden gedreven door de fysieke markt, niet door financiële positionering’, zegt hij.
Qua productie verschilt zilver fundamenteel van goud. Ongeveer twee derde van het wereldwijde aanbod komt vrij als bijproduct van koper-, zink- en loodwinning. De zilverproductie is sinds 2020 vrijwel onveranderd gebleven, terwijl de vraag inmiddels vijf jaar op rij groter is dan het aanbod. De jaarlijkse tekorten liggen structureel boven 100 miljoen ounce, wat leidt tot afnemende voorraden.
Goud beschikt daarentegen over omvangrijke bovengrondse reserves en een relatief elastisch aanbod. De vraag is hoofdzakelijk monetair. Zilver zit vast in een mijnbouwstructuur die onvoldoende ruimte biedt voor langdurige vraaggroei op te vangen. Daardoor reageert de markt scherper op tekorten.
Industriële vraag neemt over
De spanning wordt versterkt door de vraagzijde. Ruim 50 procent van het zilververbruik is inmiddels industrieel. Zonne-energie alleen al is goed voor circa 25 procent van de vraag. ‘Zilver onderscheidt zich van goud doordat het ook een belangrijke industriële functie heeft, vooral in de nieuwe energie-economie’, zegt Kenneth Lamont, principal bij Morningstar, tegen Investment Officer.
China speelt daarin een centrale rol. Het land domineert de productie van zonnepanelen, batterijen en elektrische voertuigen en bepaalt daarmee de vraag naar zilver. Ook de wereldwijde groei van datacentra stimuleert de vraag naar zilver.
In Shanghai noteert zilver al maanden boven de prijs in Londen, soms met een premie van meer dan 10 procent. Beleggers blijken bereid extra te betalen voor gegarandeerde fysieke levering.
Volatiliteit structureel
Beursgenoteerde producten zoals ETC’s hebben de prijsstijging niet veroorzaakt, aldus analisten, maar versterken deze door fysiek zilver aan de markt te onttrekken. ‘ETF-vraag is per definitie volatieler dan industriële vraag of dan centrale bankvraag bij goud’, zegt Alexandre Carrier, portefeuillebeheerder bij DNCA.
Ook Benoit Harger, portefeuillemanager bij Bank J. Safra Sarasin, ziet dat retail-instroom de prijs ondersteunt en daarmee de volatiliteit verhoogt, maar hij benadrukt dat de fysieke fundamentals doorslaggevend blijven.