Han Dieperink
Han Dieperink

In 1972 vloog Richard Nixon naar Peking met het idee dat de wereld multipolair aan het worden was. Hij wilde Amerika positioneren als een van meerdere grote machten, sterk genoeg om de Sovjet-Unie en toekomstige concurrenten in balans te houden. Wat hij niet zag aankomen, was dat zijn reis het startschot zou zijn voor een unipolair tijdperk van ongeëvenaarde Amerikaanse dominantie.

Op 14 mei reist Donald Trump naar Peking met een heel ander plan: het doelbewust creëren van een bipolaire wereld. De geschiedenis leert dat staatslieden zelden de wereld krijgen die ze voor ogen hebben.

Dit is het eerste bezoek van een Amerikaanse president aan China sinds Trumps eigen staatsbezoek in 2017. Toen trok Peking alle registers open met een privétour door de Verboden Stad en een traditionele Peking-opera. De sfeer is fundamenteel veranderd, mede door de handelsoorlog waarover Trump en Xi Jinping in een persoonlijk ontmoeting in oktober 2025 in Busan een deal sloten. Het huidige bezoek is teruggebracht tot twee dagen.

Dat de top doorgaat, is een teken dat de contouren van een akkoord er liggen. Topleiders ontmoeten elkaar pas als hun medewerkers het zware werk hebben verzet. Samen vertegenwoordigen de VS en China circa 44 procent van de wereldeconomie, tegenover 28 procent toen de globalisering in de jaren zeventig op gang kwam. Juist die onderlinge afhankelijkheid maakt een handelsoorlog tot een strijd die niemand kan winnen. Voor Chimerica is het een wedstrijd in wie het minst verliest. Het veiligheidsestablishment in Washington beschouwt China als de ernstigste bedreiging ooit, maar Trump wil geen confrontatie maar een deal.

Trump heeft topbestuurders van Nvidia, Apple, Exxon, Boeing en Citigroup uitgenodigd om hem te vergezellen. Peking onderhandelt over een megaorder van 500 Boeing 737 Max-toestellen. Als dat doorgaat zou dat de eerste grote Chinese Boeing-bestelling sinds 2017 zijn. Washington dringt daarnaast aan op Chinese toezeggingen voor de aankoop van 25 miljoen ton sojabonen per jaar gedurende drie jaar, naast grotere afname van Amerikaans pluimvee, rundvlees, kolen, olie en aardgas. Mochten er Chinese investeringstoezeggingen komen, dan zouden die de 550 miljard dollar die Japan eerder committeerde in het kader van zijn handelsakkoord kunnen overtreffen.

China houdt een belangrijke troefkaart achter de hand: zeldzame aardmetalen. Peking kan een stabiel, langlopend commercieel arrangement aanbieden voor Amerikaanse toegang tot zeldzame aarden en magneten. Er lijkt ook ruimte te ontstaan voor een versoepeling van de Amerikaanse exportcontroles op halfgeleiders, hoewel de druk vanuit het Congres om concessies te beperken groot blijft. De oorlog in Iran overschaduwt de top. De sluiting van de Straat van Hormuz, waar doorgaans ongeveer een vijfde van de mondiale olievoorziening doorheen stroomt, vormt een directe bedreiging voor de Chinese economie. Washington heeft Peking zelfs opgeroepen diplomatieke druk op Iran uit te oefenen. China heeft als grootste afnemer van Iraanse olie enige invloed op Teheran, maar die invloed kent grenzen.

Taiwan blijft het gevoeligste dossier. Peking claimt het eiland als eigen grondgebied en de Chinese minister van Buitenlandse Zaken noemde het deze week het grootste risico in de bilaterale relatie. Trump lijkt een minder harde positie in te nemen dan zijn voorgangers. Een Amerikaans wapenpakket ter waarde van 11 miljard dollar voor Taiwan is in aanloop naar de top on hold gezet, mede door de opstelling van de Taiwanese oppositiepartij Kuomintang, die Peking goed gezind is. Peking zou kunnen aandringen op een versoepeling in het Amerikaanse standpunt over Taiwanese onafhankelijkheid.

Voor beleggers is deze top van groot belang omdat een succesvol handelsoverleg de staartrisico’s vermindert die markten sinds 2025 hebben ingeprijsd. Elke stap richting normalisering verkleint de risicokorting op Chinese en Aziatische markten. Een deal die leidt tot grotere Chinese aankopen van Amerikaanse grondstoffen en energie zou de dollar op korte termijn kunnen ondersteunen via verbeterde handelsstromen.

Op macroniveau tekenen zich drie scenario’s af. Het eerste is een bipolaire wereld waarin de VS en China gezamenlijk de mondiale orde vormgeven. Dat kan de vorm aannemen van een Koude Oorlog 2.0, maar ook van een meer welwillend G-2-overleg, waarin beide grootmachten meningsverschillen opzij zetten en samen de dienst uitmaken. Trump heeft die G-2-taal het afgelopen jaar af en toe gebezigd, en dit scenario zou waarschijnlijk het beste zijn voor financiële markten. Het tweede is een terugkeer naar unipolariteit, maar daarvoor is China eigenlijk al te groot geworden. Het derde is multipolariteit, waarbij de rivaliteit tussen Washington en Peking ruimte schept voor ‘neutrale’ landen als India, Brazilië, Turkije en de EU om eigen invloedssferen uit te bouwen.

In een multipolaire wereld loont het om optimistisch te zijn over de laatste groep landen en markten die van zo’n verschuiving profiteren. In een bipolaire wereld is het logischer om het optimisme te concentreren op de G-2.

Nixon dacht multipolair en kreeg unipolair. Trump denkt bipolair. De geschiedenis suggereert dat ook hij weinig greep zal hebben op het eindresultaat.

Han Dieperink is chief investment officer bij Auréus Vermogensbeheer. Hij was eerder in zijn loopbaan chief investment officer van Rabobank en Schretlen & Co.

Author(s)
Categories
Access
Members
Article type
Column
FD Article
No