Een onbeduidend Deens pensioenfonds gooit al zijn Amerikaanse staatsobligaties eruit. Financiële media duiken gretig op deze headline, want dat verwachten de meeste beleggers toch zomaar niet. Over de onderliggende structurele oorzaak, die weinig te maken heeft met een doorgeslagen president, hoor je ze toch een stuk minder.
Het Deense AkademikerPension, het pensioenfonds voor academisch opgeleiden, is van plan al zijn Amerikaanse staatsobligaties te verkopen. In het kader van ‘Timing is everything’ wordt het voornemen van AkademikerPension al snel gekoppeld aan het gedoe rondom Groenland.
CIO Anders Schelde geeft toe dat deze recente ontwikkelingen een factor zijn geweest die deze beslissing hebben geforceerd. Maar ze zijn niet de doorslaggevende reden. Dat is de onhoudbaarheid van de Amerikaanse schuldenlast.
In tegenstelling tot veel economen, journalisten en experts hangt Schelde het besluit niet op aan Trump. Die maakt de situatie niet beter, maar zoals hij aangeeft: als een geest eenmaal uit de fles is… Over een jaar of vijf, zes, zelfs tien ziet hij het ook niet meer goedkomen met de Amerikaanse staatsschuld.
Overigens is AkademikerPension niet het enige en zeker niet het eerste pensioenfonds dat afscheid neemt van de veilige Amerikaanse staatsobligaties. Wat dat aangaat doe ik ook een beetje aan headline hijgen.
Wie biedt?
De actie van een klein Deens pensioenfonds dat plots in de schijnwerpers staat, roept bij mij een oude, nog steeds onbeantwoorde, vraag op. Wie wil er straks nog obligaties kopen? Er is mij honderden keren verteld dat schuld geen probleem is, want die schuld is tegelijkertijd een fantastische asset op iemands balans.
Nu is het zeker zo dat de een zijn schuld de ander zijn bezit is, dat hoor je mij niet betwisten. Maar wie is die iemand als je concludeert dat de Amerikaanse schuld onhoudbaar is, structureel risicovoller is dan voorheen en waarschijnlijk geen koopkracht beschermt omdat de inflatie hoger is dan de rente?
Uiteraard hebben de BIS, centrale banken en politici hier een list op bedacht door financiële instellingen, waaronder vaak ook pensioenfondsen, te verplichten (Amerikaans) staatspapier aan te houden. Bijvoorbeeld voor de vereiste kapitaalbuffers. Maar wat als bijvoorbeeld buitenlandse partijen massaal concluderen dat Amerikaanse obligaties niet langer het ‘ultieme’ buffermateriaal zijn? Of wat als China en Europa besluiten hun Amerikaanse staatsobligaties te ‘weaponizen’ door ze massaal te dumpen?
In het kader van ‘Europa moet meer op eigen benen kunnen staan’, toch wel dé slogan van zowat elke Europese politicus tegenwoordig, zou de verkoop van Amerikaanse obligaties om zo de defensie-uitgaven van Europese naties te financieren niet misstaan. Het zou naïef zijn als je hier ook van denkt: dat zal toch niet. Overigens zie ik die financiering dan liever niet via eurobonds, maar dat is een ander verhaal.
Het licht
Wat ik me ook afvraag, is wanneer (traditionele) beleggers nu eindelijk het licht zien. Je kunt na alles wat we de afgelopen jaren hebben gezien toch moeilijk volhouden dat obligaties nog net zo glanzen als voorheen? Alleen al in de afgelopen paar jaar hebben we de grootste bond bear market ooit gezien, ging de Britse pensioensector bijna ten onder na een ondoordacht belastingplannetje, nam de ene na de andere Franse premier ontslag vanwege een schier onmogelijke begroting, en moest zelfs de Bank of Japan zijn bizarre yield curve control-beleid loslaten, met alle gevolgen van dien. Als ik zo eens naar de koersgrafiek van de Japanse langlopende obligaties kijk, lijkt dat toch verdacht veel op 2022 elders.
Wat als obligaties inderdaad structureel risicovoller zijn geworden? Wat als de reële rendementen structureel negatief blijven? Wat als de diversificatievoordelen samen met aandelen massaal teruglopen?
Heb je dan nog Trump nodig om tot dezelfde conclusie te komen? Obligaties verdienen een stuk minder prominente rol in onze portefeuilles.
Jeroen Blokland analyseert in het oog springende, actuele grafieken over de financiële markten en macro-economie. Daarnaast is hij beheerder van het Blokland Smart Multi-Asset Fund, een fonds dat belegt in aandelen, goud en bitcoin.