Hier in Milaan geldt tijdens de Olympische Spelen maar één ding: winnen. Geopolitiek is de strijd om de winst inmiddels tot een ongekend niveau opgetrokken. Maar of we ons daar in het rustieke Europa echt van bewust zijn, vraag ik me af.
‘Meedoen is belangrijker dan winnen.’ Een uiterst sympathieke uitspraak, ooit geformuleerd door Pierre de Coubertin, de grondlegger van de moderne Olympische Spelen, waarvan de eerste in 1896 werden gehouden in, hoe kan het ook anders, Athene.
Hoe mooi de boodschap ook is, de werkelijkheid is radicaal anders. De Olympische Spelen draaien om winnen. En om niets anders.
Femke Kok speelde haar rol goed. Ze zei blij te zijn met zilver. Maar haar lichaamshouding verraadde de kolkende frustratie om na zo’n fantastische race – ik was erbij – het goud nét aan haar voorbij te zien gaan.
Realiteitszin
Op geopolitiek vlak is de strijd heviger dan ik me kan herinneren. En ook daar geldt maar één doel: winnen. Of het nu gaat om zeldzame grondstoffen, al dan niet verborgen in tot voor kort onbeduidende schiereilanden, om kennis of om technologie, het is een wedstrijd geworden wie het eerst is en wie het meest in handen krijgt.
Je zou verwachten dat Europa, niet bepaald gezegend met al het bovenstaande, juist extra gas zou geven om mee te kunnen doen om de winst. Maar dat valt tegen.
Als ik Ursula weer in het zoveelste land zie opduiken dat ze bezoekt, lijkt ze vooral druk met het bevestigen van de geweldige relaties die we hebben. Of ze werkelijk doorheeft hoe het speelveld zienderogen verandert, daarover heb ik mijn twijfels.
AI-battle
Een treffend voorbeeld waar Europa vooralsnog de boot heeft gemist, is AI. Na de presentatie van de kwartaalcijfers van het afgelopen jaar werd één ding duidelijk: wie niet investeert in AI, blijft achter. De zogenoemde hyperscalers presenteerden het ene na het andere astronomische bedrag dat wordt geïnvesteerd in AI-technologie, datacenters en alles wat daarbij hoort.
De vraag is of al die investeringen zich gaan terugbetalen. Mijn vermoeden: niet volledig. En afgaande op de marktreacties beginnen ook beleggers zich af te vragen of dit allemaal wel goed komt.
Ik denk van niet. En dat betekent dat bedrijven met weinig schuld uiteindelijk beter zullen presteren, omdat zij niet, of in elk geval minder, gebukt gaan onder een mogelijke AI-investeringsbubbel.
Gapend gat
Wat hier vooral telt: Europese bedrijven spelen nauwelijks mee. De hyperscalers liggen al zo ver voor, en door hun enorme investeringen vergroten zij die voorsprong alleen maar. Al is het maar doordat de investeringsdrempel steeds hoger komt te liggen. Ik hoor weinig concrete ideeën over hoe Europa dit gat wil dichten. Of hoe we kunnen profiteren van de AI-investeringsgolf door toepassingen, infrastructuur of toelevering hier op te bouwen.
Waarom proberen we in Nederland geen tweede ASML van de grond te krijgen? Ik hoor de CEO van dat bedrijf geregeld zeggen dat groei in Nederland wordt beperkt, niet dat hij alle ruimte ziet om door te stomen.
Innovatie
Zo’n gat los je natuurlijk niet in één keer op. Maar wat ik mis bij Ursula en andere beleidsmakers is de wil om te winnen.
Aangezien een flink deel van hen zich ongetwijfeld in Milaan laat zien, kunnen ze misschien meteen wat inspiratie opdoen over wat er nodig is om een concurrent te verslaan.
Ik verheug me ondertussen op de volgende afstand van Femke.
Groet uit Milaan
Jeroen Blokland analyseert in het oog springende, actuele grafieken over de financiële markten en macro-economie. Daarnaast is hij beheerder van het Blokland Smart Multi-Asset Fund, een fonds dat belegt in aandelen, goud en bitcoin.