Systematische beleggingsstrategieën profiteren van het toenemende ‘alledaagse’ gebruik van AI, in het bijzonder de grote taalmodellen zoals ChatGPT. Mede daarom kunnen die strategieën nu makkelijker hun weg vinden naar het wealth-segment, signaleert Adam Riley van Blackrock: ‘Als mensen de technologie zelf gebruiken, begrijpen ze de kracht ervan beter.’
Quantbeleggen was altijd vooral een ‘institutioneel feestje’, volgens Adam Riley, hoofd wealth van het Systematic-team van Blackrock. ‘Een dergelijke belegger had altijd wel een specialist in dienst die de voordelen van systematisch beleggen begreep, die zag hoe de diversificatie die je daarmee creëert het risicorendementsprofiel van het portfolio verbetert. In het wealthsegement was dat niet vanzelfsprekend. De complexiteit van quant was daar mede debet aan.’
AI heeft daar verandering in gebracht, in twee opzichten, volgens Riley. ‘AI maakt steeds meer onderdeel uit van het dagelijks leven. Daarmee neemt in het algemeen de interesse toe voor wat data-analyse en kwantitatieve methodes kunnen toevoegen. Daarnaast levert AI nu zelf goede tools om te laten zien wat die toegevoegde waarde is: waar quantbeleggen voorheen een black box kon zijn voor niet-specialisten, hebben we nu veel betere middelen om uit te leggen hoe de producten werken, welke signalen ze gebruiken, hoe het rendement tot stand komt. AI schrijft die toelichtingen en daarmee neemt de transparantie van kwantitatieve strategieën enorm toe.’
Volgens Riley kunnen deze strategieën daardoor beter hun weg vinden naar zelfstandige vermogensbeheerders en private banken. ‘Voordat een beleggingsaanpak in een portefeuille kan worden opgenomen, wil je dat de belegger die aanpak begrijpt. Door AI zijn quantbeleggers veel beter geworden in het leveren van die uitleg, de taalmodellen leveren context bij hun product. De adviseur én de klant is daarmee geholpen. Iedereen begrijpt beter hoe de strategie past in de portefeuille.’
Helft engineers
Bij Blackrock Systematic heeft deze verbreding van de markt voor quantstrategieën geleid tot een aanzienlijke groei in de afgelopen jaren. Het team telt nu ongeveer 220 onderzoekers, beleggers en ‘techneuten’. ‘Grofweg de helft heeft een achtergrond in finance, terwijl de andere helft meer een achtergrond in engineering heeft’, zegt Riley. ‘Die diversiteit cultiveren we. Beleggingsideeën beginnen vaak intuïtief en economisch, maar worden pas concreet met de technologische invalshoek erbij.’
Grootschalige data-analyse vormt de belangrijkste fundamentele bijdrage van technologie. Riley somt op: ‘Wij gebruiken een breed scala aan alternatieve datasets, gelicentieerd, geaggregeerd en geanonimiseerd. Bijvoorbeeld gegevens over betalingen en het gebruik van retailapps, arbeidsmarktindicatoren, bedrijfsrapportages, et cetera. Natuurlijk allemaal onder strikte controles wat betreft de data-governance. Elk jaar testen we honderd nieuwe datasets, waarvan we er ongeveer tien gaan gebruiken. We volgen 15.000 aandelen, we lezen elke dag 6.500 analistenrapporten. Zonder AI zou dat op deze schaal niet mogelijk zijn, nee. Ik zie het zo: vroeger hadden we altijd al een brede dekking, zeg een mijl breed. Toen bereikten we een diepgang van een inch. En nu hebben we een breedte van een mijl, en ook een diepte van een mijl.’
Consequent
Wat het oplevert? Alfa, zegt Riley. Om daar meteen aan toe te voegen dat het op het eerste gezicht niet gaat om spectaculaire outperformance: ‘Het zijn met name actieve ETF’s, met een laag actief risico en een lage tracking-error, bijvoorbeeld 1 procent. Maar als je dat consequent doet, elk jaar weer…’
Ten overvloede wijst Riley erop dat de kwaliteit van het beleggingsidee bepaalt of outperformance wordt behaald. ‘Anderen hebben dezelfde data. Beslissend is het perspectief dat je loslaat op de gegevens. Zo constateerden wij dat bedrijven die tijdens analistencalls veel cijfers noemen, gemiddeld betere vooruitzichten hebben. En we ontdekten dat bedrijven die klimaatdeskundigen aannemen twaalf maanden later doorgaans een lagere CO2-footprint hebben en dat bedrijven die gevestigd zijn in een gebouw met bepaalde energiecertificaten inderdaad lagere energiekosten hebben. Kun je eenmaal dergelijke hypotheses bevestigd krijgen, dan dragen ze bij aan net die kleine beetjes extra rendement waar je als kwantitatief belegger naar op zoek bent.’