Een golf van uitzonderlijk grote beursgangen, waaronder SpaceX, Anthropic en OpenAI, komt naar de Amerikaanse aandelenmarkt op het moment dat indexaanbieders hun regels versoepelen. Assetmanagers waarschuwen dat die combinatie de volatiliteit in passieve strategieën kan aanjagen.
Onlangs diende ruimtevaartbedrijf SpaceX vertrouwelijk een aanvraag in voor een beursgang, met een beoogde notering in juni. Het bedrijf wil tussen de 50 miljard en 75 miljard dollar ophalen tegen een waardering van naar schatting ruim 1.500 miljard dollar. Die kan, afhankelijk van het sentiment, nog hoger uitvallen.
Tegelijkertijd versnellen indexaanbieders de toelating van nieuwkomers. Nasdaq heeft de regels al aangepast. Grote beursgangen kunnen daardoor binnen vijftien handelsdagen in de Nasdaq 100 worden opgenomen, waar dat voorheen drie maanden duurde. S&P Dow Jones Indices onderzoekt een vergelijkbare stap voor de S&P 500, een index waaraan circa 24.000 miljard dollar is gekoppeld.
Dat betekent dat indexfondsen vrijwel direct moeten instappen. ‘Als grote beursgangen sneller worden opgenomen, worden indexvolgende strategieën al snel mechanische kopers kort na de start van de handel’, zeggen Aegon AM-portefeuillebeheerders Jacob Vijverberg en Jordy Hermanns. Beleggers zullen ‘die vroege volatiliteit waarschijnlijk direct meemaken’.
De beursgang van SpaceX lijkt het begin van een reeks. Ook OpenAI en Anthropic gelden als kandidaten. De omvang van deze bedrijven overstijgt die van veel Europese beursfondsen. Volgens Aegon kunnen passieve fondsen kort na de notering voor tientallen miljarden dollars aan vraag zorgen.
SpaceX-waardering overstijgt Europese topbedrijven
Snellere opname
De versoepeling markeert een breuk met het verleden. Tot nu toe gold een wachttijd, zodat de koers zich kon zetten en voldoende aandelen vrij verhandelbaar werden. De Nasdaq-100 hanteert normaal een minimale free float van 10 procent, maar laat die eis voor de grootste bedrijven los.
Dat is volgens Owen Lamont, portefeuillebeheerder bij Acadian Asset Management, geen verstandige stap. ‘Dit is een slecht idee’, zegt hij. Volgens Lamont worden indexfondsen zo gedwongen aandelen te kopen voordat er een betrouwbare prijs is gevormd.
Bij beursgangen is vaak maar een beperkt deel van de aandelen vrij verhandelbaar. Dat kan leiden tot scherpe koersbewegingen die weinig zeggen over de werkelijke waarde. Zeker in de eerste dagen, als shortposities beperkt zijn en begeleidende banken de koers ondersteunen. Het risico is dat passieve beleggers structureel te hoog instappen. Onderzoek laat zien dat koersen vaak oplopen richting indexopname en daarna terugvallen.
MSCI en FTSE kennen al versnelde opnameprocedures. Daar blijft de free float wel een belangrijke factor. Bij grote beursgangen kan dat de timing en omvang van opname alsnog beïnvloeden.
Private markten lopen voor
Ondertussen hebben private markten al een groot deel van de vraag opgevangen. Bedrijven als OpenAI haalden meer dan 100 miljard dollar op buiten de beurs om. De belangstelling is groot. Beleggingsvehikels met belangen in private technologiebedrijven noteren met forse premies. Andere beursgenoteerde bedrijven worden gebruikt als indirecte toegang tot deze groeiers.
Toch blijven waarderingen lastig te duiden. ‘Voor SpaceX praten we over zo’n 300 keer de winst. Dat wijst op veel verwachting, en dus ook risico’, zegt Hermanns.
Zwaardere weging VS
Volgens Aegon zal het gewicht van de VS in wereldwijde indices verder toenemen. Ook de blootstelling aan technologie en kunstmatige intelligentie groeit. Daarmee zet een bestaande trend door. Wereldindices worden al gedomineerd door een handvol grote Amerikaanse techbedrijven. Nieuwe megabedrijven versterken die concentratie en verkleinen de spreiding.
Europa blijft achter. Er zijn wel beursgangen, maar die zijn kleiner en zitten in andere sectoren. Bedrijven van de omvang die nu in de VS naar de markt komen, ontbreken. Dat betekent niet dat Europa minder interessant is, zegt Vijverberg. Kleinere en minder geconcentreerde markten kennen vaak een ander risico-rendementsprofiel. ‘Dat maakt ze juist relevant voor spreiding.’