In Nederland staan ongeveer tweeduizend alternatieve fondsen geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten, variërend van vastgoed- en private-equityfondsen tot hedgefondsen en nicheproducten. Alternatives-belegger Tako Paddenburg wil de sector openbreken, door de gegevens van zijn eigen fonds en dat van anderen openbaar te maken voor beleggers.
Na de oprichting van hoteltechbedrijf Oaky, kwam Tako Paddenburg in 2022 in de fondsenindustrie terecht. Met zijn bedrijf Streamline Trading runde hij een AIFMD-light fonds dat middels ‘complementaire algoritmen’ en kwantitatieve strategieën stabiele rendementen probeert te behalen. Sinds oprichting in 2023 heeft het fonds, dat dus buiten AFM-toezicht belegt, een rendement behaald van 13 procent netto.
Inmiddels is Paddenburg niet meer operationeel betrokken bij het fonds, maar de ervaring leidde wel tot de oprichting van Fundreport. ‘Investeerders vroegen regelmatig hoe Streamline Trading het deed ten opzichte van de benchmark. Die vraag kon ik eigenlijk niet goed beantwoorden. Vanuit die pijn is Fundreport gestart.’
Versnipperde informatievoorziening
Alternatieve beleggingsfondsen winnen terrein bij vermogende particulieren en family offices. Volgens persbureau Bloomberg trokken hedgefondsen vorig jaar de grootste hoeveelheid vermogen sinds de financiële crisis aan, waardoor er wereldwijd meer dan 5.000 miljard dollar in dit soort fondsen zit.
Echter, de informatievoorziening over beschikbare fondsen is versnipperd. Vorig jaar stelde de AFM tegenover Investment Officer dat de IRR, de maatstaf waarmee private-equityfondsen communiceren over hun rendementen, een incompleet beeld geeft en gevoelig is voor misinterpretatie. Volgens Paddenburg is dit ook het geval bij andere alternatieve fondsen, en gaat het niet om een randverschijnsel, maar om een structureel probleem, zegt de 39-jarige Amsterdamse ondernemer in gesprek met Investment Officer.
‘Als je fondsen wilt vergelijken, blijkt dat iedereen zijn resultaten verschillend presenteert’, zegt hij. ‘De een toont bruto cijfers, de ander geeft netto resultaten. Soms kijk je naar een backtest zonder dat dat expliciet wordt vermeld. Je weet dan niet of je appels met appels vergelijkt.’
Transparantie als knelpunt
Anders dan bij beursgenoteerde beleggingsfondsen bestaat er voor alternatieve fondsen geen verplicht uniform rapportagekader dat prestaties op identieke wijze voorschrijft. Veel informatie wordt verspreid via factsheets en presentaties van de aanbieder zelf. Voor professionele beleggers is dat werkbaar, maar het vergroot de noodzaak van eigen analyse, legt Paddenburg uit. ‘Je moet als belegger zelf uitzoeken wat je precies vergelijkt’, zegt Paddenburg. ‘Dat kost tijd en je weet niet altijd of cijfers op dezelfde manier zijn berekend.’
Met zijn firma probeert Paddenburg dat proces te standaardiseren. ‘We rangschikken alternatieve fondsen in Nederland in één vaste structuur. We verzamelen de prestaties, kosten en basiskenmerken van een fonds en laten die data verifiëren door een externe partij.’ Hij vreest niet voor deelname van fondsaanbieders: ‘Goede fondsen hebben niets te vrezen van transparantie. Als de cijfers kloppen, kun je ze gewoon laten zien.’
Fondsadministrateurs als IQ-EQ, Assetcare en Bolder leveren de prestatiegegevens aan, of bevestigen ze. Bij liquide strategieën - zoals hedgefondsen - gebeurt die controle via API-koppelingen met brokers, rond de maandafsluiting. Paddenburg: ‘Op het moment dat de NAV wordt vastgesteld, wordt via de broker de stand opgehaald. Dat kun je als fondsbeheerder niet manipuleren. De administrateur is daar heel streng in.’
Twintig geverifieerde fondsen
Het initiatief bevindt zich nog in een vroege fase. Op dit moment staan er twintig fondsen op het platform waarvan het trackrecord en de kerngegevens - zoals strategie, kostenstructuur en betrokken partijen - zijn geverifieerd. Daarnaast zitten er volgens Paddenburg circa dertig fondsen in het registratieproces. ‘Onze doelstelling is om op 1 maart op honderd fondsen te zitten met in ieder geval een geverifieerd track record’, zegt hij.
In verhouding tot de meer dan tweeduizend alternatieve fondsen in Nederland is dat nog een bescheiden dekking. De huidige groep is bovendien divers van samenstelling. Er zitten fondsen tussen met enkele miljoenen onder beheer en fondsen rond de 300 miljoen euro. Ook qua strategie lopen de fondsen uiteen. Op basis van deze beperkte dataset zijn volgens Paddenburg op dit moment nog geen bredere conclusies te trekken over prestaties of trends in de markt.
Screening, geen vervanging van due diligence
Of Fundreport daadwerkelijk een vaste plek in de markt verovert, zal afhangen van de bereidheid van fondsen om zich bloot te geven en van de behoefte van beleggers aan een onafhankelijk referentiepunt, weet Paddenburg. ‘Als een fonds bepaalde periodes uit zijn trackrecord wil weglaten of geen volledige inzage wil geven in de cijfers, dan nemen we het niet op. Dat kan betekenen dat een fonds dat marketingtechnisch aantrekkelijk oogt, toch ontbreekt. Maar als je een vergelijkingsplatform bouwt, moet de basis kloppen.’
Voor beheerders die wél transparant willen zijn, biedt het volgens de ondernemer juist kansen. Er zijn in Nederland veel goede fondsen die relatief onbekend zijn buiten hun bestaande netwerk. Als je data helder en vergelijkbaar presenteert, kan een belegger sneller zien wat een fonds doet en hoe het presteert ten opzichte van alternatieven.