De oproep van president Donald Trump om de rente op Amerikaanse creditcards te maximeren op 10 procent zet bankaandelen onder druk en wakkert bredere zorgen aan over consumentenkrediet en het vertrouwen van huishoudens.
Het voorstel, vrijdagavond aangekondigd via Truth Social en bedoeld om vanaf januari 2026 voor de duur van één jaar te gelden, heeft geen duidelijke juridische basis. Toch zorgt het nu al voor onrust onder beleggers en kredietverstrekkers.
‘Dit kan zeer serieuze gevolgen hebben als het daadwerkelijk wordt ingevoerd, en bij Trump weet je dat nooit zeker’, zegt Jeroen van Oerle, die bij Lombard Odier fintech-aandelenportefeuilles beheert. Creditcards in de VS hanteren jaarlijkse rentepercentages (APR’s) die de kosten van uitstaande saldi weerspiegelen. Een renteplafond zou het verstrekken van krediet aan klanten met een lagere kredietwaardigheid onrendabel maken, aldus Van Oerle tegenover Investment Officer. ‘Dit is financiële uitsluiting verpakt als consumentenbescherming.’
Trump stelde dat Amerikanen niet langer ‘uitgemolken’ zouden mogen worden door creditcardmaatschappijen die rentes van 20 tot 30 procent rekenen. Hij pleit voor een renteplafond van 10 procent, ingaand op 20 januari 2026. Voor een dergelijke maatregel is goedkeuring van het Congres nodig, wat onwaarschijnlijk wordt geacht.
Druk op kaartuitgevers
Desondanks reageerden de markten snel. Aandelen van grote kaartuitgevers als Capital One en JP Morgan Chase daalden, terwijl beleggers ook hun blootstelling aan aanbieders van uitgestelde betaling zoals Klarna en Affirm heroverwogen. De timing is ongemakkelijk voor JP Morgan, dat vorige week overeenkwam om Goldman Sachs te vervangen als uitgever van de Apple Card.
Voor kredietverstrekkers is het mechanisme helder. APR’s zijn alleen van toepassing wanneer consumenten hun saldo niet volledig aflossen aan het einde van de maand. De rente-inkomsten komen daardoor vooral van huishoudens die financieel al onder druk staan en afhankelijk zijn van doorlopend krediet voor dagelijkse uitgaven. Een plafond van 10 procent zou de marges op kredietwaardige klanten onder druk zetten en de winstgevendheid van risicovollere leningen volledig wegnemen. Banken zouden dan krediet gaan rantsoeneren via strengere acceptatiecriteria en lagere limieten.
Het risico, aldus Van Oerle, zit in de snelheid van de schok. Abrupte veranderingen in kredietvoorwaarden raken discretionaire bestedingen veel sneller dan geleidelijke beleidswijzigingen. Een scherpe daling van gebruikelijke APR’s van 20 tot 30 procent naar 10 procent zou te abrupt kunnen zijn voor kredietverstrekkers en consumenten om soepel te verwerken. Dat kan leiden tot een onmiddellijke terugval in de bestedingen van lagere inkomensgroepen.
‘Zeer ontwrichtend’
Kritiek komt ook uit onverwachte hoek. Bill Ackman, CEO van Pershing Square Capital Management en een supporter van Trump, waarschuwde dat het voorstel averechts zou uitpakken. ‘Dit is een vergissing, president’, schreef hij in een inmiddels verwijderde post op X. Volgens Ackman zouden banken massaal kaarten intrekken, waardoor miljoenen consumenten zouden worden gedwongen uit te wijken naar duurdere en minder transparante vormen van krediet.
Jeremy Barnum, financieel topman van JP Morgan Chase, noemde een direct renteplafond op creditcards ‘zeer ontwrichtend’. De consumentenleningen van de bank genereerden in het vierde kwartaal circa 25 miljard dollar aan netto rente-inkomsten, meer dan de helft van de gerapporteerde omzet van 46,8 miljard dollar.
‘Wat er feitelijk zal gebeuren, is dat de dienstverlening drastisch verandert’, zei Barnum dinsdag tijdens een call met beleggers. ‘Concreet zullen mensen hun toegang tot krediet verliezen, op zeer grote schaal, vooral degenen die het het hardst nodig hebben.’
Rem op economie
Academisch onderzoek ondersteunt deze analyse. In de VS fungeren creditcards als een financiële buffer in een land met beperkte sociale vangnetten. Volgens kredietbureau Experian heeft 14,2 procent van de Amerikanen met een kredietscore een zwakke kredietgeschiedenis. De Federal Reserve schat dat meer dan 30 miljoen volwassenen helemaal niet beoordeeld kunnen worden.
Zonder krediet wordt het voor Amerikanen lastig om een woning te huren, een verzekering af te sluiten, nutsvoorzieningen aan te sluiten of zelfs door een antecedentencheck voor werk te komen. Toegang tot krediet is daarmee een toegangspoort tot economische participatie.
In zijn boek Poverty, by America beschrijft socioloog Matthew Desmond van Princeton University hoe lage inkomensgroepen jaarlijks tientallen miljarden dollars betalen aan kosten voor financiële toegang. Dat omvat meer dan 11 miljard dollar aan boeterentes bij roodstand en bijna 10 miljard dollar aan payday-leningen. Daarnaast schat hij dat Amerikanen circa 1,6 miljard dollar per jaar kwijt zijn aan het verzilveren van cheques, soms tot 10 procent van hun loon, om toegang te krijgen tot geld dat zij al hebben verdiend.
Onderbediend
De Federal Deposit Insurance Corporation schat dat 19 miljoen Amerikanen ‘onderbediend’ zijn en grotendeels afhankelijk van niet-bancaire financiële diensten. Meer dan vijf miljoen huishoudens hebben helemaal geen bankrekening. Verdere verstoring van krediettoegang dreigt daardoor een rem te zetten op detailhandelsverkopen en de vraag naar diensten. Dat risico wordt vergroot door het zwakke sentiment: de consumentenvertrouwensindex van de Universiteit van Michigan bevindt zich nabij historische dieptepunten.
Dat risico wordt vergroot door het zwakke sentiment. De consumentenvertrouwensindex van de Universiteit van Michigan bevindt zich nabij historische dieptepunten. Consumentenvertrouwen, zo merkt Van Oerle op, is historisch gezien een leidende indicator voor discretionaire bestedingen, en de huidige uitzonderlijk lage niveaus suggereren dat huishoudens zich al defensief opstellen.
Trump probeert zich te profileren als een ‘affordability president’, terwijl Democraten de kosten van levensonderhoud opnieuw centraal proberen te stellen in het politieke debat. Creditcardrentes zijn zichtbaar en impopulair, wat ze tot een geschikt onderwerp maakt voor een politieke agenda.
Volgens Van Oerle kan Trumps tactiek schade aanrichten, zelfs als het beleid uiteindelijk niet wordt ingevoerd. Markten mogen dan grappen maken over ‘TACO’ — Trump Always Chickens Out — maar de onzekerheid verdwijnt niet zodra een voorstel wordt ingetrokken. Alleen al de aankondiging kan het sentiment drukken, banken ertoe aanzetten preventief de kredietverlening te verkrappen en beleggers hogere risicopremies te laten eisen, wat het vertrouwen ondermijnt nog voordat enige maatregel van kracht wordt.