Han de Jong

Iedereen weet het. Maar dan ook echt iedereen. Het IMF, oud-minister van Financiën Ken Clarke, Amerikaans econoom Larry Summers, het weekblad The Economist en echt iedereen die ik er in ons land over hoor of lees. Het beleid van de nieuwe Britse regering en dan in het bijzonder de belastingverlaging, is een krankzinnige gok, maakt het VK tot een soort bananenrepubliek en heeft tot ongekende financiële instabiliteit geleid.

Afgelopen donderdag schreef FD-journalist Joost van Kuppeveld een artikel onder de kop “DNB wacht mogelijk een tekort aan kapitaal. Hoe erg is dat?” Ik moest erom glimlachen. Een tekort aan kapitaal is een eufemisme voor een negatief eigen vermogen en voor de meeste bedrijven betekent dat faillissement.

Van Kuppeveld stelde dus eigenlijk de vraag of het erg is als onze centrale bank technisch gezien failliet zou gaan. Zijn verhaal stond niet op de voorpagina, maar op pagina 27!

Afgelopen donderdag verhoogde de ECB voor het eerst in haar bestaan de officiële rentetarieven met 0,75 procent. Het ‘refi-tarief’ bedraagt nu 1,25 procent. De inflatie in de eurozone bedraagt inmiddels 9,1 procent. Op BNR zei Edin Mujagic dat de ECB op deze manier een uitslaande brand probeert te blussen met een waterpistool. De rente moet nog veel hoger volgens hem.

Nou ben ik, verdorie, 65 jaar oud en al meer dan 41 jaar praktiserend macro-econoom, maar van inflatie blijk ik onthutsend weinig te begrijpen. Het is een schrale troost dat mijn vakbroeders het evenmin goed snappen. Wie claimt het allemaal feilloos te doorzien, moet gewantrouwd worden.

Centrale banken in ons soort landen hebben de inflatie in eerste instantie totaal onderschat en vervolgens het hardnekkige karakter ten onrechte ontkend. Inmiddels zijn ze ‘om’ en ofschoon het gevoel van urgentie niet bij alle centrale banken even hoog is, wordt het monetaire beleid inmiddels wel overal verkrapt.

Welke maatregelen zal het kabinet presenteren op Prinsjesdag – en wellicht daarvoor al naar de pers lekken – om het enorme koopkrachtverlies dat mensen lijden te beperken? ‘Maximumprijzen voor gas en elektra en hogere lonen, vooral het minimumloon’, roept de FNV. ‘Een verlaging van de inkomstenbelasting’, roept Liz Truss, de mogelijk komende premier in het VK, maar die heeft natuurlijk niets te zeggen over wat wij doen. 

Op 19 juli publiceerde Bank of America de resultaten van hun nieuwste Global Fund Manager Survey. Vermogensbeheerders bleken extreem pessimistisch. Recessies zijn een zekerheidje, winstverwachtingen waren nog niet eerder zo negatief en sinds het Lehman debacle zijn fund managers niet meer zo onderwogen aandelen geweest. 

Toen westerse landen na het uitbreken van de oorlog allerlei sancties tegen Rusland instelden, ging ik op zoek naar literatuur over de effectiviteit van economische sancties. Dat viel niet mee. Veel is er niet over geschreven en de studies die ik vond, concludeerden dat sancties weinig effectief zijn. Voorlopig hebben de sancties ook nog geen einde gemaakt aan de oorlog.

De inflatie overtreft de loonstijging dit jaar in ruime mate. Het koopkrachtverlies is enorm en het is geen wonder dat het consumentenvertrouwen tot een absoluut dieptepunt is gedaald. Het ziet er naar uit dat tal van huishoudens in financiële problemen zullen komen.

Aandelenmarkten hebben dit jaar pijnlijke tikken geïncasseerd. De inflatie duwt de rente omhoog wat het waarderingsniveau onder druk zet. Wie van gesomber houdt, kan het vervolg makkelijk uittekenen. Nu de centrale banken wakker zijn geworden en het monetaire beleid verkrappen, is de kans reëel dat de economie in een recessie belandt.

Dan krijgen de bedrijfswinsten een optater en dat zal zich vertalen in verdere koersverliezen. Voor beleggers is het dus simpel: wees onderwogen in aandelen en houd duration in je obligatieportefeuille kort.