Opinie

Elke keer weer zoek ik ernaar. En elke keer weer vind ik het niet. Waar het over gaat? Ik zoek in interviews en toespraken van bestuursleden van de Europese Centrale Bank (ECB) naar het woord ‘geldgroei’. Dat is vreemd en veelzeggend tegelijkertijd. 

Het winstseizoen is nog maar net begonnen, maar toch zien we al enkele voorbeelden van wat een trend gaat worden: minder bedrijven die de verwachtingen weten te verslaan.

Omdat beleggers er van houden om positief verrast te worden, zijn bedrijven doorgaans te voorzichtig met hun verwachtingen om diezelfde beleggers vooral niet teleur te stellen. Maar wanneer de economie op een recessie afstevent, worden de verwachtingen minder vaak gehaald en dit cijferseizoen is waarschijnlijk hiervan een eerste indicatie.

Wie nu nog niet zeeziek is van al dat gedein op de financiële markten, beschikt over een stevig stel zeemansbenen. Zonder meer een goede eigenschap om het evenwicht te bewaren op deze woeste baren en zich niet te snel te laten afschrikken door kortstondige turbulentie.

Het laat toe om de opportuniteit op lange termijn te benutten en met de nodige gelatenheid tijdelijke tegenslagen te absorberen. 

Grafiek 1: Evolutie Wereldindex aandelen sinds 01/01/1991 (start is 100)

De ontwikkelingen in de reële economie en op de financiële markten zijn interessant voor academici, vervelend voor politici en ronduit rampzalig voor vermogensbeheerders. In minder dan drie maanden tijd is het kader waarbinnen vermogensbeheerders acteren veranderd van een festivalterrein in een modderpoel.

Je trekt er de aandacht mee; met roepen dat vanaf nu alles anders is. Ervaren beleggers weten echter: een strategie die uitgaat van ‘this time is different’ leidt doorgaans tot teleurstellende rendementen. Het is daarom opmerkelijk dat analisten en strategen nu in koor roepen dat wat onder economen bekend staat als ‘The Great Moderation’ is afgelopen. 

Problemen met de energiebevoorrading, een perfecte storm van geopolitieke onzekerheid en in het najaar allicht weer een opstoot van Covid… Beleggers in Europese aandelen hebben het niet onder de markt, en toch is niet alles kommer en kwel.

Interessante tijden, dat is wat Chinezen hun vijanden toewensen. Nou die hebben we. Klimaatverandering en biodiversiteit bedreigen onze leefbaarheid. Maar je kunt inmiddels wel fondsen kopen die daarop inspelen. Voor mensenrechten ligt dat anders.

Voor aandelen wel te verstaan. In de regel reageren beleggers sterk op (macro-economische) verrassingen. De consensusverwachting zou immers al in de koersen moeten zijn verwerkt. 

Het is daarom ook geen toeval dat er indices bestaan die de mate van verrassingen mathematisch vastleggen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Citi Economic Surprise indices. 

De ECB zal binnenkort een nieuw instrument presenteren waarmee ze hoopt de renteverschillen tussen eurolanden beperkt te houden. Ongetwijfeld zal dat instrument inhouden dat de ECB voor aanzienlijke bedragen obligaties koopt van landen waar de rente naar de zin van de ECB te veel oploopt. Ik begrijp daar heel weinig van. Enig historisch perspectief lijkt me nuttig.

De consument helpen om gezonde financiële  keuzes te maken via de toepassing van gedragswetenschap heeft geen enkele zin. Financiële beslissingen worden namelijk bepaald en gestuurd door onbewuste oma’s. 

Via het Actieplan Consumentenkeuzes brengt de overheid  wetenschap en de financiële sector samen om consumenten te helpen gezonde financiële  keuzes te maken. Het uitgangspunt is dat de consument beslissingen veelal intuïtief en snel neemt en in plaats van grondig en beredeneerd.