Economische risico’s, technologische innovaties en geopolitieke spanningen nemen toe en beïnvloeden elkaar. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwde maandag opnieuw voor de gevolgen daarvan voor de financiële sector. Bestuursvoorzitter Laura van Geest noemde daarbij de situatie rond private credit ‘een teken aan de wand’.
Van Geest legde maandag, bij de presentatie van het jaarverslag van de AFM, veel nadruk op de huidige risico’s voor de financiële sector. Zij onderscheidde economische risico’s, technologische innovaties en geopolitieke spanningen. Tot die laatste twee categorieën behoren bijvoorbeeld de onvoorspelbaarheid van AI, de verliezers in die ‘winner takes all’-markt en het ‘arsenaal aan beïnvloedingsinstrumenten’ dat geopolitiek wordt ingezet.
Wat betreft economische risico’s richtte de bestuursvoorzitter specifiek de blik op private credit. ‘Aan het einde van de macro-economische cyclus neemt de neiging af om kritisch te kijken naar kredietverzoeken’, aldus Van Geest.
In een nadere toelichting aan Investment Officer verwees ze later naar berichtgeving van internationale media, waaruit blijkt dat private leningen worden verstrekt zonder dat de kredietcheck altijd volledig op orde is.
‘Aan het einde van de cyclus melden partijen zich bij private-creditaanbieders nadat zij zijn afgewezen door banken en andere financiers. Dat vergroot het risico dat aanbieders juist met zwakkere kredietnemers in zee gaan. Nu er in private credit problemen ontstaan, ligt de hypothese voor de hand dat het niet om de sterkste kredieten ging en dat de kredietwaardigheid mogelijk onvoldoende is getoetst.’
Over het feit dat eind vorig jaar en begin dit jaar enkele semi-liquide fondsen redemption gates activeerden toen beleggers wilden uitstappen, zei Van Geest dat de AFM traditioneel kijkt naar de manier waarop fondsen het tempo van in- en uitstappen hebben ingericht.
‘Fondsen moeten voorkomen dat bij massale uitstroom alleen de eerste beleggers profiteren en de rest achterblijft. Dat aanbieders in zo’n situatie ingrijpen met liquidity management tools is, gegeven dat er een probleem is, niet onredelijk: het zorgt ervoor dat uitstappers min of meer gelijk worden behandeld. Tegelijk is het gebruik van zulke instrumenten wel een signaal dat er iets aan de hand is — anders zou het niet nodig zijn.’
Financiële crisis één van de opkomende risico’s
Weerbaarheid en wendbaarheid worden belangrijker dan ooit voor de financiële sector, volgens de AFM. ‘Ondernemingen moeten risico’s sneller kunnen herkennen, robuuste buffers aanhouden en voorbereid zijn op ontwikkelingen die zich niet langer één voor één, maar in clusters en in een steeds hoger tempo aandienen’, aldus Van Geest bij de presentatie. ‘Dit is ons nieuwe normaal geworden. ‘De komende tijd kunnen we ons er maar beter op instellen, via scenariodenken en crisisoefeningen. Dat geldt voor de sector, maar ook voor het toezicht. Je hoeft minder bang te zijn voor de wind als je stevig staat.’
Hoewel Van Geest in haar presentatie niet sprak over een ‘financiële crisis’, wordt die in het jaarverslag wel genoemd als ‘opkomend risico’. Op de vraag of dat risico toeneemt door de stapeling van risico’s, zei Van Geest dat de AFM bezorgd is over de huidige situatie, met name over de onvoorspelbaarheid die boven de financiële markten hangt.